Bình Trấp Mền (Actinostemma tenerum)

Actinostemma tenerum Griff.

Tên địa phương: Xạ hùng mềm, Dây bình trấp
Mã định danh quốc gia: 64PR7.HSL
Nhóm hồ sơ: Loài nguy cấp, quý, hiếm
Danh mụcTình trạng của loài
Sách Đỏ Việt Nam 2007VU - Sẽ nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai tương đối gần.

Bình Trấp Mền có tên khoa học Actinostemma tenerum Griff., thuộc họ Cucurbitaceae, bộ Cucurbitales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp VU - Sẽ nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2007.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 1 tỉnh, thành phố: Hà Nội.

Loài đã được kiểm kê tại 1 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Nguồn đánh giáHạngÝ nghĩa
Sách Đỏ Việt Nam 2007VU - Sẽ nguy cấp
Vulnerable
Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai tương đối gần.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Dây leo bò, rất mảnh, dài 1,5-2 m, sống hàng năm; thân lúc non có lông ngắn, gần nhẵn lúc già. Lá hình tim-tam giác, dài 4-10 cm, rông 3-7 cm, có 3 thùy; mép có răng thưa, mỏng; chóp lá nhọn; gốc lá có tai, có 3 gân gốc; gân bên 3 đôi; cuống lá dài 2-5 cm. Tua cuốn đơn hoặc xẻ hai. Hoa đực và hoa cái cùng gốc. Cụm hoa đực dạng chùy, dài 15 cm, có nhiều hoa; hoa đực nhỏ, màu vàng lục nhạt; lá đài 5, hình tam giác hẹp; tràng hình sao gồm 5 cánh hoa hình ngọn giáo, dài 3 mm. Nhị 5, gần giống nhau, rời; bao phấn 1 ô, có trung đới dày; cuống hoa hình sợi. Hoa cái mọc đơn độc ở nách lá, có cuống ngắn, có lông; bầu trung, hình trứng, 1-2 ô, mỗi ô có 1-3 noãn treo; vòi nhụy ngắn, núm chia 2 thùy. Quả hình trái xoan, hơi nhọn ở đầu, kích thước 2x1,5 cm, khi khô mở bằng nắp cắt ngang. Hạt thường 2, không có cánh, một mặt phẳng, một mặt lồi, kích thước 15x10-14 mm; mặt có vân hình mạng

Đặc tính sinh học

Nguồn gen hiếm, Dây leo bò, rất mảnh, sống hàng năm. Mùa hoa tháng 4. Tái sinh bằng hạt. Cây mọc trên đất bùn ẩm ướt vùng nước ngọt, hoặc ven bờ, ở độ cao 100-300 m

Môi trường sinh sống

Đất bùn ẩm ướt vùng nước ngọt, hoặc ven bờ, ở độ cao 100-300 m

Tình trạng sinh sống

Phân bố hẹp trên lãnh thổ Việt Nam. Do rừng bị phá hoại nên hệ sinh thái thay đổi, đầm lầy có thể khổ hạn vào mùa khô làm cây bị chết, hoặc do đầm lầy bị khai phá thành ruộng nước hoặc thành ao nuôi thủy sản làm mất môi trường sinh sống

Mối đe dọa và giá trị

Mối đe dọa được ghi nhậnMất môi trường sống
Giá trị của loàiGiá trị y tế · Giá trị môi trường sinh thái

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Tỉnh, thành phố có ghi nhận phân bố
Hà Nội

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Khu bảo tồn / di sản thiên nhiênPhân loạiĐịa bàn
Vườn quốc gia Ba VìDi sản thiên nhiên cấp quốc gia đặc biệtHà Nội, Phú Thọ

Loài khác trong họ Cucurbitaceae

Tên gọiTên khoa họcSách Đỏ VNIUCNNĐ 84/2021
Dần toòngGynostemma pentaphyllumEN - Nguy cấp
Qua lâuTrichosanthes kirilowiiVU - Sẽ nguy cấp

Câu hỏi thường gặp

Bình Trấp Mền là loài gì?

Bình Trấp Mền có tên khoa học Actinostemma tenerum Griff., thuộc họ Cucurbitaceae, bộ Cucurbitales, lớp Magnoliopsida, giới Plantae. Dây leo bò, rất mảnh, dài 1,5-2 m, sống hàng năm; thân lúc non có lông ngắn, gần nhẵn lúc già. Lá hình tim-tam giác, dài 4-10 cm, rông 3-7 cm, có 3 thùy; mép có răng thưa, mỏng; chóp lá nhọn; gốc lá có tai, có 3 gân gốc; gân bên 3 đôi; cuống lá dài 2-5 cm. Tua cuốn đơn hoặc xẻ hai. Hoa đực và hoa cái cùng gốc. Cụm hoa đực dạng chùy, dài 15 cm, có nhiều hoa; hoa đực nhỏ, màu vàng lục nhạt; lá đài 5... Loài được ghi nhận phân bố tại Hà Nội.

Bình Trấp Mền được xếp hạng bảo tồn thế nào?

Sách Đỏ Việt Nam 2007 xếp loài ở hạng VU - Sẽ nguy cấp — Đối mặt nguy cơ tuyệt chủng lớn ngoài thiên nhiên trong tương lai tương đối gần. Hạng bảo tồn phản ánh mức độ nguy cơ tuyệt chủng theo đánh giá khoa học, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không.

Bình Trấp Mền phân bố ở khu bảo tồn nào?

Dữ liệu kiểm kê ghi nhận loài tại 1 khu: Vườn quốc gia Ba Vì.

Vì sao bình trấp mền bị đe dọa?

Cơ sở dữ liệu ghi nhận các mối đe dọa chính với loài gồm: Mất môi trường sống. Về tình trạng sinh sống: Phân bố hẹp trên lãnh thổ Việt Nam. Do rừng bị phá hoại nên hệ sinh thái thay đổi, đầm lầy có thể khổ hạn vào mùa khô làm cây bị chết, hoặc do đầm lầy bị khai phá thành ruộng nước hoặc thành ao nuôi thủy sản làm mất môi trường sinh sống

Căn cứ pháp lý

  • Luật Đa dạng sinh học 2008
  • Nghị định 06/2019/NĐ-CP
  • Nghị định 84/2021/NĐ-CP
  • Nghị định 160/2013/NĐ-CP
  • Nghị định 26/2019/NĐ-CP
Cập nhật từ nguồn: 28/08/2025. Trang này tổng hợp lại dữ liệu công bố công khai và đối chiếu với văn bản pháp luật hiện hành; khi cần căn cứ chính thức, tra cứu trực tiếp văn bản gốc.

Danh mục công cụ 120

Thuế & kế toán14
Lao động & BHXH8
Doanh nghiệp16
Tài chính8
Dân sự10
Hành chính6
Giao thông16
Đất đai & xây dựng4
Nông nghiệp6
Giáo dục16
Y tế7
Lịch & văn hóa9
Xem tất cả 120 công cụ