Phụ lục II Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn 13 bút toán cho nghiệp vụ chênh lệch tỷ giá hối đoái, nằm rải trong phần hướng dẫn của 1 tài khoản: TK 413 – Chênh lệch tỷ giá hối đoái. Tài khoản ghi Nợ gặp nhiều nhất là TK 635 – Chi phí tài chính (6 bút toán), tài khoản ghi Có gặp nhiều nhất là TK 515 – Doanh thu hoạt động tài chính (6 bút toán).
Mỗi dòng là một bút toán, rút gọn còn tài khoản ghi Nợ, tài khoản ghi Có và nội dung nghiệp vụ. Diễn giải đầy đủ kèm ghi chú trong ngoặc của văn bản nằm ở mục tiếp theo.
| Nợ | Có | Nghiệp vụ |
|---|---|---|
| 331, 635 | 111, 112, 515 | Phản ánh số tiền ứng trước cho người bán theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời … |
| 111, 112, 131 | 511, 711, 3331 | Khi phát sinh doanh thu, thu nhập khác bằng ngoại tệ |
| 111, 112 | 131 | Phản ánh số tiền nhận trước của người mua theo tỷ giá giao dịch thực tế tại thời… |
| 131 | 511, 711, 3331 | + Đối với phần doanh thu, thu nhập tương ứng với số tiền bằng ngoại tệ đã nhận trước của người mua |
| 131 | 511, 711, 3331 | + Đối với phần doanh thu, thu nhập chưa thu được tiền |
| 111, 112, 635 | 131, 138, 515 | Khi thu được tiền nợ phải thu bằng ngoại tệ… |
| 244, 635 | 111, 112, 515 | Khi mang ngoại tệ đi ký quỹ, ký cược |
| 111, 112, 128, 228, 131, 138, 331, 341 | 515 | Kết chuyển lãi chênh lệch tỷ giá hối đoái |
| 635 | 111, 112, 128, 228, 131, 138, 331, 341 | Kết chuyển lỗ chênh lệch tỷ giá hối đoái |
| 112 | 515 | + Nếu phát sinh lãi tỷ giá hối đoái do đánh giá lại tiền gửi bằng ngoại tệ |
| 635 | 112 | + Nếu phát sinh lỗ tỷ giá hối đoái do đánh giá lại tiền gửi bằng ngoại tệ |
| 111, 128, 228, 131, 138, 331, 341 | 515 | + Nếu phát sinh lãi tỷ giá hối đoái |
| 635 | 111, 128, 228, 131, 138, 331, 341 | + Nếu phát sinh lỗ tỷ giá hối đoái |
Bút toán được xếp theo tài khoản mà Thông tư 99/2025 đặt phần hướng dẫn, giữ nguyên câu chữ và ghi chú trong ngoặc của văn bản.
Thông tư 200/2014/TT-BTC trước đây hướng dẫn 58 bút toán cho cùng nghiệp vụ này, nhiều hơn Thông tư 99/2025 45 bút toán.
Từ năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026, doanh nghiệp hạch toán theo Thông tư 99/2025/TT-BTC — khoản 1 Điều 31 của thông tư này thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC. Xem bảng đối chiếu toàn bộ hệ thống tài khoản →
| Nghiệp vụ | Số bút toán |
|---|---|
| Hạch toán tiền đang chuyển | 3 |
| Hạch toán nộp tiền mặt vào tài khoản ngân hàng | 3 |