Nghi lễ Then Khoăn (Cầu thọ) người Tày
Nghi lễ Then Khoăn (Cầu thọ) người Tày là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình tập quán xã hội và tín ngưỡng, phân bố tại Lào Cai, được ghi danh vào Danh mục quốc gia năm 2020.
Thông tin ghi danh
| Tiêu chí | Nội dung |
|---|---|
| Tên di sản | Nghi lễ Then Khoăn (Cầu thọ) người Tày |
| Loại hình (Luật 2024) | Tập quán xã hội và tín ngưỡng — khoản 3 Điều 10 |
| Loại hình ghi trong quyết định | Tập quán xã hội và tín ngưỡng |
| Tỉnh, thành phố hiện hành | Lào Cai |
| Địa bàn cụ thể | Lào Cai (huyện Văn Bàn) |
| Dân tộc chủ thể | Người Tày |
| Quyết định công bố | 2734/QĐ-BVHTTDL ngày 30/09/2020 |
| Năm ghi danh | 2020 |
| Số thứ tự trong Danh mục | 354 |
| Ghi danh của UNESCO | Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái — Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại (2019) |
Giới thiệu về Nghi lễ Then Khoăn (Cầu thọ) người Tày
Then Khoăn (then Cầu thọ) là hình thức làm then khá đặc biệt, bởi người được làm then phải là người trên 50 tuổi trở lên, người Tày gọi là người già. Để làm an lòng cha mẹ, các con cháu trong gia đình nhờ thầy Then tìm chọn ngày tốt tổ chức nghi lễ Then Khoăn. Người Tày thường chọn ngày tam hợp (hợp với tuổi chủ nhà), chủ nhà tuổi Hợi thì chọn ngày Mão hoặc ngày Mùi để tổ chức. Đặc biệt, người Tày không tổ chức vào ngày con hổ, bởi theo quan niệm của người Tày, con hổ là chúa tể của muôn loài, là ngày xấu, tổ chức vào ngày này mọi thứ đều không thông, các vong, vía, linh hồn của muôn loài không thể về nhập đồng.
Đoạn giới thiệu trích từ bộ dữ liệu mở Open Development Vietnam — Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của các dân tộc thiểu số, giấy phép CC BY-SA 4.0, nguồn gốc: https://baolaocai.vn/bai-viet/9617-nghi-le-then-khoan-cua-dan-toc-tay.
Vị trí trong Danh mục quốc gia
Di sản liên quan
Cùng chủ thể là người Tày, cùng địa bàn hoặc cùng loại hình với Nghi lễ Then Khoăn (Cầu thọ) người Tày.
Câu hỏi thường gặp về Nghi lễ Then Khoăn (Cầu thọ) người Tày
Nghi lễ Then Khoăn (Cầu thọ) người Tày là di sản gì?
Nghi lễ Then Khoăn (Cầu thọ) người Tày là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình tập quán xã hội và tín ngưỡng, phân bố tại Lào Cai, được ghi danh vào Danh mục quốc gia năm 2020. Chủ thể của di sản là người Tày.
Nghi lễ Then Khoăn (Cầu thọ) người Tày được công nhận theo quyết định nào?
Di sản được ghi danh vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể theo Quyết định 2734/QĐ-BVHTTDL ngày 30/09/2020 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Thẩm quyền ghi danh quy định tại Điều 13 Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15); hồ sơ khoa học do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh lập.
Nghi lễ Then Khoăn (Cầu thọ) người Tày ở tỉnh nào?
Di sản phân bố tại Lào Cai theo đơn vị hành chính hiện hành. Địa bàn cụ thể: Lào Cai (huyện Văn Bàn).
Nghi lễ Then Khoăn (Cầu thọ) người Tày đã được UNESCO ghi danh chưa?
Di sản này thuộc Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái — hồ sơ đã được UNESCO ghi danh năm 2019 vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Theo Điều 12 khoản 3 Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15), muốn lập hồ sơ trình UNESCO thì di sản trước hết phải nằm trong Danh mục quốc gia.
Tỉnh Lào Cai có bao nhiêu di sản văn hóa phi vật thể quốc gia?
43 di sản, xem đầy đủ tại trang di sản phi vật thể Lào Cai. Trên cả nước có 486 di sản trong Danh mục quốc gia, trong đó 110 di sản cùng loại hình tập quán xã hội và tín ngưỡng.
Căn cứ pháp lý: Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15) và Nghị định 215/2025/NĐ-CP. Các cột loại hình theo luật hiện hành, tỉnh/thành sau sắp xếp 2025 và dân tộc chủ thể là phần đối chiếu do công cụ bổ sung.