KẾ TOÁN PHẢI TRẢ NGƯỜI BÁN

a.Tµi kho¶n sö dông:

§Ó ph¶n ¸nh t×nh h×nh thanh to¸n vÒ c¸c kho¶n nî ph¶i tr¶ cña doanh nghiÖp cho ng­êi b¸n vËt t­, hµng ho¸, ng­êi cung cÊp dÞch vô theo hîp ®ång kinh tÕ ®· ký kÕt; t×nh h×nh thanh to¸n vÒ c¸c kho¶n nî ph¶i tr¶ cho ng­êi nhËn thÇu x©y l¾p chÝnh phô, kÕ to¸n sö dông tµi kho¶n 331” Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n”

KÕt cÊu vµ néi dung ph¶n ¸nh cña TK 331 nh­ sau:

Bªn Nî:

- Sè tiÒn ®· tr¶ cho ng­êi b¸n vËt t­, hµng ho¸, ng­êi cung cÊp dÞch vô, ng­êi nhËn thÇu x©y l¾p;

- Sè tiÒn øng tr­íc cho ng­êi b¸n, ng­êi cung cÊp, ng­êi nhËn thÇu x©y l¾p nh­ng ch­a nhËn ®­îc vËt t­, hµng ho¸, dÞch vô, khèi l­îng s¶n phÈm x©y l¾p hoµn thµnh bµn giao;

- Sè tiÒn ng­êi b¸n chÊp nhËn gi¶m gi¸ hµng ho¸ hoÆc dÞch vô ®· giao theo hîp ®ång;

- ChiÕt khÊu thanh to¸n vµ chiÕt khÊu th­¬ng m¹i ®­îc ng­êi b¸n chÊp thuËn cho doanh nghiÖp gi¶m trõ vµo kho¶n trõ nî ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n;

- Gi¸ vËt t­, hµng ho¸ thiÕu hôt, kÐm phÈm chÊt khi kiÓm nhËn vµ tr¶ l¹i ng­êi b¸n.

Bªn Cã:

- Sè tiÒn ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n vËt t­, hµng ho¸, ng­êi cung cÊp dÞch vô vµ ng­êi nhËn thÇu x©y l¾p;

- §iÒu chØnh sè chªnh lÖch gi÷a gi¸ t¹m tÝnh nhá h¬n gi¸ thùc tÕ cña sè vËt t­, hµng ho¸, dÞch vô ®· nhËn, khi cã ho¸ ®¬n hoÆc th«ng b¸o gi¸ chÝnh thøc.

Sè d­ bªn Cã:

Sè tiÒn cßn ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n, ng­êi cung cÊp, ng­êi nhËn thÇu x©y l¾p.

Tµi kho¶n nµy cã thÓ cã sè d­ bªn Nî. Sè d­ bªn Nî (nÕu cã) ph¶n ¸nh sè tiÒn ®· øng tr­íc cho ng­êi b¸n hoÆc sè tiÒn ®· tr¶ nhiÒu h¬n sè ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n theo chi tiÕt cña tõng ®èi t­îng cô thÓ. Khi lËp b¶ng c©n dèi kÕ to¸n, ph¶i lÊy sè d­ chi tiÕt cña tõng ®èi t­îng ph¶n¸nh ë Tµi kho¶n nµy ®Ó ghi 2 chØ tiªu bªn ”Tµi s¶n” vµ bªn ”Nguån vèn”.

b. Tr×nh tù kÕ to¸n:

·Mua vËt t­, hµng ho¸ ch­a tr¶ tiÒn ng­êi b¸n vÒ nhËp kho, hoÆc göi ®i b¸n th¼ng th«ng qua kho trong tr­êng hîp h¹ch to¸n hµng tån kho theo ph­¬ng ph¸p kª khai th­êng xuyªn:

* §èi víi doanh nghiÖp nép thuÕ GTGT tÝnh theo ph­¬ng ph¸p khÊu trõ:

- NÕu vËt t­, hµng ho¸ mua vµo dïng cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh hµng ho¸, dÞch vô thuéc ®èi t­îng chÞu thuÕ GTGT tÝnh theo ph­¬ng ph¸p khÊu trõ, ghi:

Nî TK 152 - Nguyªn liÖu, vËt liÖu (Gi¸ ch­a cã thuÕ GTGT)

Nî TK 153 - C«ng cô, dông cô (Gi¸ ch­a cã thuÕ GTGT)

Nî TK 156 - Hµng ho¸ (Gi¸ ch­a cã thuÕ GTGT)

Nî TK 157 - Hµng göi ®i b¸n (Gi¸ ch­a cã thuÕ GTGT)

Nî TK 133- ThuÕ GTGT ®­îc khÊu tõ (1331)

Cã TK 331 - Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n (Tæng gi¸ thanh to¸n)

- NÕu vËt t­, hµng ho¸ mua vµo dïng cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh, hµng ho¸, dÞch vô kh«ng thuéc ®èi t­îng chÞu thuÕ GTGT hoÆc thuéc ®èi t­îng chÞu thuÕ GTGT tÝnh theo ph­¬ng ph¸p trùc tiÕp, th× gi¸ trÞ vËt t­, hµng ho¸ bao gåm c¶ thuÕ GTGT (Tæng gi¸ thanh to¸n), ghi:

Nî TK 152 - Nguyªn liÖu, vËt liÖu

Nî TK 153 - C«ng cô, dông cô

Nî TK 156 - Hµng ho¸

Cã TK 331 - Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n

* §èi víi doanh nghiÖp nép thuÕ GTGT tÝnh theo ph­¬ng ph¸p trùc tiÕp, th× gi¸ trÞ vËt t­, hµng ho¸ mua vµo bao gåm c¶ thuÕ GTGT (Tæng gi¸ thanh to¸n), ghi:

Nî TK 152 - Nguyªn liÖu, vËt liÖu

Nî TK 153 - C«ng cô, dông cô

Nî TK 156 - Hµng ho¸

Cã TK 331 - Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n

·Mua vËt t­, hµng ho¸ ch­a tr¶ tiÒn ng­êi b¸n vÒ nhËp kho, hoÆc göi ®i b¸n th«ng qua kho trong tr­êng hîp h¹ch to¸n hµng tån kho theo ph­¬ng ph¸p kiÓm kª ®Þnh kú

* §èi víi doanh nghiÖp nép thuÕ GTGT tÝnh theo ph­¬ng ph¸p khÊu trõ

- NÕu vËt t­, hµng ho¸ mua vµo dïng cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh, hµng ho¸, dÞch vô thuéc ®èi t­îng chÞu thuÕ GTGT tÝnh theo ph­¬ng ph¸p khÊu trõ, ghi:

Nî TK 611 - Mua hµng (Gi¸ ch­a cã thuÕ GTGT)

Nî TK 133 - ThuÕ GTGT ®­îc khÊu tõ (1331)

Cã TK 331 - Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n (Tæng gi¸ thanh to¸n)

- NÕu vËt t­, hµng ho¸ mua vµo dïng cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh, hµng ho¸, dÞch vô kh«ng thuéc ®èi t­îng chÞu thuÕ GTGT hoÆc thuéc ®èi t­îng chÞu thuÕ GTGT tÝnh theo ph­¬ng ph¸p trùc tiÕp th× gi¸ trÞ vËt t­, hµng ho¸ mua vµo bao gåm c¶ thuÕ GTGT, ghi:

Nî TK 611 - Mua hµng (Tæng gi¸ thanh to¸n)

Cã TK 331 - Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n (Tæng gi¸ thanh to¸n)

* §èi víi doanh nghiÖp nép thuÕ GTGT tÝnh theo ph­¬ng ph¸p trùc tiÕp th× gi¸ trÞ vËt t­, hµng ho¸ mua vµo lµ tæng gi¸ thanh to¸n, ghi:

Nî TK 611 - Mua hµng (Tæng gi¸ thanh to¸n)

Cã TK 331 - Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n (Tæng gi¸ thanh to¸n)

·MuaTSC§ ch­a tr¶ tiÒn cho ng­êi b¸n ®­a vµo sö dông cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh, c¨n cø ho¸ ®¬n cña ng­êi b¸n, biªn b¶n giao nhËn TSC§ vµ c¸c chøng tõ liªn quan, tr­êng hîp doanh nghiÖp nép thuÕ GTGT tÝnh theo ph­¬ng ph¸p khÊu trõ:

- NÕu TSC§ mua vµo sö dông cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh hµng ho¸, dÞch vô thuéc ®èi t­îng chÞu thuÕ GTGT tÝnh theo ph­¬ng ph¸p khÊu trõ, ghi:

Nî TK 211 – TSC§ h÷u h×nh (Gi¸ ch­a cã thuÕ GTGT)

Nî TK 213 – TSC§ v« h×nh (Gi¸ ch­a cã thuÕ GTGT)

Nî TK 133 – ThuÕ GTGT ®­îc khÊu trõ (1332)

Cã TK 331 – Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n (Tæng gi¸ thanh to¸n)

- NÕu TSC§ mua vµo dïng cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh hµng ho¸, dÞch vô kh«ng thuéc ®èi t­îng chÞu thuÕ GTGT hoÆc thuéc ®èi t­îng chÞu thuÕ GTGT tÝnh theo ph­¬ng ph¸p trùc tiÕp, th× nguyªn gi¸ TSC§ mua vµo bao gåm c¶ thuÕ GTGT (Tæng gi¸ thanh to¸n), ghi:

Nî TK 211 – TSC§ h÷u h×nh

Nî TK 213 – TSC§ v« h×nh

Cã TK 331 – Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n

·Tr­êng hîp ®¬n vÞ cã thùc hiÖn ®Çu t­ XDCB theo ph­¬ng thøc giao thÇu, khi nhËn khèi l­îng x©y, l¾p hoµn thµnh bµn giao cña bªn nhËn thÇu x©y l¾p, c¨n cø hîp ®ång giao thÇu vµ bb bµn giao khèi l­îng x©y l¾p, ho¸ ®¬n khèi l­îng x©y l¾p hoµn thµnh.

- NÕu vËt t­ XDCB h×nh thµnh TSC§ sö dông ®Ó s¶n xuÊt, kinh doanh hµng ho¸, dÞch vô thuéc ®èi t­îng chÞu thuÕ GTGT tÝnh theo ph­¬ng ph¸p khÊu trõ, ghi:

Nî TK 241 – XDCB dë dang (Gi¸ ch­a cã thuÕ GTGT)

Nî TK 133 – ThuÕ GTGT ®­îc khÊu trõ

Cã TK 331 – Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n (Tæng gi¸ thanh to¸n)

- NÕu ®Çu t­ XDCB h×nh thµnh TSC§ sö dông ®Ó s¶n xuÊt, kinh doanh hµng ho¸, dÞch vô kh«ng thuéc ®èi t­îng chÞu thuÕ GTGT hoÆc chÞu thuÕ GTGT tÝnh theo ph­¬ng ph¸p trùc tiÕp, th× gi¸ trÞ ®Çu t­ XDCB gåm c¶ thuÕ GTGT (Tæng gi¸ thanh to¸n), ghi:

Nî TK 241 – XDCB dë dang

Cã TK 331 – Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n

- §èi víi doanh nghiÖp nép thuÕ GTGT tÝnh theo ph­¬ng ph¸p trùc itÕp, th× gi¸ trÞ ®Çu t­ XDCB bao gåm c¶ thuÕ GTGT (Tæng gi¸ thanh to¸n), ghi:

Nî TK 241 – XDCB dë dang

Cã TK 331 – Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n

·NhËn dÞch vô: chi phÝ vËn chuyÓn, ®iÖn, n­íc, ®iÖn, ®iÖn tho¹i, kiÓm to¸n, qu¶ng c¸o, ghi:

Nî TK 1562, 142 , 242, 623, 627, 641, 642, 635, 811

Nî TK 133 – ThuÕ GTGT ®­îc khÊu trõ (1331) (nÕu cã)

Cã TK 331 – Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n (Tæng gi¸ thanh to¸n)

·Khi thanh to¸n cho ng­êi b¸n, cung cÊp dÞch vô, ng­êi nhËn thÇu x©y l¾p, ghi:

Nî TK 331 – Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n

Cã TK 111, 112, 311, 341,

·Khi øng tr­íc tiÒn cho ng­êi b¸n vËt t­, hµng ho¸, ng­êi cung cÊp dÞch vô, ng­êi nhËn thÇu x©y l¾p, ghi:

Nî TK 331 – Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n

Cã TK 111, 112,

·Khi nhËn l¹i tiÒn do ng­êi b¸n hoµn l¹i sè tiÒn ®· øng tr­íc v× kh«ng cã hµng, ghi:

Nî TK 111, 112,

Cã TK 331 – Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n

·ChiÕt khÊu thanh to¸n mua vËt t­, hµng ho¸ doanh nghiÖp ®­îc h­ëng do thanh to¸n tr­íc thêi h¹n ph¶i thanh to¸n vµ tÝnh tõ vµo kho¶n nî ph¶i tr¶ ng­êi b¸n, ng­êi cung cÊp, ghi:

Nî TK 331 – Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n

Cã TK 515 – Doanh thu ho¹t ®éng tµi chÝnh

·Tr­êng hîp vËt t­, hµng ho¸ mua vµo ®· nhËp kho nh­ng do kh«ng ®óng quy c¸ch, phÈm chÊt nªn tr¶ l¹i ®­îc tÝnh tõ vµo kh¶n nî ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n, ghi:

Nî TK 331 – Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n

Cã TK 133 – ThuÕ GTGT ®­îc khÊu tõ (1331)

Cã TK 152, 153, 156, 611. …

·Tr­êng hîp ng­êi b¸n chÊp thuËn gi¶m gi¸ cho sè vËt t­, hµng ho¸ doanh nghiÖp ®· mua v× kh«ng ®óng quy c¸ch, phÈm chÊt vµ hµng ho¸ vÉn cßn trong kho, ghi:

Nî TK 331 – Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n

Cã TK 152, 153, 156, … (Gi¸ trÞ ®­îc gi¶m gi¸)

Cã TK 133 – ThuÕ GTGT ®­îc khÊu tõ (1331)

·Tr­êng hîp c¸c kho¶n nî ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n kh«ng t×m ra chñ nî hoÆc chñ nî kh«ng ®ßi vµ ®­îc xö lý ghi t¨ng thu nhËp kh¸c cña doanh nghiÖp, ghi:

Nî TK 331 – Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n

Cã TK 711 – Thu nhËp kh¸c

·Khi x¸c ®Þnh gi¸ trÞ khèi l­îng x©y l¾p ph¶i tr¶ cho nhµ thÇu phô theo hîp ®ång kinh tÕ ký kÕt gi÷a nhµ thÇu chÝnh vµ nhµ thÇu phô (®· khÊu trõ thuÕ tÝnh trªn khèi l­îng x©y l¾p mµ nhµ thÇu phô ®· thùc hiÖn (hoÆc kh«ng khÊu trõ thuÕ), c¨n cø vµo ho¸ ®¬n, phiÕu gi¸ c«ng tr×nh, biªn b¶n nghiÖm thu khèi l­îng x©y l¾p hoµn thµnh vµ hîp ®ång giao thÇu phô, ghi:

Nî TK 632 – Gi¸ vèn hµng b¸n

Nî TK 133 – ThuÕ GTGT ®­îc khÊu trõ (1331)

Cã TK 331 – Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n

·Tr­êng hîp hîp doanh nghiÖp nhËn b¸n hµng ®¹i lý, b¸n ®óng gi¸, h­ëng hoa hång.

- Khi b¸n hµng nhËn ®¹i lý, ghi:

Nî TK 111, 112, 131,...

Cã TK 331 – Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n (Theo gi¸ giao b¸n ®¹i lý)

§ång thêi ghi ®¬n bªn Cã TK 003 – Hµng ho¸ nhËn b¸n hé, nhËn ký göi, ký c­îc

- Khi x¸c ®Þnh hoa hång ®¹i lý ®­îc h­ëng, ghi:

Nî TK 331 – Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n

Cã TK 511 – Doanh thu b¸n hµng vµ cung cÊp dÞch vô

Cã TK 3331 – ThuÕ GTGT ph¶i nép

- Khi thanh to¸n tiÒn cho bªn giao hµng ®¹i lý, ghi:

Nî TK 3331 – Ph¶i tr¶ cho ng­êi b¸n (Gi¸ b¸n trõ (-) hoa hång ®¹i lý)

Cã TK 111, 112,