KẾ TOÁN CHI PHÍ ĐI VAY
a. Néi dung chi phÝ ®i vay
- Chi phÝ ®i vay ph¶i ghi nhËn vµo chi phÝ s¶n xuÊt, kinh doanh trong kú khi ph¸t sinh, trõ khi ®îc vèn ho¸ theo quy ®Þnh.
- Chi phÝ ®i vay liªn quan ®Õn tµi s¶n dë dang khi cã ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn vèn ho¸ th× ®¬n vÞ ph¶i thùc hiÖn theo ®óng quy ®Þnh t¹i chuÈn mùc kÕ to¸n "Chi phÝ ®i vay" vÒ ®Þnh nghÜa tµi s¶n dë dang, x¸c ®Þnh chi phÝ ®i vay ®îc vèn ho¸, thêi ®iÓm b¾t ®Çu vèn ho¸, t¹m ngõng vèn ho¸ vµ chÊm døt viÖc vèn ho¸.
- Chi phÝ ®i vay liªn quan trùc tiÕp ®Õn viÖc ®Çu t x©y dùng hoÆc s¶n xuÊt tµi s¶n dë dang ®îc tÝnh vµo gi¸ trÞ cña tµi s¶n ®ã (®îc vèn ho¸), bao gåm c¸c kho¶n l·i tiÒn vay, ph©n bæ c¸c kho¶n chiÕt khÊu hoÆc phô tréi khi ph¸t hµnh tr¸i phiÕu, c¸c kho¶n chi phÝ phô ph¸t sinh liªn quan tíi qu¸ tr×nh lµm thñ tôc vay.
- §¬n vÞ ph¶i x¸c ®Þnh chi phÝ ®i vay ®îc vèn ho¸ theo ®óng quy ®Þnh hiÖn hµnh cña chuÈn mùc kÕ to¸n cho hai trêng hîp: (1) Kho¶n vay vèn riªng biÖt sö dông cho môc ®Ých ®Çu t x©y dùng hoÆc s¶n xuÊt mét tµi s¶n dë dang vµ (2) C¸c kho¶n vèn vay chung trong ®ã cã sö dông cho môc ®Ých ®Çu t x©y dùng hoÆc s¶n xuÊt mét tµi s¶n dë dang.
- C¸c kho¶n thu nhËp ph¸t sinh do ®Çu t t¹m thêi c¸c kho¶n vay riªng biÖt trong khi chê sö dông vµo môc ®Ých cã ®îc tµi s¶n dë dang th× ph¶i ghi gi¶m trõ (-) vµo chi phÝ ®i vay ph¸t sinh khi vèn ho¸.
- Vèn ho¸ chi phÝ ®i vay ®èi víi kho¶n vèn vay riªng biÖt:
|
Chi phÝ ®i vay ®îc vèn ho¸ cho mçi kú kÕ to¸n |
= |
Chi phÝ ®i vay thùc tÕ ph¸t sinh cña kho¶n vay riªng biÖt |
- |
Thu nhËp ph¸t sinh tõ ho¹t ®éng ®Çu t t¹m thêi cña c¸c kho¶n vay ®ã |
- Vèn ho¸ chi phÝ ®i vay ®èi víi c¸c kho¶n vèn vay chung:
|
Sè chi phÝ ®i vay ®îc vèn ho¸ cho mçi kú kÕ to¸n (1) |
= |
Chi phÝ luü kÕ b×nh qu©n gia quyÒn ph¸t sinh cho ®Çu t x©y dùng hoÆc s¶n xuÊt tµi s¶n dë dang cho ®Õn cuèi kú kÕ to¸n (2) |
x |
Tû lÖ vèn ho¸ (%) (3) |
|
Chi phÝ luü kÕ b×nh qu©n gia quyÒn (2) |
= |
Σ |
Chi phÝ cho tõng tµi s¶n (4) |
x |
Sè th¸ng chi phÝ thùc tÕ ph¸t sinh trong kú kÕ to¸n (5) |
|
Sè th¸ng ph¸t sinh cña kú kÕ to¸n (6) |
|
|
= |
Tæng sè tiÒn l·i vay thùc tÕ cña c¸c kho¶n vay ph¸t sinh trong kú (7) |
x 100% |
|
Sè d b×nh qu©n gia quyÒn c¸c kho¶n vay gèc (8) |
|
Sè d b×nh qu©n gia quyÒn c¸c kho¶n vay gèc (8) |
= |
Σ |
Sè d cña tõng kho¶n vay gèc (9) |
x |
Sè th¸ng mµ tõng kho¶n vay ph¸t sinh trong kú kÕ to¸n (5) |
|
Sè th¸ng ph¸t sinh cña kú kÕ to¸n (6) |
- NÕu cã ph¸t sinh c¸c kho¶n chiÕt khÊu hoÆc phô tréi cña nh÷ng kho¶n vay b»ng ph¸t hµnh tr¸i phiÕu th× ph¶i ®iÒu chØnh l¹i chi phÝ ®i vay b»ng c¸ch ph©n bæ gi¸ trÞ c¸c kho¶n chiÕt khÊu hoÆc phô tréi theo mét trong hai ph¬ng ph¸p cho phï hîp (ph¬ng ph¸p l·i suÊt thùc tÕ hoÆc ph¬ng ph¸p ®êng th¼ng). Tuy nhiªn doanh nghiÖp ph¶i ¸p dông nhÊt qu¸n ph¬ng ph¸p ®· lùa chän trong mét kú kÕ to¸n n¨m.
- ViÖc vèn ho¸ chi phÝ ®i vay sÏ ®îc t¹m ngõng l¹i trong c¸c giai ®o¹n mµ qu¸ tr×nh ®Çu t x©y dùng hoÆc s¶n xuÊt tµi s¶n dë dang bÞ gi¸n ®o¹n, trõ khi sù gi¸n ®o¹n ®ã lµ cÇn thiÕt.
- ViÖc vèn ho¸ chi phÝ ®i vay sÏ chÊm døt khi c¸c ho¹t ®éng chñ yÕu cÇn thiÕt cho viÖc chuÈn bÞ ®a tµi s¶n dë dang vµo sö dông hoÆc b¸n ®· hoµn thµnh. Chi phÝ ®i vay ph¸t sinh sau ®ã sÏ ®îc ghi nhËn lµ chi phÝ s¶n xuÊt, kinh doanh trong kú khi ph¸t sinh.
b. Tr×nh tù kÕ to¸n chi phÝ ®i vay
* Trêng hîp chi phÝ ®i vay ghi vµo chi phÝ s¶n xuÊt, kinh doanh trong kú
§èi víi chi phÝ l·i vay:
Trêng hîp ®¬n vÞ ph¶i thanh to¸n ®Þnh kú l·i tiÒn vay cho bªn cho vay, ghi:
Nî TK 635 - Chi phÝ tµi chÝnh
Cã TK 111, 112...
Trêng hîp ®¬n vÞ tr¶ tríc l·i tiÒn vay cho bªn cho vay, ghi:
Nî TK 142 - Chi phÝ tr¶ tríc (NÕu tr¶ tríc ng¾n h¹n l·i tiÒn vay)
Nî TK 242 - Chi phÝ tr¶ tríc dµi h¹n (NÕu tr¶ tríc dµi h¹n l·i tiÒn vay)
Cã TK 111, 112,...
§Þnh kú, khi ph©n bæ l·i tiÒn vay theo sè ph¶i tr¶ tõng kú vµo chi phÝ tµi chÝnh, ghi:
Nî TK 635 - Chi phÝ tµi chÝnh
Cã TK 142 - Chi phÝ tr¶ tríc
Cã TK 242 - Chi phÝ tr¶ tríc dµi h¹n.
Trêng hîp l·i tiÒn vay tr¶ sau cho bªn cho vay (tr¶ gèc vµ l·i khi hÕt thêi h¹n vay ):
- §Þnh kú, khi tÝnh l·i tiÒn vay ph¶i tr¶ tõng kú ®Ó tÝnh vµo chi phÝ tµi chÝnh, ghi:
Nî TK 635 - Chi phÝ tµi chÝnh
Cã TK 335 - Chi phÝ ph¶i tr¶.
- HÕt thêi h¹n vay, khi ®¬n vÞ tr¶ gèc vay vµ l·i tiÒn vay dµi h¹n, ghi:
Nî TK 315 - Nî dµi h¹n ®Õn h¹n tr¶ (NÕu tr¶ dÇn gèc vay dµi h¹n ®Õn h¹n tr¶)
Nî TK 341 - Vay dµi h¹n (Gèc vay dµi h¹n cßn ph¶i tr¶)
Nî TK 335 - Chi phÝ ph¶i tr¶ (L·i tiÒn vay)
Cã TK 111, 112,...
* Trêng hîp ®¬n vÞ thanh to¸n ®Þnh kú tiÒn thuª tµi chÝnh cho bªn cho thuª, kÕ to¸n chi phÝ tiÒn l·i thuª tµi chÝnh ®îc thùc hiÖn nh phÇn kÕ to¸n TSC§ thuª tµi chÝnh.
* Trêng hîp thanh to¸n ®Þnh kú l·i tr¶ chËm cña tµi s¶n mua cho bªn b¸n:
Khi mua TSC§ theo ph¬ng thøc tr¶ chËm, tr¶ gãp vÒ sö dông ngay cho ho¹t ®éng SXKD:
Nî TK 211, 213 (Nguyªn gi¸ - ghi theo gi¸ mua tr¶ tiÒn ngay)
Nî TK 133 - ThuÕ GTGT ®îc khÊu trõ (nÕu cã)
Nî TK 242 - (PhÇn l·i tr¶ chËm)
Cã TK 331 - Ph¶i tr¶ cho ngêi b¸n (Tæng gi¸ thanh to¸n).
§Þnh kú, tÝnh vµo chi phÝ tµi chÝnh theo sè l·i tr¶ chËm, tr¶ gãp ph¶i tr¶ cña tõng kú, ghi:
Nî TK 635 - Chi phÝ tµi chÝnh
Cã TK 242 - Chi phÝ tr¶ tríc dµi h¹n.
d) Trong kú, nÕu nhËn ®îc c¸c kho¶n hç trî l·i suÊt ®i vay cña Nhµ níc cho ho¹t ®éng KD, ghi:
Nî TK 111, 112,...
Cã TK 515 - Doanh thu ho¹t ®éng tµi chÝnh.
Trêng hîp chi phÝ ®i vay ®ñ ®iÒu kiÖn vèn ho¸
Chi phÝ ®i vay liªn quan trùc tiÕp ®Õn viÖc ®Çu t x©y dùng hoÆc s¶n xuÊt tµi s¶n dë dang khi cã ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn ®îc vèn ho¸ theo quy ®Þnh th× xö lý nh sau:
* §èi víi kho¶n vèn vay riªng biÖt, chi phÝ ®i vay ®îc vèn ho¸ cho tµi s¶n dë dang ®îc x¸c ®Þnh lµ chi phÝ ®i vay thùc tÕ ph¸t sinh tõ c¸c kho¶n vay trõ (-) ®i c¸c kho¶n thu nhËp ph¸t sinh tõ ho¹t ®éng ®Çu t t¹m thêi cña c¸c kho¶n vay nµy, ghi:
Nî TK 111, 112 (C¸c kho¶n thu nhËp ph¸t sinh do ®Çu t t¹m thêi)
Nî TK 241 - X©y dùng c¬ b¶n dë dang (Tµi s¶n ®Çu t x©y dùng dë dang)
Nî TK 627 - Chi phÝ s¶n xuÊt chung (Tµi s¶n ®ang s¶n xuÊt dë dang)
Cã TK 111, 112 (NÕu tr¶ l·i vay ®Þnh kú)
Cã TK 142, 242 - Chi phÝ ®i vay ph¶i tr¶ trong kú
Cã TK 335 - (TrÝch tríc chi phÝ ®i vay ph¶i tr¶ trong kú)
* §èi víi c¸c kho¶n vèn vay chung, chi phÝ ®i vay ®îc vèn ho¸ lµ toµn bé chi phÝ ®i vay liªn quan trùc tiÕp ®Õn ®Çu t, x©y dùng hoÆc s¶n xuÊt tµi s¶n dë dang ®îc tÝnh vµo chi phÝ ®Çu t XDCB hoÆc chi phÝ s¶n xuÊt s¶n phÈm mµ kh«ng ph¶i ®iÒu chØnh c¸c kho¶n thu nhËp ph¸t sinh do ®Çu t t¹m thêi, ghi:
Nî TK 241 - X©y dùng c¬ b¶n dë dang
Nî TK 627 - Chi phÝ s¶n xuÊt chung
Cã TK 111, 112 (NÕu tr¶ l·i vay ®Þnh kú)
Cã TK 142 - Chi phÝ ®i vay ph¶i tr¶ trong kú - nÕu tr¶ tríc ng¾n h¹n
Cã TK 242 - Chi phÝ tr¶ tríc dµi h¹n (Ph©n bæ chi phÝ ®i vay ph¶i tr¶ trong kú - nÕu tr¶ tríc dµi h¹n chi phÝ ®i vay)
Cã TK 335 - Chi phÝ ph¶i tr¶ (TrÝch tríc chi phÝ ®i vay ph¶i tr¶ trong kú - nÕu chi phÝ ®i vay tr¶ sau).
C¸c kho¶n thu nhËp ph¸t sinh tõ ho¹t ®éng ®Çu t t¹m thêi cña c¸c kho¶n vèn vay chung:
Nî TK 111, 112
Cã TK 515 - Doanh thu ho¹t ®éng tµi chÝnh.
Chi phÝ ®i vay liªn quan trùc tiÕp ®Õn tµi s¶n dë dang:
Trong c¸c giai ®o¹n mµ qu¸ tr×nh ®Çu t x©y dùng hoÆc s¶n xuÊt tµi s¶n dë dang bÞ gi¸n ®o¹n mét c¸ch bÊt thêng hoÆc kÓ tõ khi chÊm døt vèn ho¸ ph¶i tÝnh vµo chi phÝ tµi chÝnh, ghi:
Nî TK 635 - Chi phÝ tµi chÝnh
Cã TK 111, 112, 142, 242, 335,...