PHƯƠNG PHÁP TÍNH GIÁ TRỊ HÀNG TỒN KHO
TÝnh gi¸ hµng tån kho lµ dïng thíc ®o gi¸ trÞ ®Ó biÓu hiÖn hµng tån kho nh»m ph¶n ¸nh, cung cÊp c¸c th«ng tin tæng hîp cÇn thiÕt vÒ hµng tån kho tõ ®ã cã thÓ ®¸nh gi¸ ®îc hiÖu qu¶ cña hµng tån kho. Hµng tån kho trong c¸c doanh nghiÖp t¨ng tõ nhiÒu nguån gèc kh¸c nhau víi c¸c ®¬n gi¸ kh¸c nhau, v× vËy doanh nghiÖp cÇn lùa chän ph¬ng ph¸p tÝnh gi¸ thùc tÕ hµng xuÊt kho. ViÖc lùa chän ph¬ng ph¸p nµo tuú thuéc vµo ®Æc ®iÓm cña hµng tån kho, yªu cÇu vµ tr×nh ®é qu¶n lý cña doanh nghiÖp. Doanh nghiÖp ¸p dông ph¬ng ph¸p nµo ®ßi hái theo nguyªn t¾c nhÊt qu¸n.
Theo chuÈn mùc 02 -hµng tån kho, viÖc tÝnh gi¸ trÞ thùc tÕ hµng xuÊt kho cã thÓ ¸p dông mét trong c¸c ph¬ng ph¸p sau:
2.1. Ph¬ng ph¸p tÝnh theo gi¸ ®Ých danh
Theo ph¬ng ph¸p nµy khi xuÊt kho vËt t, hµng ho¸ c¨n cø vµo sè lîng xuÊt kho thuéc l« nµo vµ ®¬n gi¸ thùc tÕ cña l« ®ã ®Ó tÝnh trÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña vËt t, hµng ho¸ xuÊt kho.
Ph¬ng ph¸p nµy ®îc ¸p dông ®èi víi doanh nghiÖp cã Ýt lo¹i mÆt hµng hoÆc mÆt hµng æn ®Þnh vµ nhËn diÖn ®îc.
2.2. Ph¬ng ph¸p b×nh qu©n gia quyÒn
Theo ph¬ng ph¸p nµy gi¸ trÞ cña tõng lo¹i hµng tån kho ®îc tÝnh theo gi¸ trÞ trung b×nh cña tõng lo¹i hµng tån kho t¬ng tù ®Çu kú vµ gi¸ trÞ tõng lo¹i hµng tån kho ®îc mua hoÆc s¶n xuÊt trong kú. Gi¸ trÞ trung b×nh cã thÓ ®îc tÝnh theo thêi kú hoÆc vµo mçi khi nhËp mét l« hµng vÒ, phô thuéc vµo t×nh h×nh cña doanh nghiÖp.
TrÞ gi¸ thùc tÕ xuÊt kho cña vËt t, hµng ho¸ ®îc c¨n cø vµo sè lîng vËt t, hµng ho¸ xuÊt kho vµ ®¬n gi¸ b×nh qu©n gia quyÒn, theo c«ng thøc:
|
§¬n gi¸ b×nh qu©n gia quyÒn |
= |
TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ vËt t, hµng ho¸ tån ®Çu kú |
+ |
TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ vËt t, hµng ho¸ nhËp trong kú |
||||
|
Sè lîng vËt t, hµng ho¸ tån kho ®Çu kú |
+ |
Sè lîng vËt t, hµng ho¸ nhËp kho trong kú |
||||||
|
TrÞ gi¸ vèn thùc tÕ vËt t, hµng ho¸ xuÊt kho (tån kho) |
= |
Sè lîng vËt t, hµng ho¸ xuÊt kho (tån kho) |
x |
§¬n gi¸ b×nh qu©n gia quyÒn |
||||
§¬n gi¸ b×nh qu©n thêng ®îc tÝnh cho tõng vËt t, hµng ho¸. §¬n gi¸ b×nh qu©n cã thÓ x¸c ®Þnh cho c¶ kú ®îc gäi lµ ®¬n gi¸ b×nh qu©n c¶ kú hay ®¬n gi¸ b×nh qu©n cè ®Þnh. Theo c¸ch nµy, khèi lîng tÝnh to¸n gi¶m nhng chØ tÝnh ®îc trÞ gi¸ vèn thùc tÕ cña vËt t, hµng ho¸ vµo thêi ®iÓm cuèi kú nªn kh«ng thÓ cung cÊp th«ng tin kÞp thêi.
§¬n gi¸ b×nh qu©n cã thÓ x¸c ®Þnh sau mçi lÇn nhËp ®îc gäi lµ ®¬n gi¸ b×nh qu©n di ®éng, theo c¸ch tÝnh nµy x¸c ®Þnh ®îc trÞ gi¸ vèn thùc tÕ vËt t, hµng ho¸ hµng ngµy cung cÊp th«ng tin ®îc kÞp thêi. Tuy nhiªn, khèi lîng c«ng viÖc sÏ nhiÒu lªn nªn ph¬ng ph¸p nµy rÊt thÝch hîp víi nh÷ng doanh nghiÖp lµm kÕ to¸n m¸y.
2.3. Ph¬ng ph¸p nhËp tríc, xuÊt tríc
Ph¬ng ph¸p nµy ¸p dông dùa trªn gi¶ ®Þnh lµ hµng tån kho ®îc mua tríc hoÆc s¶n xuÊt tríc th× ®îc tÝnh tríc, vµ hµng tån kho cßn l¹i cuèi kú lµ hµng tån kho ®îc mua hoÆc s¶n xuÊt gÇn thêi ®iÓm cuèi kú. Theo ph¬ng ph¸p nµy th×a gi¸ trÞ hµng xuÊt kho ®îc tÝnh theo gi¸ cña l« hµng nhËp kho ë thêi ®iÓm ®Çu kú hoÆc gÇn ®Çu kú, gi¸ trÞ cña hµng tån kho ®îc tÝnh theo gi¸ cña hµng nhËp kho ë thêi ®iÓm cuèi kú hoÆc gÇn cuèi kú cßn tån kho.
2.4. Ph¬ng ph¸p nhËp sau, xuÊt tríc
Ph¬ng ph¸p nµy ¸p dông dùa trªn gi¶ ®Þnh lµ hµng tån kho ®îc mua sau hoÆc s¶n xuÊt sau th× ®îc xuÊt tríc, vµ hµng tån kho cßn l¹i cuèi kú lµ hµng tån kho ®îc mua hoÆc s¶n xuÊt tríc ®ã. Theo ph¬ng ph¸p nµy th× gi¸ trÞ hµng xuÊt kho ®îc tÝnh theo gi¸ cña l« hµnh nhËp sau hoÆc gÇn sau cïng, gi¸ trÞ cña hµng tån kho ®îc tÝnh theo gi¸ cña hµng nhËp kho ®Çu kú cßn tån kho.