Ếch giun cát lộc (Ichthyophis catlocensis)

Ếch giun cát lộc có tên khoa học Ichthyophis catlocensis Geissler, Poyarkov, Grismer, Nguyen, An, Neang, Kupfer, Ziegler, Böhme & Müller, 2015, thuộc họ Ichthyophiidae, bộ Gymnophiona, lớp Amphibia, giới Animalia.

Về hạng bảo tồn, loài được xếp VU - Sẽ nguy cấp theo Sách Đỏ Việt Nam 2024; DD - Thiếu dữ liệu theo Danh lục Đỏ IUCN.

Dữ liệu phân bố ghi nhận loài tại 1 tỉnh, thành phố: Lâm Đồng.

Loài đã được kiểm kê tại 1 khu bảo tồn thiên nhiên, di sản thiên nhiên trong nước.

Hạng bảo tồn

Hạng bảo tồn là kết quả đánh giá khoa học về nguy cơ tuyệt chủng, khác với việc loài có nằm trong danh mục pháp lý hay không. Một loài có thể được xếp hạng mà chưa thuộc danh mục nào, và ngược lại.

Đặc điểm và sinh thái

Đặc điểm nhận dạng

Loài lưỡng cư thuộc bộ Lưỡng cư không chân Apoda không có sọc vàng dọc thân, mõm tù và tròn. (SP/HL = 0.07); TN/ET = 4.5, Số răng trước hàm và răng hàm trên 44, số răng lá mía - vòm miệng 51, số răng chính thức 27, số răng hàm dưới bên trong 16. hàng răng hàm dưới bên trong ngắn hơn hàng răng chính thức. Mút đuôi có núm che. Số đốt dọc thân 342 trong đó có 5 bị chèn bởi lỗ huyệt, 5 đốt ở sau lỗ huyệt, Lỗ huyệt có hình bầu dục. Số đốt sống 110. Vảy chỉ có ở nửa sau thân, trong một hàng trên đốt vòng.

Loài Ếch giun cát lộc - Ichthyophis catlocensis khác các loài ếch giun không sọc khác ở các đặc điểm sau:

Xúc tu gần mắt hơn mũi so với loài Ichthyophis acuminatus (TN/ET = 4.5 vs. 2.4 - 3.1).

Xúc tu gần mắt hơn mũi so với loài Ichthyophis cardamomenis TN/ET = 4.5 vs. 2.8 - 3.2)

Xúc tu gần mắt hơn mũi so với loài Ichthyophis javanicus (TN/ET = 4.5 vs. 2.3)

Xúc tu gần mắt hơn mũi so với loài Ichthyophis youngorum (TN/ET = 4.5 vs. 2.0)

Xúc tu gần mắt hơn mũi so với loài Ichthyophis laosensis (TN/ET = 4.5 vs. 2.7)

Nhiều răng hàm dưới bên trong hơn loài Ichthyophis billitonensis (16 vs. 2)

Xuất hiện răng hàm dưới khác với loài Ichthyophis larutensis và Ichthyophis weberi

Không có vảy ở nửa trước thân như các loài Ichthyophis bombayensis, Ichthyophis dulitensis, Ichthyophis singaporensi và Ichthyophis sumatranus.

Không có vảy ở nửa trước thân và số đốt vòng cũng nhiều hơn loài Ichthyophis monochrous (342 vs. 247)

Số đốt vòng nhiều hơn loài Ichthyophis glandulosus (342 vs. 273 - 286)

Số đốt vòng nhiều hơn loài Ichthyophis orthoplicatus (342 vs. 205 - 291)

Số đốt vòng nhiều hơn loài Ichthyophis sikkimensis (342 vs. 276 - 292)

Mõm thon dài hơn với chiều dài của đầu, xúc tu gần mắt hơn mũi so với Ichthyophis lakimi (TN/ET = 4.5 vs. 1.9) (HL/ES = 2.0 ở Ichthyophis catlocensis vs. 1.6 ở Ichthyophis lakimi.

Kích thước mắt lớn hơn và mõm lồi nhỏ hơn loài Ichthyophis chaloenis (HL/ED = 14.6 vs 31.3) SP/HL = 0.07 vs. 0.14)

Đặc tính sinh học

Sống trong các khu vực ẩm ướt và có tầng mùn dày hay dưới các tảng đá ở khu vực suối, nơi đọng nước thuộc các khu rừng thường xanh có độ cao thấp. Thức ăn chủ yếu là các loài giun. Hiện chưa có dữ liệu về sinh sản. Nhưng chắc chắn vòng đời của loài Lưỡng cư không chân biến thái hoàn toàn này cũng trải qua 3 giai đoạn như các loài lưỡng cư khác.

Môi trường sinh sống

Sống trong các khu vực ẩm ướt và có tầng mùn dày hay dưới các tảng đá ở khu vực suối, nơi đọng nước thuộc các khu rừng thường xanh có độ cao thấp. Loài này được ghi nhận ở dưới tảng đá, cạnh bờ một khe suối trong rừng thường xanh cây gỗ xen tre nứa và cỏ dại.

Tình trạng sinh sống

Loài này hiện chỉ ghi nhận ở khu vực mở rộng của Vườn Quốc giaCát Tiên (Lâm Đồng và Đồng Nai). Diện tích vùng phân bố (EOO) ước tính khoảng 2.000 km2; số điểm ghi nhận phân bố 1; sinh cảnh sống của loài đã và đang bị thu hẹp, suy thoái do tác động của các hoạt động khai thác lâm sản(tiêu chuẩn B1ab(iii)).Loài này hiện chỉ ghi nhận ở khu vực mở rộng của Vườn Quốc giaCát Tiên (Lâm Đồng và Đồng Nai). Diện tích vùng phân bố (EOO) ước tính khoảng 2.000 km2; số điểm ghi nhận phân bố 1; sinh cảnh sống của loài đã và đang bị thu hẹp, suy thoái do tác động của các hoạt động khai thác lâm sản.

Mối đe dọa và giá trị

Phân bố tại Việt Nam

Địa danh đã được quy về đơn vị hành chính hiện hành sau sắp xếp năm 2025.

Khu bảo tồn ghi nhận loài

Theo kết quả kiểm kê loài tại các khu bảo tồn, di sản thiên nhiên trong Cơ sở dữ liệu đa dạng sinh học quốc gia.

Loài khác trong họ Ichthyophiidae