Allophylus hayatae Gagnep.
Ngoại mộc hayata có tên khoa học Allophylus hayatae Gagnep., thuộc họ Sapindaceae, bộ Sapindales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae.
Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 4 tỉnh, thành phố: Quảng Ngãi, Gia Lai, Lâm Đồng, Đắk Lắk.
Loài đã được kiểm kê tại 2 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.
Cây bụi, cao 1-3 m. Cuống lá dài 7-10 cm, tròn, có nhiều lông như nhung màu vàng. Lá chét 5; lá chét giữa mác ngược hẹp, cỡ 5-15 x 1,2-3 cm; lá chét bên hình thuôn, cỡ 5-9,2 x 1,2-1,5 cm; chóp nhọn dài, đôi khi cong; mép có răng cưa đều từ gần gốc; gân bên 11-17 đôi. Cụm hoa không phân nhánh, dày đặc hoa, dài cỡ 8-14 cm, có nhiều lông, cuống cụm hoa dài 3-4 cm; cụm hoa xim không có cuống, gồm 2-5 hoa, mọc xít nhau; lá bắc nhỏ dài 0,4 mm. Hoa đơn tính khác gốc, màu trắng hoặc vàng nhạt. Lá đài hơi không đều, dài 1,3-2 mm. Cánh hoa không đều nhau, hình trứng ngược, cỡ 1-1,5 x 0,6-0,8 mm; mặt ngoài không có lông; mặt trong không có lông, có 1 vảy nhỏ. Triền tuyến mật hình bán khuyên, mép lượn sóng. Cột nhị-nhụy hình trụ, dài tới 0,7 mm, có nhiều lông. Nhị 8, rời, không thò ra khỏi bao hoa; chỉ nhị dài 1 mm; bao phấn đính gốc, hình bầu dục, dài 0,4 mm. Nhụy lép có lông cứng.
Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.
| Tỉnh, thành phố có ghi nhận phân bố |
|---|
| Quảng Ngãi |
| Gia Lai |
| Lâm Đồng |
| Đắk Lắk |
Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.
| Khu bảo tồn / di sản thiên nhiên | Phân loại | Địa bàn |
|---|---|---|
| Vườn quốc gia Chư Mom Ray | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt | Quảng Ngãi |
| Vườn quốc gia Phước Bình | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia | Khánh Hòa |
| Tên gọi | Tên khoa học | Sách Đỏ VN | IUCN | NĐ 84/2021 |
|---|---|---|---|---|
| Nhãn rừng | Sapindus sonlaensis | — | — | — |
| Bông mộc | Sinoradlkofera minor | EN - Nguy cấp | VU - Sẽ nguy cấp | — |
| Ngoại mộc tỏi | Allophylus livescens | — | — | — |