Chỉ thị 24/CT-UBND năm 2026 tăng cường phòng ngừa, đấu tranh xử lý thanh, thiếu niên, học sinh, sinh viên vi phạm pháp luật trên địa bàn thành phố Huế

CHỈ THỊ

VỀ TĂNG CƯỜNG PHÒNG NGỪA, ĐẤU TRANH XỬ LÝ THANH, THIẾU NIÊN, HỌC SINH, SINH VIÊN VI PHẠM PHÁP LUẬT TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ

Thời gian qua, công tác phòng ngừa, đấu tranh chống vi phạm pháp luật trong lứa tuổi thanh, thiếu niên, học sinh, sinh viên đạt được nhiều kết quả quan trọng. Nhận thức, vai trò, trách nhiệm của các cấp, các ngành được nâng lên; công tác đấu tranh, trấn áp tội phạm, điều tra, truy tố, xét xử quyết liệt, kịp thời, đúng quy định, góp phần răn đe, giáo dục, phòng ngừa chung. Tuy nhiên, gần đây tình hình tội phạm, vi phạm pháp luật trong lứa tuổi thanh, thiếu niên, học sinh, sinh viên có xu hướng diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự. Tình hình trên, ngoài nguyên nhân khách quan là do lứa tuổi thanh, thiếu niên chưa phát triển đầy đủ về nhân cách, đạo đức, nhận thức pháp luật hạn chế, thiếu sự quan tâm, chăm sóc, giáo dục từ gia đình, bị ảnh hưởng, tác động tiêu cực trên không gian mạng; nguyên nhân chủ quan là do một số nơi chính quyền, các ngành, đoàn thể chưa quan tâm làm tốt vai trò, trách nhiệm trong thực hiện công tác phòng ngừa vi phạm pháp luật trong thanh, thiếu niên, nhất là triển khai thực hiện mang tính hình thức, thời vụ, thiếu những giải pháp cụ thể, hiệu quả, thiếu kiểm tra, đôn đốc, thậm chí đùn đẩy trách nhiệm; việc tuyên truyền, giáo dục chưa đủ tác động làm chuyển biến nhận thức, hành vi.

Để phát huy những kết quả đã đạt được, khắc phục hạn chế, bất cập, tiếp tục nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác phòng, chống vi phạm pháp luật trong lứa tuổi thanh, thiếu niên và trong học sinh, sinh viên, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố yêu cầu:

1. Thủ trưởng các sở, ban, ngành thuộc thành phố; Ủy ban nhân dân các xã, phường

- Thống nhất nhận thức chung: xác định thanh, thiếu niên là chủ nhân tương lai của đất nước, là lực lượng kế cận trực tiếp quyết định chất lượng nguồn nhân lực, năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững của địa phương. Tình hình tội phạm, vi phạm pháp luật trong thanh, thiếu niên nếu không được ngăn chặn kịp thời sẽ để lại những hệ lụy nghiêm trọng đối với an ninh, trật tự, làm suy giảm chất lượng nguồn nhân lực, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội và sự ổn định lâu dài. Vì vậy, việc phòng ngừa, ngăn chặn, phát hiện và xử lý tội phạm, vi phạm pháp luật trong thanh, thiếu niên là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, cấp bách của cả hệ thống chính trị; phải được triển khai với quyết tâm cao, hành động quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả, lấy phòng ngừa là trọng tâm, xử lý nghiêm minh và cảm hóa làm nền tảng. Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng buông lỏng quản lý, thiếu trách nhiệm, né tránh, đùn đẩy trong tổ chức thực hiện; góp phần giữ vững an ninh, trật tự, xây dựng môi trường an toàn, lành mạnh, tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững.

- Tiếp tục thực hiện nghiêm các văn bản chỉ đạo của lãnh đạo các cấp về công tác phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật trong lứa tuổi thanh, thiếu niên, học sinh, sinh viên[1]. Nâng cao trách nhiệm, thiết lập mối quan hệ phối hợp chặt chẽ trong quản lý, giáo dục thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật hoặc có nguy cơ vi phạm pháp luật tại gia đình, cộng đồng; gắn kết chặt chẽ giữa gia đình - nhà trường - xã hội trong quản lý, giáo dục, phòng ngừa vi phạm. Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, nội dung tập trung vào hậu quả, hệ lụy của hành vi vi phạm pháp luật; cảnh báo trực diện về phương thức, thủ đoạn lôi kéo tham gia vào hoạt động phạm tội và tệ nạn xã hội.

2. Công an thành phố

- Chủ động nắm tình hình tội phạm và vi phạm pháp luật trong lứa tuổi thanh, thiếu niên (kể cả trên không gian mạng), nhất là tình trạng tụ tập giải quyết mâu thuẫn, gây rối trật tự công cộng, cướp tài sản, tổ chức đua xe trái phép, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy... Nhận diện phương thức, thủ đoạn của các loại tội phạm và hành vi vi phạm pháp luật nổi lên để tham mưu, hướng dẫn các ngành, đoàn thể, địa phương giáo dục, quản lý. Chú trọng phòng ngừa tội phạm, tổ chức gọi hỏi, răn đe, cảm hóa, giáo dục thanh, thiếu niên hư, có nguy cơ vi phạm pháp luật…

- Nâng cao hiệu quả công tác phát động phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; xây dựng mô hình, điển hình tiên tiến trong phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật liên quan đến thanh, thiếu niên, học sinh, sinh viên. Vận động Nhân dân giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ; tích cực tham gia tố giác tội phạm.

- Tiếp tục thực hiện hiệu quả công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự; tăng cường tổ chức tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về trật tự, an toàn giao thông; kiểm soát chặt chẽ, ngăn chặn, hạn chế tối đa thông tin xấu, độc hại, các loại hình văn hóa phẩm đồi trụy, cổ xúy hành vi côn đồ, bạo lực, sai lệch chuẩn mực xã hội trên không gian mạng.

- Quyết liệt tấn công, trấn áp tội phạm và vi phạm pháp luật; tham mưu Thành ủy, Ủy ban nhân dân thành phố triển khai các giải pháp phòng ngừa, giải quyết triệt để các nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm. Phối hợp, trao đổi thông tin với đơn vị liên quan trong quản lý, giáo dục học sinh, sinh viên, thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật để kịp thời có biện pháp quản lý, giáo dục, giúp đỡ trở thành người tiến bộ.

3. Sở Giáo dục và Đào tạo, Đại học Huế, các trường đại học, cao đẳng và trung cấp trên địa bàn

- Tổ chức thực hiện công tác bảo đảm an ninh, trật tự khu vực trường học, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện. Quản lý chặt chẽ số học sinh, sinh viên vi phạm nội quy, quy định của nhà trường; kịp thời trao đổi lực lượng Công an để phối hợp quản lý. Nâng cao trách nhiệm người đứng đầu; phân công rõ nhiệm vụ, trách nhiệm đối với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn, cán bộ có liên quan nếu để học sinh, sinh viên vi phạm pháp luật.

- Tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong quản lý học sinh, sinh viên[2]; đưa nội dung giáo dục pháp luật về phòng, chống các loại tội phạm, vi phạm pháp luật vào các hoạt động giáo dục ngoại khóa, dã ngoại. Xây dựng và thực hiện tốt cơ chế phối hợp giữa nhà trường với cha mẹ học sinh và chính quyền, các đoàn thể ở địa phương trong quản lý, giáo dục học sinh, đặc biệt là việc cảm hóa, giáo dục thanh, thiếu niên, học sinh vi phạm, học sinh có hoàn cảnh đặc biệt ở địa bàn khu dân cư.

- Hàng năm, tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ, giáo viên cốt cán về nội dung, biện pháp giáo dục, tuyên truyền phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến học sinh, sinh viên. Phối hợp tổ chức các cuộc thi với hình thức phù hợp để học sinh, sinh viên tìm hiểu và tham gia công tác phòng, chống tội phạm.

- Chủ động thông tin, phối hợp chặt chẽ các cơ quan quản lý, cơ quan chức năng, các cấp, các ngành, tổ chức chính trị - xã hội để xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật các hành vi bạo lực học đường, vi phạm pháp luật trong trường học, kể cả trên không gian mạng.

4. Sở Nội vụ chủ trì, phối hợp Ban Quản lý Khu kinh tế, công nghiệp thành phố, Liên đoàn Lao động thành phố

Thống kê, xây dựng dữ liệu, cập nhật thông tin nhóm lao động tự do, không ổn định, không cố định địa điểm, di chuyển nhiều địa bàn khác nhau, diện tiếp xúc xã hội rộng, nhiều thành phần và dễ bị gián đoạn công việc, thu nhập không ổn định, có tâm lý bức xúc cá nhân vì việc làm và cuộc sống thu nhập chưa đảm bảo, dễ bị lôi kéo vi phạm pháp luật. Tham mưu triển khai các biện pháp an sinh xã hội, tạo việc làm ổn định; phối hợp lực lượng Công an quản lý, giáo dục, phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật.

5. Sở Khoa học và Công nghệ

- Tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật và công nghệ trong đầu tư mở rộng hệ thống camera giám sát thông minh tại các khu vực, tuyến, địa bàn trọng điểm như cổng trường học, ký túc xá, khu nhà trọ sinh viên, công viên, phố đi bộ, tuyến đường, nút giao thông thường xảy ra vi phạm, tụ tập đua xe… đồng thời tối ưu các giải pháp AI để nhận diện tốt hơn các hành vi có nguy cơ như không đội mũ bảo hiểm, tụ tập đông người bất thường, vượt đèn đỏ, xe không biển số, chạy quá tốc độ… nhằm chủ động phát hiện, nhận dạng, cảnh báo lực lượng chức năng trong quản lý, phát hiện, triển khai các phương án, kế hoạch kiểm tra, xử lý; đồng thời phục vụ điều tra, truy xét.

- Xây dựng mô hình phân tích dữ liệu phục vụ dự báo, đánh giá các khu vực, địa điểm thường xuyên xảy ra hoạt động tụ tập, vi phạm pháp luật trong thanh, thiếu niên, học sinh, sinh viên đến lực lượng chức năng để chủ động phòng ngừa. Xây dựng các ứng dụng, phần mềm trong theo dõi, quản lý thanh, thiếu niên, học sinh, sinh viên vi phạm pháp luật.

- Phối hợp lực lượng Công an rà soát, nắm các trường hợp thanh, thiếu niên thành lập, tham gia các hội, nhóm kín trên không gian mạng nhằm lôi kéo, tụ tập vi phạm pháp luật; có lời nói, bài đăng sử dụng hình ảnh, thông tin kích động bạo lực, ngôn từ phản cảm, thiếu chuẩn mực tại nơi cộng cộng; cổ súy các hành vi tiêu cực, vi phạm pháp luật trên mạng xã hội.

6. Đề nghị Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố

- Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật; vận động cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và Nhân dân tích cực tham gia phòng ngừa, phát hiện, tố giác tội phạm; tăng cường quản lý con, em trong gia đình tránh xa tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật. Tiếp tục xây dựng và duy trì hiệu quả các mô hình tự quản ở cộng đồng dân cư. Đẩy mạnh thực hiện Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, gắn với phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.

- Liên đoàn Lao động thành phố phối hợp với các đơn vị chức năng tuyên truyền pháp luật cho thanh, thiếu niên tham gia lao động tại các doanh nghiệp; tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, vui chơi, giải trí lành mạnh nhằm nâng cao đời sống tinh thần, thu hút người lao động tham gia, hạn chế điều kiện đối tượng xấu lôi kéo vi phạm pháp luật.

- Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh thành phố tăng cường vận động, giáo dục đoàn viên, thanh, thiếu niên chấp hành pháp luật; tích cực phối hợp với gia đình, nhà trường quản lý, giáo dục. Tổ chức ký cam kết phòng, chống tội phạm, tổ chức các hoạt động, tạo sân chơi lành mạnh cho giới trẻ,...; nâng cao công tác hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp. Định kỳ 01 quý/01 lần, tổ chức chương trình “Trải nghiệm để trưởng thành” cho 100% thanh, thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật, “chậm tiến”.

7. Đề nghị Viện Kiểm sát nhân dân thành phố, Tòa án nhân dân thành phố

Phối hợp Cơ quan điều tra đánh giá chứng cứ, thống nhất quan điểm, xử lý nhanh chóng, dứt điểm các vụ án liên quan đến tội phạm thanh, thiếu niên, không để xảy ra oan, sai, bỏ lọt tội phạm, nhất là các đối tượng có vai trò chủ mưu, cầm đầu. Lựa chọn các vụ án điểm, tổ chức phiên tòa xét xử lưu động để răn đe, giáo dục và phòng ngừa chung.

8. Sở Văn hoá và Thể thao

Chỉ đạo, định hướng các cơ quan thông tấn, báo chí, hệ thống thông tin cơ sở trên địa bàn thường xuyên tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, phương thức, thủ đoạn, hậu quả, hệ lụy của tội phạm, các mô hình gương người tốt, việc tốt, cách làm hay trong phòng, chống tội phạm; kết quả phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến thanh, thiếu niên, học sinh, sinh viên và công tác phát động phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc để Nhân dân nâng cao nhận thức, tăng cường quản lý, giáo dục con em trong gia đình, kịp thời cung cấp thông tin, tố giác tội phạm.

9. Ủy ban nhân dân các xã, phường

- Giải quyết những vấn đề bảo đảm an sinh xã hội nhằm hạn chế triệt để các nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm, vi phạm pháp luật, xây dựng môi trường lành mạnh, tạo việc làm, hướng nghiệp để thanh, thiếu niên lập nghiệp. Phân công trách nhiệm cụ thể đối với ban, ngành, đoàn thể, nhà trường[3], gia đình trong quản lý, giáo dục thanh, thiếu niên; bảo đảm mỗi thanh, thiếu niên phải có một đơn vị chủ trì quản lý, giáo dục.

- Tổ chức tuyên truyền sâu rộng các quy định của pháp luật với nội dung dễ nhớ, dễ hiểu, dễ tiếp cận; quan tâm trường hợp có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, lang thang, cơ nhỡ, có quá khứ vi phạm pháp luật. Thành lập các Tổ công tác xác minh hoàn cảnh gia đình thanh, thiếu niên vi phạm pháp luật hoặc có nguy cơ vi phạm pháp luật để có biện pháp quản lý, giáo dục phù hợp[4](quá trình thực hiện bảo đảm nghiêm ngặt nguyên tắc lấy giáo dục, hỗ trợ phòng ngừa là chính, giữbí mật tuyệt đối thông tin cá nhân, tránh tạo tâm lý mặc cảm hoặc gây ra sự kỳ thị trong xã hội).

- Định kỳ hàng quý, lãnh đạo Ủy ban nhân dân các xã, phường tổ chức Hội nghị đối thoại, trao đổi, giáo dục pháp luật đối với thanh, thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật; đối với từng trường hợp chậm tiến phải tổ chức tuyên truyền, giáo dục cá biệt (phân công người chịu trách nhiệm xây dựng Kế hoạch giáo dục, định kỳ hàng tuần đánh giá kết quả đến khi tiến bộ mới kết thúc[5]). Thường xuyên phát động phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; xây dựng mô hình phù hợp với tình hình thực tiễn[6].

- Trên cơ sở kết quả rà soát, đồng chí Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã phân công từng thành viên Ủy ban làm việc trực tiếp với gia đình để lắng nghe, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, suy nghĩ của gia đình và thanh, thiếu niên có nguy cơ vi phạm pháp luật, tập trung phân tích, đánh giá và giải thích rõ cho đối tượng hiểu những biểu hiện “thiếu chuẩn mực”, cảnh báo về chế tài xử lý theo quy định; nhấn mạnh việc quản lý chặt chẽ về mặt thời gian, kiểm soát sử dụng phương tiện giao thông, thường xuyên trao đổi với chính quyền địa phương, lực lượng Công an để phối hợp quản lý.

- Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã, phường chịu trách nhiệm trước Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố nếu để tình trạng thanh, thiếu niên, học sinh, sinh viên phạm tội và vi phạm pháp luật trên địa bàn quản lý diễn biến phức tạp, kéo dài, gây dư luận trong Nhân dân mà không triển khai các giải pháp phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý./.