Chỉ thị 14/CT-UBND năm 2026 tăng cường công tác quản lý quy hoạch, quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa

CHỈ THỊ

VỀ VIỆC TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ QUY HOẠCH, QUẢN LÝ TRẬT TỰ XÂY DỰNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH

Thời gian qua, công tác lập, thẩm định, phê duyệt, công bố, tổ chức thực hiện và quản lý quy hoạch trên địa bàn tỉnh đã được UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh quan tâm chỉ đạo[1], các sở, ban, ngành, địa phương đã quan tâm triển khai, công tác quản lý trật tự xây dựng từng bước được tăng cường, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm kỷ cương trong hoạt động đầu tư xây dựng, sử dụng đất và phát triển đô thị, nông thôn, tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội, thu hút đầu tư và chỉnh trang đô thị, xây dựng nông thôn.

Tuy nhiên, bên cạnh kết quả đạt được, công tác quản lý quy hoạch, quản lý trật tự xây dựng tại một số địa phương vẫn còn những hạn chế, bất cập. Việc tổ chức công bố và triển khai quy hoạch sau khi được phê duyệt có nơi chưa đầy đủ, thiếu đồng bộ; việc công khai, cung cấp thông tin, quản lý theo quy hoạch, quản lý mốc giới, chỉ giới và kiểm soát hoạt động đầu tư xây dựng theo quy hoạch chưa được thực hiện chặt chẽ. Một số khu vực đã có quy hoạch nhưng việc tổ chức thực hiện còn chậm; có trường hợp điều chỉnh quy hoạch chưa bảo đảm yêu cầu quản lý, định hướng phát triển lâu dài, đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và hài hòa với lợi ích của cộng đồng.

Công tác quản lý trật tự xây dựng ở một số địa phương chưa đáp ứng yêu cầu; việc kiểm tra, phát hiện vi phạm của một số đơn vị còn bị động, chưa kịp thời; vẫn để xảy ra tình trạng công trình đã phát sinh vi phạm, thậm chí xây dựng qua nhiều giai đoạn mới kiểm tra, xử lý; một số trường hợp chưa được xử lý dứt điểm, việc theo dõi, đôn đốc thực hiện quyết định xử lý chưa thường xuyên; còn biểu hiện né tránh, đùn đẩy trách nhiệm hoặc xử lý chưa tương xứng với tính chất, mức độ vi phạm; việc phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị trong quản lý trật tự xây dựng và các lĩnh vực có liên quan còn chưa chặt chẽ.

Để khắc phục những tồn tại, hạn chế, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong quản lý quy hoạch, quản lý trật tự xây dựng, thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về quy hoạch, xây dựng, đất đai và các quy định pháp luật có liên quan, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh yêu cầu Giám đốc các sở, Thủ trưởng các ban, ngành, đơn vị cấp tỉnh, Chủ tịch UBND các xã, phường (sau đây gọi chung là các cơ quan, đơn vị, địa phương) khẩn trương tổ chức thực hiện một số nội dung sau:

1. Xác định rõ nhiệm vụ quản lý quy hoạch, quản lý trật tự xây dựng theo phương châm “6 rõ, 1 xuyên suốt”

- Công tác quản lý quy hoạch, quản lý trật tự xây dựng phải được xác định là nhiệm vụ thường xuyên, trực tiếp của chính quyền cấp xã phường, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu; các đơn vị không được coi đây là nhiệm vụ riêng của các cơ quan chuyên môn về xây dựng.

- Thực hiện thống nhất nguyên tắc “6 rõ, 1 xuyên suốt” trong công tác quản lý quy hoạch, quản lý trật tự xây dựng, phân công cá nhân, đơn vị trực tiếp phụ trách quản lý quy hoạch, quản lý trật tự xây dựng bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền. Thực hiện kiểm tra, giám sát thường xuyên, liên tục theo đúng chức năng, nhiệm vụ được giao, không chỉ thực hiện kiểm tra khi có phản ánh, khiếu nại hoặc né tránh, đùn đẩy trách nhiệm cho cơ quan, đơn vị khác .

- Người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương chịu trách nhiệm trực tiếp trước Chủ tịch UBND tỉnh về kết quả thực hiện nhiệm vụ quản lý quy hoạch, quản lý trật tự xây dựng thuộc phạm vi, địa bàn, lĩnh vực được giao; chịu hoàn toàn trách nhiệm nếu để xảy ra vi phạm nghiêm trọng, kéo dài, phát sinh điểm nóng mà không kịp thời phát hiện, xử lý hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền; không lấy việc thiếu cán bộ hoặc địa bàn rộng, khối lượng công việc lớn làm lý do cho việc buông lỏng quản lý, không kiểm tra, không phát hiện hoặc không xử lý vi phạm thuộc trách nhiệm của mình.

- Kịp thời biểu dương, bảo vệ và khuyến khích cán bộ, công chức chủ động, quyết liệt, dám chịu trách nhiệm, xử lý đúng pháp luật các vụ việc phức tạp, không né tránh, không đùn đẩy trách nhiệm.

2. Tăng cường công tác quản lý, tổ chức thực hiện quy hoạch

- Yêu cầu UBND các xã, phường, các chủ đầu tư thực hiện nghiêm việc công bố, công khai quy hoạch sau khi được phê duyệt; kịp thời cung cấp đầy đủ các thông tin quy hoạch cho các tổ chức, cá nhân có nhu cầu đầu tư, xây dựng bảo đảm theo đúng quy định của pháp luật.

- UBND các xã, phường tổ chức rà soát đầy đủ các quy hoạch đang có hiệu lực trên địa bàn; xác định rõ tình trạng thực hiện, các khu vực đã triển khai, chưa triển khai, chậm triển khai, không còn phù hợp và các khu vực có nguy cơ phát sinh vi phạm do thiếu cơ sở quản lý hoặc thiếu thông tin; nghiên cứu điều chỉnh cho phù hợp với tình hình thực tế; rà soát, quản lý chặt chẽ mốc giới, chỉ giới, ranh giới các khu vực chức năng, các khu vực cấm, hạn chế xây dựng và các khu vực có yêu cầu quản lý đặc thù; kịp thời phát hiện, xử lý tình trạng lấn chiếm, xây dựng công trình không phù hợp quy hoạch.

- Quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt phải được tổ chức thực hiện nghiêm, mọi hoạt động đầu tư xây dựng phải bảo đảm phù hợp với quy hoạch và các quy định pháp luật có liên quan. Không để xảy ra tình trạng quy hoạch chỉ tồn tại trên hồ sơ nhưng không được quản lý trên thực địa.

- Việc điều chỉnh, đề xuất điều chỉnh quy hoạch phải được xem xét toàn diện, tổ chức thực hiện theo đúng chức năng, thẩm quyền, bảo đảm tính thống nhất giữa các cấp độ quy hoạch, phù hợp định hướng phát triển kinh tế - xã hội, đáp ứng yêu cầu phát triển hạ tầng, bảo vệ môi trường, cảnh quan, quốc phòng, an ninh và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, người dân, doanh nghiệp; không điều chỉnh quy hoạch chỉ để phục vụ lợi ích cục bộ.

3. Tăng cường công tác quản lý trật tự xây dựng theo phương châm“phòng ngừa là chính, phát hiện sớm, xử lý kịp thời, dứt điểm”

- Chủ tịch UBND các xã, phường chịu trách nhiệm tổ chức quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn theo thẩm quyền; chủ động nắm chắc tình hình xây dựng, nhất là tại các khu vực đô thị, khu dân cư, khu vực có quy hoạch mới được công bố, khu vực có dự án đầu tư, khu vực ven các tuyến đường mới mở, khu vực có tốc độ đô thị hóa cao và các địa bàn có nguy cơ phát sinh vi phạm.

- Không để công trình xây dựng vi phạm phát sinh, tồn tại kéo dài trên địa bàn mà chính quyền địa phương không biết, không kiểm tra hoặc không xử lý triệt để theo thẩm quyền. Xử lý nghiêm các chủ đầu tư không thông báo khởi công theo quy định của pháp luật.

- Khi phát hiện công trình có dấu hiệu vi phạm, phải kiểm tra, xác định ngay nội dung, tính chất, mức độ vi phạm; thực hiện các biện pháp ngăn chặn, xử lý theo đúng thẩm quyền và quy định của pháp luật; trường hợp vượt thẩm quyền phải báo cáo, chuyển hồ sơ kịp thời cho cơ quan có thẩm quyền, không để công trình tiếp tục phát sinh khối lượng vi phạm trong thời gian chờ xử lý.

- Việc xử lý vi phạm phải bảo đảm đúng trình tự, thủ tục, đúng thẩm quyền, đúng hành vi, đúng đối tượng; xử lý đến đâu phải theo dõi, đô n đốc đến đó; không dừng lại ở việc lập biên bản, ban hành quyết định xử phạt mà không kiểm tra việc chấp hành và kết quả khắc phục hậu quả.

- Đối với công trình vi phạm đã có quyết định xử lý, cơ quan có thẩm quyền phải lập danh sách theo dõi, xác định rõ người chịu trách nhiệm đôn đốc, thời hạn hoàn thành và kết quả xử lý; trường hợp không chấp hành hoặc chấp hành không đầy đủ phải kịp thời áp dụng các biện pháp xử lý theo quy định của pháp luật.

- Nghiêm cấm việc bao che, né tránh, chậm kiểm tra, chậm lập hồ sơ, xử lý không dứt điểm hoặc hợp thức hóa các vi phạm xây dựng trái quy định.

4. Tăng cường quản lý việc sử dụng đất gắn với quản lý trật tự xây dựng

- Kiên quyết xử lý các hành vi xây dựng cơi nới, lấn chiếm diện tích, lấn chiếm không gian đang được quản lý, sử dụng hợp pháp của tổ chức, cá nhân khác hoặc của khu vực công cộng, khu vực sử dụng chung và các hành vi xây dựng trên đất không đúng mục đích sử dụng đất theo quy định của pháp luật đất đai. Không để xảy ra tình trạng chủ đầu tư tự ý thỏa thuận, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất khi chưa được cấp có thẩm quyền giao đất, cho thuê đất; tự ý san lấp mặt bằng và xây dựng công trình trái phép.

- UBND các xã, phường chịu trách nhiệm quản lý chặt chẽ hiện trạng, ranh giới và việc sử dụng đất trên địa bàn theo thẩm quyền và quy định của pháp luật; thường xuyên kiểm tra ngay khi phát sinh hoạt động san lấp, tập kết vật liệu, thi công nền móng để kiểm tra, ngăn chặn từ sớm, từ xa các hành vi xây dựng vi phạm quy định của pháp luật về đất đai.

5. Xác định rõ trách nhiệm của Chủ tịch UBND xã, phường và cán bộ được giao quản lý địa bàn

- Chủ tịch UBND xã, phường phải trực tiếp chỉ đạo, tổ chức kiểm tra, nắm tình hình và xử lý các vụ việc vi phạm về quy hoạch, trật tự xây dựng trên địa bàn; không giao phó toàn bộ trách nhiệm cho cán bộ chuyên môn mà buông lỏng kiểm tra, giám sát. UBND xã, phường phải xác định cụ thể người phụ trách đối với các công trình xây dựng trên địa bàn theo nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm”, đồng thời có hồ sơ theo dõi tương ứng.

- Cán bộ, công chức được giao nhiệm vụ quản lý quy hoạch, quản lý trật tự xây dựng phải thường xuyên kiểm tra địa bàn, cập nhật tình hình hoạt động xây dựng, kịp thời tham mưu xử lý các trường hợp có dấu hiệu vi phạm; chịu trách nhiệm về tính chính xác, đầy đủ, kịp thời của nội dung tham mưu.

- Trường hợp hành vi vi phạm thuộc thẩm quyền xử lý của địa phương thì địa phương phải chủ động xử lý, không đùn đẩy, không chờ chỉ đạo của cấp tỉnh. Trường hợp vượt thẩm quyền hoặc có nội dung phức tạp, phải báo cáo cơ quan chuyên môn cấp tỉnh kịp thời, nêu rõ nội dung vụ việc, tình trạng thực tế, căn cứ pháp lý, biện pháp đã thực hiện và đề xuất phương án xử lý; không báo cáo chung chung hoặc báo cáo để chuyển trách nhiệm gây kéo dài thời gian xử lý.

6. Tăng cường phối hợp giữa quản lý quy hoạch, đất đai, xây dựng và các lĩnh vực có liên quan

- Các cơ quan, đơn vị, địa phương phải chủ động phối hợp trong công tác quản lý quy hoạch, đất đai, đầu tư, xây dựng, hạ tầng kỹ thuật, môi trường, giao thông, phòng cháy, chữa cháy và các lĩnh vực có liên quan khác.

- Các đơn vị khi tham gia phối hợp hoặc được lấy ý kiến phải nghiên cứu đầy đủ hồ sơ, xác định rõ nội dung thuộc chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền của mình; ý kiến tham gia phải thể hiện rõ quan điểm, căn cứ pháp lý và phương án xử lý cụ thể; chấm dứt tình trạng trả lời chung chung, né tránh trách nhiệm hoặc chuyển toàn bộ trách nhiệm cho cơ quan chủ trì.

- Đối với vụ việc liên ngành, cơ quan được giao chủ trì phải chịu trách nhiệm xuyên suốt, đến cùng về việc tổng hợp, phối hợp, đề xuất phương án xử lý;

các cơ quan có liên quan phải tích cực thực hiện phối hợp, tham gia ý kiến rõ ràng, đúng thời hạn, đúng thẩm quyền, trách nhiệm được giao. Trường hợp có ý kiến khác nhau giữa các đơn vị, phải xác định rõ nội dung còn khác nhau, căn cứ pháp lý của từng ý kiến và đề xuất phương án xử lý, báo cáo cấp có thẩm quyền; không để vụ việc kéo dài do không thống nhất quan điểm.

7. Rà soát, xử lý dứt điểm các tồn tại về quy hoạch và trật tự xây dựng

- Chủ tịch UBND các xã, phường tổ chức rà soát toàn bộ các vụ việc tồn đọng, các công trình vi phạm trật tự xây dựng chưa được xử lý dứt điểm, các khu vực có nguy cơ phát sinh vi phạm và các nội dung bất cập trong quản lý quy hoạch trên địa bàn.

- Đối với từng vụ việc phải lập danh mục theo dõi theo nguyên tắc “6 rõ”, có kế hoạch cụ thể để giải quyết, kết quả cuối cùng phải xử lý dứt điểm tồn tại. Không để tình trạng vụ việc tồn đọng kéo dài qua nhiều năm nhưng không xác định được nguyên nhân, trách nhiệm và thời hạn giải quyết.

- Đối với vụ việc vượt thẩm quyền, cơ quan, địa phương phải báo cáo cấp có thẩm quyền để xem xét, giải quyết; báo cáo phải kèm hồ sơ, căn cứ pháp lý và phương án đề xuất, không chỉ nêu khó khăn, vướng mắc mà không đề xuất giải pháp thực hiện.

8. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý quy hoạch và trật tự xây dựng

- Các cơ quan, đơn vị, địa phương khẩn trương thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến thu thập, tạo lập cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng theo chức năng, nhiệm vụ được giao; kịp thời hướng dẫn các chủ đầu tư đăng tải, cập nhật đầy đủ các thông tin liên quan khi tổ chức đầu tư xây dựng công trình lên hệ thống dữ liệu theo quy định.

- Từng bước hình thành phương thức quản lý theo hướng thông tin quy hoạch, thông tin xây dựng và tình trạng xử lý vi phạm được cập nhật, chia sẻ, khai thác thống nhất, phục vụ công tác chỉ đạo điều hành và kiểm tra, giám sát.

- Ưu tiên ứng dụng công nghệ để theo dõi biến động xây dựng tại các khu vực có nguy cơ vi phạm cao; kịp thời phát hiện dấu hiệu xây dựng mới, xây dựng sai quy hoạch hoặc có nguy cơ vi phạm để tổ chức kiểm tra theo thẩm quyền.

9. Tổ chức thực hiện

9.1. Sở Xây dựng

- Chủ trì, hướng dẫn, đôn đốc các sở, ban, ngành và địa phương tổ chức thực hiện Chỉ thị này, định kỳ báo cáo UBND tỉnh kết quả thực hiện (Báo cáo định kỳ 6 tháng trước ngày 15/7 và 12 tháng trước ngày 25/12); tiếp tục rà soát các quy định, quy trình quản lý thuộc lĩnh vực quy hoạch, xây dựng để đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành theo thẩm quyền, bảo đảm phù hợp quy định pháp luật hiện hành và tình hình thực tế.

- Tăng cường công tác hướng dẫn và kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ của UBND cấp xã; xây dựng và thực hiện kế hoạch kiểm tra thường xuyên và đột xuất công tác quản lý quy hoạch, cấp phép và quản lý trật tự xây dựng của UBND các xã, phường, đặc biệt tại các địa phương có nhiều dự án đầu tư xây dựng, các khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh, các khu công nghiệp và vùng bảo tồn di sản. Kịp thời ban hành các văn bản chấn chỉnh, yêu cầu Chủ tịch UBND cấp xã khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế được phát hiện sau khi kiểm tra; đề xuất Chủ tịch UBND tỉnh xem xét, xử lý nghiêm trách nhiệm đối với người đứng đầu đơn vị buông lỏng quản lý, không xử lý hoặc chậm trễ xử lý vi phạm.

9.2. Sở Nông nghiệp và Môi trường

Theo chức năng, nhiệm vụ được giao, phối hợp với Sở Xây dựng và các địa phương trong quản lý đất đai, quy hoạch, sử dụng đất và các nội dung có liên quan; kịp thời cung cấp, trao đổi thông tin phục vụ công tác quản lý và xử lý vi phạm; tăng cường kiểm tra, hướng dẫn việc thực hiện các công trình đầu tư xây dựng thuộc chuyên ngành quản lý.

9.3. Sở Công Thương

Theo chức năng nhiệm vụ, tăng cường kiểm tra, hướng dẫn việc thực hiện các công trình đầu tư xây dựng thuộc chuyên ngành quản lý. Yêu cầu các chủ đầu tư trong các cụm công nghiệp tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật về xây dựng, quy hoạch và trật tự xây dựng trong quá trình triển khai thực hiện.

9.4. Ban Quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn và các khu công nghiệp

Tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước về quy hoạch xây dựng, cấp giấy phép xây dựng và tiến độ thực hiện đối với dự án, công trình trong phạm vi Khu kinh tế Nghi Sơn và các khu công nghiệp theo phân cấp ; phối hợp chặt chẽ với Sở Xây dựng và UBND các xã, phường liên quan trong công tác kiểm tra, phát hiện, xử lý vi phạm trật tự xây dựng trong địa bàn quản lý.

9.5. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng và các đơn vị liên quan hướng dẫn các cơ quan báo chí, hệ thống thông tin cơ sở đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến sâu rộng các quy định của Luật Xây dựng năm 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành trong lĩnh vực quy hoạch, cấp phép xây dựng và quản lý trật tự xây dựng, qua đó nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của chủ đầu tư và người dân khi tham gia hoạt động xây dựng.

9.6. Sở Tư pháp

Phối hợp với Sở Xây dựng, UBND các xã, phường tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về xây dựng cho các tổ chức, công dân, nhằm nâng cao ý thức cộng đồng chấp hành các quy định pháp luật về xây dựng.

9.7. Công an tỉnh

- Chỉ đạo Công an các xã, phường tăng cường công tác nắm bắt tình hình, phối hợp chặt chẽ với UBND cấp xã và cơ quan chuyên môn trong việc kiểm tra, phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm trật tự xây dựng, vi phạm pháp luật về đất đai trên địa bàn.

- Bố trí lực lượng tham gia phối hợp, bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn tuyệt đối trong quá trình chính quyền địa phương tổ chức cưỡng chế, giải tỏa các công trình vi phạm trật tự xây dựng theo quyết định của cấp có thẩm quyền.

9.8. Các sở, ban, ngành, đơn vị cấp tỉnh khác

Theo chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền được giao, chủ động phối hợp với Sở Xây dựng và UBND các xã, phường trong quản lý quy hoạch, đầu tư, xây dựng, hạ tầng và các lĩnh vực có liên quan; nội dung phối hợp phải thực hiện theo nguyên tắc “6 rõ, 1 xuyên suốt”; không để nhiệm vụ bị bỏ sót hoặc chậm giải quyết do không xác định rõ trách nhiệm.

9.9. Chủ tịch UBND các xã, phường

- Chịu trách nhiệm tổ chức thực hiện nghiêm Chỉ thị này trên địa bàn; trực tiếp chỉ đạo công tác quản lý quy hoạch, quản lý trật tự xây dựng; tổ chức rà soát, lập danh mục và xử lý các tồn tại, vi phạm.

- Thực hiện báo cáo định kỳ kết quả thực hiện theo yêu cầu của UBND tỉnh và Sở Xây dựng (Báo cáo 6 tháng trước ngày 10/7 và báo cáo 12 tháng trước ngày 20/12, gửi về Sở Xây dựng để tổng hợp); báo cáo đột xuất khi phát sinh vụ việc phức tạp, có nguy cơ trở thành điểm nóng hoặc vượt thẩm quyền.

Kết quả thực hiện Chỉ thị này là một trong những căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ hằng năm của tập thể lãnh đạo và người đứng đầu cơ quan, đơn vị, địa phương. Trong quá trình thực hiện nếu có khó khăn, vướng mắc, các cơ quan, đơn vị, địa phương kịp thời báo cáo Sở Xây dựng để tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh xem xét, giải quyết theo quy định.

Chỉ thị này có hiệu lực kể từ ngày ký. Yêu cầu Giám đốc các sở, Thủ trưởng các ban, ngành, đơn vị cấp tỉnh, Chủ tịch UBND các xã, phường và các tổ chức, cá nhân có liên quan nghiêm túc triển khai thực hiện./.