Lễ Cấp sắc của người Dao Tiền là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình tập quán xã hội và tín ngưỡng, phân bố tại Thái Nguyên, được ghi danh vào Danh mục quốc gia năm 2022.
| Tiêu chí | Nội dung |
|---|---|
| Tên di sản | Lễ Cấp sắc của người Dao Tiền |
| Loại hình (Luật 2024) | Tập quán xã hội và tín ngưỡng — khoản 3 Điều 10 |
| Loại hình ghi trong quyết định | Tập quán xã hội và tín ngưỡng |
| Tỉnh, thành phố hiện hành | Thái Nguyên |
| Tên tỉnh trong quyết định | Bắc Kạn (trước sắp xếp 2025) |
| Địa bàn cụ thể | Tân Sơn, Phú Thọ |
| Dân tộc chủ thể | Người Dao — nhóm Dao Tiền |
| Quyết định công bố | 775/QĐ-BVHTTDL ngày 04/04/2022 |
| Năm ghi danh | 2022 |
| Số thứ tự trong Danh mục | 419 |
Lễ cấp sắc của người Dao Tiền ở xã Xuân Sơn, huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ được gọi là “Cấp sắc”, hay “Lập tĩnh”, nghĩa là đặt tên âm hay tên cúng cơm cho nam giới, đánh dấu sự trưởng thành của họ về mặt sinh lý cũng như xã hội, được cộng đồng thừa nhận, được hưởng quyền lợi của mình trong xã hội, được công nhận là con cháu của Bàn Vương và mới đủ điều kiện để trở thành thầy cúng. Lễ cấp sắc của người Dao Tiền là sự tổng hợp các loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian, từ thơ ca, âm nhạc, biểu diễn, tạo hình... mỗi thể loại đều gắn liền với câu chuyện, sự tích các vị thần linh. Lễ cấp sắc góp phần minh chứng về nguồn gốc lịch sử hình thành và phát triển của người Dao Tiền nói riêng và của cộng đồng người Dao tỉnh Phú Thọ nói chung, quá trình di cư của người Dao vào Việt Nam. Lễ cấp sắc còn phản ánh sinh động những phong tục, tập quán, đời sống kinh tế của người Dao Tiền trước đây, với các nghi lễ cúng cầu mùa, cúng gọi hồn các loại giống cây trồng, vật nuôi, đến các bài múa, bài hát kể về quá trình lao động, sản xuất để tạo ra các hạt thóc, hạt lúa, các công cụ để làm ra các vật phẩm dâng cúng thần linh. Lễ cấp sắc của người Dao Tiền mang đậm giá trị nghệ thuật, bảo lưu nghệ thuật diễn xướng phong phú (24 điệu múa, các bài hát với 36 làn điệu khác nhau, 24 - 36 câu chuyện); âm nhạc đa dạng về nội dung và hình thức (trống, chiêng, tù và, thanh âm dương); nghệ thuật tạo hình (tranh thờ, cắt giấy đồ mã). Lễ cấp sắc của người Dao Tiền là một biểu tượng văn hóa tổng hợp và phong phú, có giá trị trong việc nghiên cứu văn hóa, lịch sử tộc người, phản ánh nhiều khía cạnh cuộc sống của cộng đồng người Dao Tiền.
Đoạn giới thiệu trích từ bộ dữ liệu mở Open Development Vietnam — Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của các dân tộc thiểu số, giấy phép CC BY-SA 4.0, nguồn gốc: http://dsvh.gov.vn/le-cap-sac-cua-nguoi-dao-tien-tinh-phu-tho-3254.
Cùng chủ thể là người Dao, cùng địa bàn hoặc cùng loại hình với Lễ Cấp sắc của người Dao Tiền.
Căn cứ pháp lý: Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15) và Nghị định 215/2025/NĐ-CP. Các cột loại hình theo luật hiện hành, tỉnh/thành sau sắp xếp 2025 và dân tộc chủ thể là phần đối chiếu do công cụ bổ sung.