Kéo co của người Thái là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình tập quán xã hội và tín ngưỡng, phân bố tại Lai Châu, được ghi danh vào Danh mục quốc gia năm 2015.
| Tiêu chí | Nội dung |
|---|---|
| Tên di sản | Kéo co của người Thái |
| Loại hình (Luật 2024) | Tập quán xã hội và tín ngưỡng — khoản 3 Điều 10 |
| Loại hình ghi trong quyết định | Tập quán xã hội và tín ngưỡng |
| Tỉnh, thành phố hiện hành | Lai Châu |
| Địa bàn cụ thể | Tỉnh Lai Châu |
| Dân tộc chủ thể | Người Thái |
| Quyết định công bố | 3465/QĐ-BVHTTDL ngày 13/10/2015 |
| Năm ghi danh | 2015 |
| Số thứ tự trong Danh mục | 121 |
Kéo co được tổ chức phổ biến trong Tết tháng bảy hoặc Lễ hội “Sên bản, Sên Mường”, Lễ hội Nàng Han…Sau khi thực hành các nghi lễ tung còn, thầy cúng hô các trai tráng kéo dây song mây về đặt trước ban thờ theo, phần gốc sợi dây đặt quay về hướng Tây, ngọn về phía Đông. Còn nếu bãi tổ chức gần suối thì phần gốc ở phía cuối suối, ngọn quay về đầu suối với mong muốn năm đó làng sẽ gặp nhiều may mắn. Ở giữa sợi dây kéo, ban tổ chức buộc một dải vải đỏ với ý nghĩa làm mốc đánh dấu khi thi đấu, ngoài ra dây vải đỏ còn mang ý nghĩa tượng trưng cho mọi việc được may mắn, thuận lợi, lúc nào cũng rực rỡ, thành công. Làm lễ xong, chọn ra hai đôi nam nữ gồm có 4 người là những người có uy tín, địa vị trong làng tham gia kéo trước với ý nghĩa cầu cho bản mường bước sang năm mới được may mắn, thuận lợi. Khi kéo, bốn người chia làm hai bên, một bên nam, một bên nữ, mỗi bên bốn người. Nam giới đứng ở phía gốc, nữ giới đứng bên phía ngọn dây. Còn những người khác chưa được tham gia thì đứng ngoài cổ vũ. Thầy mo là người trọng tài để phân xử thắng thua giữa hai đội. Sau khi thầy mo ra hiệu, đội trống, chiêng đánh liên hồi, bên nam sẽ kéo trước, nữ kéo sau, hai bên kéo giằng co nhau chưa phân định thắng thua ngay. Mặc dù đội bên nam khỏe hơn nhưng cũng không được kéo thắng ngay mà hai đội cứ kéo giằng co để mọi người ở ngoài hò reo rộn rã trong tiếng trống, tiếng chiêng. Theo quan niệm của người Thái, tiếng trống được ví như tiếng sấm báo hiệu cho mưa thuận gió hòa, kéo co còn mang ý nghĩa kéo những gì may mắn về bản và đưa những gì không may mắn đi. Đây là nghi lễ nên mọi người tham gia kéo cũng nhẹ nhàng nhưng cũng không làm mất đi sự hấp dẫn, hào hứng. Sau khi kéo đủ ba lần, cuối cùng phần thắng bao giờ cũng thuộc về bên nữ. Bởi họ cho rằng, phụ nữ là mẹ nhà, mẹ bản, bên nữ thắng thì năm đó bản làng mới được nhiều may mắn. Kết thúc nghi thức kéo co, mọi người rót rượu mời hai đội tham gia với ý nghĩa chúc mừng hai đội, sau đó mọi người trong bản chia thành từng đội thi kéo với nhau.
Đoạn giới thiệu trích từ bộ dữ liệu mở Open Development Vietnam — Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của các dân tộc thiểu số, giấy phép CC BY-SA 4.0, nguồn gốc: http://thegioidisan.vn/vi/keo-co-trong-le-hoi-truyen-thong-cua-dong-ba....
Cùng chủ thể là người Thái, cùng địa bàn hoặc cùng loại hình với Kéo co của người Thái.
Căn cứ pháp lý: Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15) và Nghị định 215/2025/NĐ-CP. Các cột loại hình theo luật hiện hành, tỉnh/thành sau sắp xếp 2025 và dân tộc chủ thể là phần đối chiếu do công cụ bổ sung.