Nói lý, hát lý của người Cơ Tu là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình biểu đạt và truyền thống truyền khẩu, phân bố tại Đà Nẵng, được ghi danh vào Danh mục quốc gia năm 2015.
| Tiêu chí | Nội dung |
|---|---|
| Tên di sản | Nói lý, hát lý của người Cơ Tu |
| Loại hình (Luật 2024) | Biểu đạt và truyền thống truyền khẩu — khoản 1 Điều 10 |
| Loại hình ghi trong quyết định | Tập quán xã hội và tín ngưỡng; Tiếng nói, chữ viết (theo bảy loại hình Luật 2001) |
| Tỉnh, thành phố hiện hành | Đà Nẵng |
| Tên tỉnh trong quyết định | Quảng Nam (trước sắp xếp 2025) |
| Địa bàn cụ thể | Huyện Đông Giang, huyện Nam Giang, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam |
| Dân tộc chủ thể | Người Cơ Tu — nhóm Cơ-tu |
| Quyết định công bố | 3465/QĐ-BVHTTDL ngày 13/10/2015 |
| Năm ghi danh | 2015 |
| Số thứ tự trong Danh mục | 127 |
Nói lý, hát lý được phổ biến rộng rãi trong sinh hoạt văn hoá của người Cơ-tu, được xem là nghệ thuật so tài cao thấp giữa những người cao tuổi trong và ngoài làng, giữa chủ nhà với khách…. Có khi người Cơ-tu hát lý để trao đổi, bàn bạc, giải quyết những mâu thuẫn trong nội bộ, dòng tộc, bản làng…Nói lý, hát lý ẩn chứa nhiều ý nghĩa sâu kín để đối thủ phải vắt óc ra ứng đối từng câu, từng đoạn, từng nội dung. Đối tượng nghe hát lý thấy càng khó thì chứng tỏ tài nghệ vượt trội của người hát. Cái khó của hát lý là không theo một tiêu chuẩn, bài bản nào cả mà tuỳ theo ứng khẩu của người đưa ra, đó là một quá trình kinh nghiệm, đúc kết, am hiểu, kiến thức của người hát, cho nên chỉ có một số người hát được.
Đoạn giới thiệu trích từ bộ dữ liệu mở Open Development Vietnam — Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của các dân tộc thiểu số, giấy phép CC BY-SA 4.0, nguồn gốc: https://baodantoc.vn/noi-ly-hat-ly-net-van-hoa-doc-dao-cua-nguoi-co-tu....
Cùng chủ thể là người Cơ Tu, cùng địa bàn hoặc cùng loại hình với Nói lý, hát lý của người Cơ Tu.
Căn cứ pháp lý: Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15) và Nghị định 215/2025/NĐ-CP. Các cột loại hình theo luật hiện hành, tỉnh/thành sau sắp xếp 2025 và dân tộc chủ thể là phần đối chiếu do công cụ bổ sung.