PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ TRỊ HÀNG TỒN KHO

TÝnh gi¸ hµng tån kho lµ dïng th­íc ®o gi¸ trÞ ®Ó biÓu hiÖn hµng tån kho nh»m ph¶n ¸nh, cung cÊp c¸c th«ng tin tæng hîp cÇn thiÕt vÒ hµng tån kho tõ ®ã cã thÓ ®¸nh gi¸ ®­îc hiÖu qu¶ cña hµng tån kho. Hµng tån kho trong c¸c doanh nghiÖp t¨ng tõ nhiÒu nguån gèc kh¸c nhau víi c¸c ®¬n gi¸ kh¸c nhau, v× vËy doanh nghiÖp cÇn lùa chän ph­¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thùc tÕ hµng xuÊt kho. ViÖc lùa chän ph­¬ng ph¸p nµo tuú thuéc vµo ®Æc ®iÓm cña hµng tån kho, yªu cÇu vµ tr×nh ®é qu¶n lý cña doanh nghiÖp. Doanh nghiÖp ¸p dông ph­¬ng ph¸p nµo ®ßi hái theo nguyªn t¾c nhÊt qu¸n.

Theo chuÈn mùc 02 -hµng tån kho, viÖc tÝnh gi¸ trÞ thùc tÕ hµng xuÊt kho cã thÓ ¸p dông mét trong c¸c ph­¬ng ph¸p sau:

2.1. Ph­¬ng ph¸p tÝnh theo gi¸ ®Ých danh

Theo ph­¬ng ph¸p nµy khi xuÊt kho vËt t­, hµng ho¸ c¨n cø vµo sè l­îng xuÊt kho thuéc l« nµo vµ ®¬n gi¸ thùc tÕ cña l« ®ã ®Ó tÝnh trÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña vËt t­, hµng ho¸ xuÊt kho.

Ph­¬ng ph¸p nµy ®­îc ¸p dông ®èi víi doanh nghiÖp cã Ýt lo¹i mÆt hµng hoÆc mÆt hµng æn ®Þnh vµ nhËn diÖn ®­îc.

2.2. Ph­¬ng ph¸p b×nh qu©n gia quyÒn

Theo ph­¬ng ph¸p nµy gi¸ trÞ cña tõng lo¹i hµng tån kho ®­îc tÝnh theo gi¸ trÞ trung b×nh cña tõng lo¹i hµng tån kho t­¬ng tù ®Çu kú vµ gi¸ trÞ tõng lo¹i hµng tån kho ®­îc mua hoÆc s¶n xuÊt trong kú. Gi¸ trÞ trung b×nh cã thÓ ®­îc tÝnh theo thêi kú hoÆc vµo mçi khi nhËp mét l« hµng vÒ, phô thuéc vµo t×nh h×nh cña doanh nghiÖp.

TrÞ gi¸ thùc tÕ xuÊt kho cña vËt t­, hµng ho¸ ®­îc c¨n cø vµo sè l­îng vËt t­, hµng ho¸ xuÊt kho vµ ®¬n gi¸ b×nh qu©n gia quyÒn, theo c«ng thøc:

§¬n gi¸ b×nh qu©n th­êng ®­îc tÝnh cho tõng vËt t­, hµng ho¸. §¬n gi¸ b×nh qu©n cã thÓ x¸c ®Þnh cho c¶ kú ®­îc gäi lµ ®¬n gi¸ b×nh qu©n c¶ kú hay ®¬n gi¸ b×nh qu©n cè ®Þnh. Theo c¸ch nµy, khèi l­îng tÝnh to¸n gi¶m nh­ng chØ tÝnh ®­îc trÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña vËt t­, hµng ho¸ vµo thêi ®iÓm cuèi kú nªn kh«ng thÓ cung cÊp th«ng tin kÞp thêi.

§¬n gi¸ b×nh qu©n cã thÓ x¸c ®Þnh sau mçi lÇn nhËp ®­îc gäi lµ ®¬n gi¸ b×nh qu©n di ®éng, theo c¸ch tÝnh nµy x¸c ®Þnh ®­îc trÞ gi¸ vèn thùc tÕ vËt t­, hµng ho¸ hµng ngµy cung cÊp th«ng tin ®­îc kÞp thêi. Tuy nhiªn, khèi l­îng c«ng viÖc sÏ nhiÒu lªn nªn ph­¬ng ph¸p nµy rÊt thÝch hîp víi nh÷ng doanh nghiÖp lµm kÕ to¸n m¸y.

2.3. Ph­¬ng ph¸p nhËp tr­íc, xuÊt tr­íc

Ph­¬ng ph¸p nµy ¸p dông dùa trªn gi¶ ®Þnh lµ hµng tån kho ®­îc mua tr­íc hoÆc s¶n xuÊt tr­íc th× ®­îc tÝnh tr­íc, vµ hµng tån kho cßn l¹i cuèi kú lµ hµng tån kho ®­îc mua hoÆc s¶n xuÊt gÇn thêi ®iÓm cuèi kú. Theo ph­¬ng ph¸p nµy th×a gi¸ trÞ hµng xuÊt kho ®­îc tÝnh theo gi¸ cña l« hµng nhËp kho ë thêi ®iÓm ®Çu kú hoÆc gÇn ®Çu kú, gi¸ trÞ cña hµng tån kho ®­îc tÝnh theo gi¸ cña hµng nhËp kho ë thêi ®iÓm cuèi kú hoÆc gÇn cuèi kú cßn tån kho.

2.4. Ph­¬ng ph¸p nhËp sau, xuÊt tr­íc

Ph­¬ng ph¸p nµy ¸p dông dùa trªn gi¶ ®Þnh lµ hµng tån kho ®­îc mua sau hoÆc s¶n xuÊt sau th× ®­îc xuÊt tr­íc, vµ hµng tån kho cßn l¹i cuèi kú lµ hµng tån kho ®­îc mua hoÆc s¶n xuÊt tr­íc ®ã. Theo ph­¬ng ph¸p nµy th× gi¸ trÞ hµng xuÊt kho ®­îc tÝnh theo gi¸ cña l« hµnh nhËp sau hoÆc gÇn sau cïng, gi¸ trÞ cña hµng tån kho ®­îc tÝnh theo gi¸ cña hµng nhËp kho ®Çu kú cßn tån kho.