Thôi Chanh Bạc (Alangium tonkinense)

Alangium tonkinense Gagnep.

Tên địa phương: Lang vang, Thôi chanh

Mã định danh quốc gia: 668BT.HSL

Nhóm hồ sơ: Loài nguy cấp, quý, hiếm

Danh mục	Tình trạng của loài
Sách Đỏ Việt Nam 2007	VU - Sẽ nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai tương đối gần.
Danh lục Đỏ IUCN (2025 (1))	DD - Thiếu dữ liệu — Chưa đủ thông tin để đánh giá trực tiếp hoặc gián tiếp nguy cơ tuyệt chủng.

›

›

›

›

HọCornaceae

›

ChiAlangium

Thôi Chanh Bạc có tên khoa học Alangium tonkinense Gagnep., thuộc họ Cornaceae, bộ Cornales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp VU - Sẽ nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007; DD - Thiếu dữ liệu theo Danh lục Đỏ IUCN (2025 (1)).

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 5 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Lạng Sơn, Bắc Ninh, Phú Thọ, Ninh Bình.

Loài đã được kiểm kê tại 3 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Nguồn đánh giá	Hạng	Ý nghĩa
Sách Đỏ Việt Nam 2007	VU - Sẽ nguy cấp Vulnerable	Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai tương đối gần.
Danh lục Đỏ IUCN (2025 (1))	DD - Thiếu dữ liệu Data Deficient	Chưa đủ thông tin để đánh giá trực tiếp hoặc gián tiếp nguy cơ tuyệt chủng.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Dây leo gỗ dài 15-20 m, đường kính đạt tới 15 cm, vỏ màu nâu. Lá hình bầu dục thuôn, thót lại ở gốc, dài 10-14 cm, rộng 3,5-5 cm, khi khô màu nâu nhạt, cuống dài 1 cm, có lông thưa, gân ở gốc 3, kéo dài tới mép lá, mặt sau gân thứ cấp nổi rõ nối với nhau như mạng nhện, gân chính phủ lông thưa, mép lá nguyên. Cụm hoa dạng tán ở nách lá, ít hoa, cuống chung và cuống mỗi hoa đều có lông, cuống hoa dài 0,2-0,3 cm, hoa trước khi nở dài 1 cm; đài rất ngắn, có răng, phủ lông; tràng 6, màu trắng, cánh tràng thuôn hình dải, dài 0,8 cm, mùi thơm; nhị 18, dài 0,5 cm, chỉ nhị dài 0,2 cm, gốc nhị có triền; 1 noãn. Quả hình bầu dục, thuôn dài 1,5-1,8 cm, rộng 0,8-1 cm, khi chín màu nâu sẫm, có nhân cứng, lớp vỏ ngoài mỏng, phủ lông dày, mềm

Đặc tính sinh học

Loài đặc hữu của Bắc Việt Nam. Mùa hoa tháng 5-6, có quả tháng 8-10, Tái sinh bằng hạt. Mọc ở rừng thưa hoặc rừng thứ sinh chân núi đá vôi, ở độ cao dưới 500 m. Chỉ mọc ở núi đá vôi

Môi trường sinh sống

Rừng thưa hoặc rừng thứ sinh chân núi đá vôi, ở độ cao dưới 500 m. Chỉ mọc ở núi đá vôi

Tình trạng sinh sống

Tuy loài có khu phân bố tương đối rộng ở những vùng núi đá vôi, nhưng nơi cư trú rải rác và chia cắt. Rừng trên núi đá vôi đang bị khai thác, nhiều nơi gần như không còn rừng. Có thể lâm vào tình trạng tuyệt chủng do mất môi trường sinh thái và điều kiện sống

Mối đe dọa và giá trị

Mối đe dọa được ghi nhận	Sự suy giảm quần thể · Mất môi trường sống
Giá trị của loài	Giá trị khoa học · Giá trị y tế · Giá trị đặc biệt khác

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Tỉnh, thành phố có ghi nhận phân bố
Hà Nội
Lạng Sơn
Bắc Ninh
Phú Thọ
Ninh Bình

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Khu bảo tồn / di sản thiên nhiên	Phân loại	Địa bàn
Khu dự trữ thiên nhiên Pù Luông	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Thanh Hóa
Khu dự trữ thiên nhiên Hữu Liên	Di sản thiên nhiên cấp tỉnh	Lạng Sơn
Vườn quốc gia Ba Vì	Di sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệt	Hà Nội, Phú Thọ

Câu hỏi thường gặp

Thôi Chanh Bạc là loài gì?

Thôi Chanh Bạc có tên khoa học Alangium tonkinense Gagnep., thuộc họ Cornaceae, bộ Cornales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae. Dây leo gỗ dài 15-20 m, đường kính đạt tới 15 cm, vỏ màu nâu. Lá hình bầu dục thuôn, thót lại ở gốc, dài 10-14 cm, rộng 3,5-5 cm, khi khô màu nâu nhạt, cuống dài 1 cm, có lông thưa, gân ở gốc 3, kéo dài tới mép lá, mặt sau gân thứ cấp nổi rõ nối với nhau như mạng nhện, gân chính phủ lông thưa, mép lá nguyên. Cụm hoa dạng tán ở nách lá, ít hoa, cuống chung và cuống mỗi hoa đều có lông, cuống hoa dà... Loài được ghi nhận phân bố tại Hà Nội, Lạng Sơn, Bắc Ninh, Phú Thọ, Ninh Bình.

Thôi Chanh Bạc được xếp hạng bảo tồn thế nào?

Sách Đỏ Việt Nam 2007 xếp loài ở hạng VU - Sẽ nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai tương đối gần. Danh lục Đỏ IUCN (2025 (1)) xếp loài ở hạng DD - Thiếu dữ liệu — Chưa đủ thông tin để đánh giá trực tiếp hoặc gián tiếp nguy cơ tuyệt chủng. Hạng bảo tồn phản ánh mức độ nguy cơ tuyệt chủng theo đánh giá khoa học, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không.

Thôi Chanh Bạc phân bố ở khu bảo tồn nào?

Dữ liệu kiểm kê ghi nhận loài tại 3 khu: Khu dự trữ thiên nhiên Pù Luông, Khu dự trữ thiên nhiên Hữu Liên, Vườn quốc gia Ba Vì.

Vì sao thôi chanh bạc bị đe dọa?

Cơ sở dữ liệu ghi nhận các mối đe dọa chính với loài gồm: Sự suy giảm quần thể; Mất môi trường sống. Về tình trạng sinh sống: Tuy loài có khu phân bố tương đối rộng ở những vùng núi đá vôi, nhưng nơi cư trú rải rác và chia cắt. Rừng trên núi đá vôi đang bị khai thác, nhiều nơi gần như không còn rừng. Có thể lâm vào tình trạng tuyệt chủng do mất môi trường sinh thái và điều kiện sống

Căn cứ pháp lý

Luật Đa dạng sinh học 2008
Nghị định 06/2019/NĐ-CP
Nghị định 84/2021/NĐ-CP
Nghị định 160/2013/NĐ-CP
Nghị định 26/2019/NĐ-CP

Cập nhật từ nguồn: 26/01/2026. Trang này tổng hợp lại dữ liệu công bố công khai và đối chiếu với văn bản pháp luật hiện hành; khi cần căn cứ chính thức, tra cứu trực tiếp văn bản gốc.