Hơmon (Sử thi) của người Ba Na - Rơ Ngao
Hơmon (Sử thi) của người Ba Na - Rơ Ngao là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình biểu đạt và truyền thống truyền khẩu, phân bố tại Quảng Ngãi, được ghi danh vào Danh mục quốc gia năm 2014.
Thông tin ghi danh
| Tiêu chí | Nội dung |
|---|---|
| Tên di sản | Hơmon (Sử thi) của người Ba Na - Rơ Ngao |
| Loại hình (Luật 2024) | Biểu đạt và truyền thống truyền khẩu — khoản 1 Điều 10 |
| Loại hình ghi trong quyết định | Ngữ văn dân gian (theo bảy loại hình Luật 2001) |
| Tỉnh, thành phố hiện hành | Quảng Ngãi |
| Tên tỉnh trong quyết định | Kon Tum (trước sắp xếp 2025) |
| Địa bàn cụ thể | Kon Tum |
| Dân tộc chủ thể | Người Ba Na — nhóm Ba-na |
| Quyết định công bố | 4205/QĐ-BVHTTDL ngày 19/12/2014 |
| Năm ghi danh | 2014 |
| Số thứ tự trong Danh mục | 72 |
Giới thiệu về Hơmon (Sử thi) của người Ba Na - Rơ Ngao
Hình thức hát kể sử thi (hơmon) của người Ba Na - Rơ Ngao được diễn xướng rất thoải mái, tự nhiên trong những sinh hoạt thường ngày. Các tác phẩm hát kể sử thi được kể bằng văn xuôi xen lẫn những đoạn hát kể bằng văn vần với phong cách ngôn từ hồn nhiên, chất phác. Chủ thể của di sản văn hoá hát kể sử thi là những người trong cộng đồng dân cư, trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia thực hành gồm các ông hay bà có uy tín trong làng biết nhiều đến các phong tục tập quán, lịch sử buôn làng cũng như nét văn hóa truyền thống của dân tộc mình. Những người có tài năng đặc biệt không hề học qua một trường lớp nào mà qua việc nghe kể lại từ thế hệ trước hay các phương tiện thông tin đại chúng mà có thể bảo tồn và lưu truyền từ nhiều đời để cho xã hội tương lai. Các nghệ nhân biết hát kể sử thi của dân tộc Ba Na - Rơ Ngao chủ yếu tập trung ở huyện Đăk Hà, huyện Sa Thầy và thành phố Kon Tum, mà đại diện tiêu biểu nhất là cộng đồng người Ba Na - Rơ Ngao ở xã Hơ Moong, huyện Sa Thầy.
Đoạn giới thiệu trích từ bộ dữ liệu mở Open Development Vietnam — Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của các dân tộc thiểu số, giấy phép CC BY-SA 4.0, nguồn gốc: http://m.baokontum.com.vn/van-hoa-the-thao-du-lich/trao-bang-cong-nhan....
Đối chiếu loại hình: Luật 2001 và Luật 2024
- Quyết định ghi danh xếp di sản vào loại hình Ngữ văn dân gian — một trong bảy loại hình tại Điều 20 Luật Di sản văn hóa 2001 (số 28/2001/QH10).
- Từ ngày 01/7/2025, Điều 10 Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15) còn sáu loại hình. Loại hình tương ứng là Biểu đạt và truyền thống truyền khẩu: Các hình thức thể hiện thông tin bằng ngôn ngữ, tiếng nói, chữ viết, ký tự và ngữ văn dân gian.
- Việc đổi cách phân loại không làm mất hiệu lực quyết định ghi danh đã ban hành; di sản vẫn nằm trong Danh mục quốc gia.
Vị trí trong Danh mục quốc gia
Di sản liên quan
Cùng chủ thể là người Ba Na, cùng địa bàn hoặc cùng loại hình với Hơmon (Sử thi) của người Ba Na - Rơ Ngao.
Nghệ thuật trình diễn Trống đôi, Cồng ba, Chiêng năm ở Xí Thoại
Nghề dệt thủ công truyền thống của người Ba Na
Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên
Nghề dệt thổ cẩm truyền thống của người Hrê
Nghệ thuật trình diễn Chiêng Ba của người Hrê
Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa
Nghệ thuật Cồng chiêng của người Co
Câu hỏi thường gặp về Hơmon (Sử thi) của người Ba Na - Rơ Ngao
Hơmon (Sử thi) của người Ba Na - Rơ Ngao là di sản gì?
Hơmon (Sử thi) của người Ba Na - Rơ Ngao là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình biểu đạt và truyền thống truyền khẩu, phân bố tại Quảng Ngãi, được ghi danh vào Danh mục quốc gia năm 2014. Chủ thể của di sản là người Ba-na.
Hơmon (Sử thi) của người Ba Na - Rơ Ngao được công nhận theo quyết định nào?
Di sản được ghi danh vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể theo Quyết định 4205/QĐ-BVHTTDL ngày 19/12/2014 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Thẩm quyền ghi danh quy định tại Điều 13 Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15); hồ sơ khoa học do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh lập.
Hơmon (Sử thi) của người Ba Na - Rơ Ngao thuộc loại hình nào theo Luật Di sản văn hóa 2024?
Quyết định ghi danh xếp di sản này vào loại hình Ngữ văn dân gian theo bảy loại hình của Luật Di sản văn hóa 2001 (số 28/2001/QH10). Từ ngày 01/7/2025, Điều 10 Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15) rút còn sáu loại hình và loại hình tương ứng là Biểu đạt và truyền thống truyền khẩu (khoản 1). Việc đổi cách phân loại không làm thay đổi giá trị pháp lý của quyết định đã ban hành.
Hơmon (Sử thi) của người Ba Na - Rơ Ngao ở tỉnh nào?
Di sản phân bố tại Quảng Ngãi theo đơn vị hành chính hiện hành. Danh mục gốc ghi theo tên tỉnh trước sắp xếp năm 2025 là Kon Tum. Địa bàn cụ thể: Kon Tum.
Tỉnh Quảng Ngãi có bao nhiêu di sản văn hóa phi vật thể quốc gia?
10 di sản, xem đầy đủ tại trang di sản phi vật thể Quảng Ngãi. Trên cả nước có 486 di sản trong Danh mục quốc gia, trong đó 10 di sản cùng loại hình biểu đạt và truyền thống truyền khẩu.
Căn cứ pháp lý: Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15) và Nghị định 215/2025/NĐ-CP. Các cột loại hình theo luật hiện hành, tỉnh/thành sau sắp xếp 2025 và dân tộc chủ thể là phần đối chiếu do công cụ bổ sung.