VAI TRÒ CỦA KẾ TOÁN HÀNG TỒN KHO

2.1 Vai trß cña kÕ to¸n hµng tån kho

Khi nÒn kinh tÕ n­íc ta chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng víi sù tham gia cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ th× sè l­îng c¸ doanh nghiÖp ngµy cµng nhiÒu vµ quy m« ngµy cµng lín. C¸c doanh nghiÖp ®Òu ho¹t ®éng theo nguyªn t¾c h¹ch to¸n kinh tÕ, mµ nh÷ng nguyªn t¾c c¬ b¶n lµ: tù trang tr¶i chi phÝ vµ cã lîi nhuËn, tù chñ vÒ tµi chÝnh, nghiÖp vô, tù chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ kinh tÕ ho¹t ®éng kinh doanh, chÞu tr¸ch nhiÖm vÒ thùc hiÖn nghÜa vô víi Nhµ n­íc vµ tu©n thñ c¸c chÕ ®é, thÓ lÖ vÒ qu¶n lý kinh tÕ, tµi chÝnh cña Nhµ n­íc víi sù chØ ®¹o vµ kiÓm tra cña c¸c c¬ quan chøc n¨ng cña Nhµ n­íc. §Ó tån t¹i vµ ph¸t triÓn, c¸c doanh nghiÖp ph¶i ph¸t huy tÝnh chñ ®éng, s¸ng t¹o, n©ng cao tr×nh ®é qu¶n lý vµ kh¶ n¨ng qu¶n trÞ kinh doanh, qu¶n lý tµi s¶n.

Trong c¬ chÕ qu¶n lý kÕ to¸n tµi chÝnh hiÖn nay, vai trß cña kÕ to¸n ngµy cµng ®­îc coi träng bëi ®ã lµ c«ng cô kh«ng thÓ thiÕu ®­îc trong qu¶n lý kinh tÕ tµi chÝnh ë c¸c doanh nghiÖp.

Trong c¸c doanh nghiÖp hµng tån kho lµ bé phËn tµi s¶n quan träng nhÊt trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. V× vËy th«ng tin vÒ hµng tån kho vµ t×nh h×nh nhËp xuÊt vËt t­ hµng ho¸ lµ th«ng tin quan träng mµ ng­êi qu¶n lý cÇn quan t©m. C¨n cø vµo b¸o c¸o kÕ to¸n hµng tån kho mµ ng­êi qu¶n lý cã thÓ ®­a ra quyÕt ®Þnh kinh tÕ h÷u hiÖu h¬n nh­ c¸c quyÕt ®Þnh vÒ s¶n xuÊt, dù tr÷ vµ b¸n ra víi sè l­îng lµ bao nhiªu... §Æc biÖt sè liÖu hµng tån kho cßn ¶nh h­ëng ®Õn th«ng tin tr×nh bµy trªn b¸o c¸o tµi chÝnh cña doanh nghiÖp.

MÆt kh¸ch kÕ to¸n hµng tån kho ®¸p øng nhu cÇu qu¶n lý hµng tån kho vÒ mÆt sè l­îng, gi¸ trÞ, chñng lo¹i ®­îc chi tiÕt theo tõng ®Þa ®iÓm, thêi gian, kh«ng gian nhÊt ®Þnh, gióp cho viÖc qu¶n lý tµi s¶n cña doanh nghiÖp chÆt chÏ.

§Æc biÖt, kÕ to¸n hµng tån kho cung cÊp th«ng tin chÝnh x¸c, ®Çy ®ñ vÒ trÞ gi¸ vèn hµng tiªu thô ®Ó gióp cho viÖc tÝnh to¸n kÕt qu¶ kinh doanh vµ tõ ®ã nhµ qu¶n lý cã s¸ch l­îc s¶n xuÊt, kinh doanh phï hîp.

2.2. Yªu cÇu qu¶n lý hµng tån kho

XuÊt ph¸t tõ nh÷ng ®Æc ®iÓm cña hµng tån kho, luËn v¨n ®Ò cËp tíi c¸c yªu cÇu chñ yÕu vÒ qu¶n lý hµng tån kho trong doanh nghiÖp ®ã lµ: hµng tån kho ph¶i ®­îc theo dâi tõng kh©u, tõng kho, tõng n¬i sö dông, tõng ng­êi phô tr¸ch vËt chÊt, ph¶i theo dâi n¾m b¾t th«ng tin ®Ó cã ®­îc nh÷ng th«ng tin kÞp thêi ®iÒu hµnh, tr¸nh t×nh tr¹ng khan hiÕm hµng tån kho hoÆc ø ®äng hµng tån kho ¶nh h­ëng tíi hiÖu qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp, cÇn ph¶i theo dâi qu¶n lý ®èi víi tõng lo¹i hµng tån kho c¶ vÒ sè l­îng vµ gi¸ trÞ, viÖc qu¶n lý hµng tån kho ph¶i th­êng xuyªn ®¶m b¶o ®­îc quan hÖ ®èi chiÕu phï hîp gi÷a gi¸ trÞ vµ hiÖn vËt, cÇn cã nh÷ng c¶nh c¸o kÞp thêi khi cã c¸c dÊu hiÖu b¸o ®éng trong nh÷ng tr­êng hîp ®èi víi tõng lo¹i hµng tån kho v­ît qu¸ ®Þnh møc tèi ®a vµ tèi thiÓu ®Ó cã nh÷ng ®iÒu chØnh vÒ hµng tån kho cho hîp lý, gãp phÇn ®¶m b¶o cho doanh nghiÖp ho¹t ®éng kinh doanh hiÖu qu¶ cao.

3. NhiÖm vô cña kÕ to¸n hµng tån kho trong doanh nghiÖp

§Ó cung cÊp ®Çy ®ñ, kÞp thêi vµ chÝnh x¸c th«ng tin cho c«ng t¸c qu¶n lý hµng tån kho trong c¸c doanh nghiÖp, kÕ to¸n hµng tån kho ph¶i thùc hiÖn ®­îc c¸c nhiÖm vô chñ yÕu sau:

- Ph¶i tu©n thñ nguyªn t¾c vÒ thñ tôc chøng tõ nhËp xuÊt vËt t­, hµng ho¸, ghi chÐp, ph¶n ¸nh trung thùc, ®Çy ®ñ, kÞp thêi t×nh h×nh biÕn ®éng cña hµng tån kho, trªn c¬ së ®ã ng¨n ngõa vµ ph¸t hiÖn kÞp thêi nh÷ng hµnh vi tham «, thiÕu tr¸ch nhiÖm lµm tæn h¹i ®Õn tµi s¶n cña doanh nghiÖp.

- Tæ chøc hîp lý kÕ to¸n chi tiÕt hµng tån kho, kÕt hîp chÆt chÏ gi÷a h¹ch to¸n nghiÖp vô ë n¬i b¶o qu¶n vËt t­, hµng ho¸ víi kÕ to¸n chi tiÕt vËt t­, hµng ho¸ ë phßng kÕ to¸n.

- X¸c ®Þnh ®óng ®¾n gi¸ gèc cña hµng tån kho ®Ó lµm c¬ së x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp.

- KÕ to¸n ph¶i cïng víi c¸c bé phËn kh¸c trong ®¬n vÞ thùc hiÖn nghiªm tóc chÕ ®é kiÓm kª ®Þnh kú víi hµng tån kho nh»m ®¶m b¶o sù phï hîp gi÷a sè liÖu trªn sæ s¸ch kÕ to¸n víi sè vËt t­, hµng ho¸ thù tÕ trong kho.