Nưa hoa vòng (Amorphophallus verticillatus)

Nưa hoa vòng có tên khoa học Amorphophallus verticillatus Hett., thuộc họ Araceae, bộ Alismatales, lớp Liliopsida, giới Plantae.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp LR - Ít nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007; VU - Sẽ nguy cấp theo Danh lục Đỏ IUCN.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 1 tỉnh, thành phố: Ninh Bình.

Loài đã được kiểm kê tại 2 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Cây thảo, cao 20-30 cm, mọc thành bụi. Thân rễ dài 3-4 cm, đường kính 1-2 cm, phân nhánh nhiều, tạo thành khóm. Lá 2; cuống lá mảnh, dài 13-28 cm, rộng 3-4 mm, xanh lục hoặc hơi nâu nhạt; phiến lá rộng đến 25 cm, xẻ thùy 2 lần; thuỳ giữa có 3 thùy nhỏ, các thuỳ bên 2 có 2 thùy nhỏ; thùy nhỏ hình bầu dục thuôn đến mác, cỡ 7-15 x 2,5-5,5 cm. Bông mo xuất hiện cùng với lá; cuống bông mo mảnh, cỡ 20 cm; mo lõm hình thuyền, dài 8-12 cm, rộng 2,5 cm. Bông nạc dài 7-9,5 cm; phần mang hoa cái hình trụ đến hơi hình nón, dài 0,5-1,5 cm, rộng 4-8 mm ở gốc; phần mang hoa đực đực hình trụ, dài 2,5-3,5 cm, rộng 5 mm, các hoa ở gốc tạo thành các vòng hoa xiên, các vòng thường cách biệt bởi một khoảng trống rộng độ 1,5 mm; phần bất thụ ít nhiều hình trụ, dài 4-5,5 cm, rộng cỡ 5 mm, phần trên có nhiều mấu lồi, mầu trắng sữa, mùi xác súc vật chết thối; bầu hình cầu đến nón, dẹp, đường kính 2-3 mm, núm nhuỵ không cuống, rộng 0,8 mm, có 2-3 thuỳ nông; nhị hợp thành nhóm, gần như gắn với nhau liên tục, dài 1,5 mm, chỉ nhị dài 1 mm, bao phấn cụt, dài 0,5 mm, rộng độ 1 mm, mở lỗ ở đỉnh.

Đặc tính sinh học

Nguồn gen độc đáo, là loài duy nhất trong chi Nưa (Amorphophallus) có các hoa đực xếp dạng vòng, thân có dạng trung gian giữa thân củ và thân rễ. Ra hoa tháng 4-5. Cây sống trên khe đá núi đá vôi, dưới tán rừng thường xanh, ẩm, độ cao 300-450 mét so với mặt biển. Cây thường mọc thành khóm; phần phụ có mùi thối như xác súc vật chết, thu hút mạnh các loại ruồi hay côn trùng ăn phân

Môi trường sinh sống

Ra hoa tháng 4-5. Cây sống trên khe đá núi đá vôi, dưới tán rừng thường xanh, ẩm, độ cao 300-450 mét so với mặt biển

Tình trạng sinh sống

Loài có khu phân bố hẹp, mặc dù được bảo vệ trong vườn quốc gia, nhưng cũng có thể bị tuyệt chủng nếu có rủi ro xảy ra với vườn

Mối đe dọa và giá trị

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Loài khác trong họ Araceae