Balanophora cucphuongensis Bân
| Danh mục | Tình trạng của loài |
|---|---|
| Sách Đỏ Việt Nam 2007 | VU - Sẽ nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai tương đối gần. |
Dó đất cúc phương có tên khoa học Balanophora cucphuongensis Bân, thuộc họ Balanophoraceae, bộ Santalales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae.
Về hạng bảo tồn, loài được xếp VU - Sẽ nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007.
Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 1 tỉnh, thành phố: Ninh Bình.
Loài đã được kiểm kê tại 1 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.
Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.
| Nguồn đánh giá | Hạng | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| Sách Đỏ Việt Nam 2007 | VU - Sẽ nguy cấp Vulnerable | Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai tương đối gần. |
Cỏ mập không diệp lục, cao 8-15 cm, ký sinh trên rễ; “củ” sần sùi, không có mụn hình sao. Thân khí sinh (là cuống cụm hoa) mang 6-10 lá dạng vảy; phiến lá hình mũi mác, cỡ 1,5-2x1-1,5 cm. Hoa đơn tính khác gốc, họp thành bông nạc; cả cụm hoa đực và cụm hoa cái đều hình trứng hay hình đầu. Hoa đực có cuống rõ; bao hoa gồm 3 mảnh đều nhau; khối phấn bị ép ngang. Hoa cái mọc ở xung quanh chân của vảy bảo vệ; vảy hình trứng cụt đầu; 1 vòi nhụy.
Cỏ mập không diệp lục, ký sinh trên rễ; “củ” sần sùi, không có mụn hình sao. Loài có lẽ là đặc hữu của miền Bắc Việt Nam. Nguồn gen hiếm và rất độc đáo, đặc trưng bởi hoa đực có cuống và bao hoa gồm 3 mảnh (khác tất cả các loài Balanophora đã biết ở khu vực Đông Nam Á). Ra hoa tháng 10-12 (và chỉ khi ra hoa mới dễ phát hiện). Mọc rải rác trong rừng nguyên sinh cây lá rộng vùng núi đá vôi, ở độ cao 200-300 m. Sinh sản vô tính (tái sinh bằng cách đẻ nhánh).
Rừng nguyên sinh cây lá rộng vùng núi đá vôi, ở độ cao 200-300 m.
Khu phân bố rất hẹp (mới chỉ gặp ở khu vực Bống, thuộc Vườn quốc gia Cúc Phương), mọc trên núi đá vôi, số lượng cá thể gặp rất ít (không đạt tới 250 cá thể). Dỗ bị rủi ro, bị lâm vào tình trạng nguy cấp.
| Mối đe dọa được ghi nhận | Sự suy giảm quần thể |
| Giá trị của loài | Giá trị đặc biệt khác · Giá trị khoa học |
Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.
| Tỉnh, thành phố có ghi nhận phân bố |
|---|
| Ninh Bình |
Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.
| Khu bảo tồn / di sản thiên nhiên | Phân loại | Địa bàn |
|---|---|---|
| Vườn quốc gia Cúc Phương | Di sản thiên nhiên cấp quốc gia | Ninh Bình, Phú Thọ, Thanh Hóa |
| Tên gọi | Tên khoa học | Sách Đỏ VN | IUCN | NĐ 84/2021 |
|---|---|---|---|---|
| Nấm Đất | Balanophora laxiflora | EN - Nguy cấp | — | — |
| Dương đầu | Rhopalocnemis phalloides | VU - Sẽ nguy cấp | — | — |