Công văn 813/HC-CNHN năm 2026 trao đổi về quy định trong lĩnh vực hóa chất do Cục Hóa chất ban hành

Kính gửi: Cục Hải quan

Về các vướng mắc trong quá trình thực hiện Nghị định hướng dẫn Luật Hóa chất nêu tại Công văn số 13821/CHQ-GSQL ngày 16 tháng 3 năm 2026 và Công văn số 15464/CHQ-GSQL ngày 20 tháng 4 năm 2026 của Cục Hải quan, Cục Hóa chất có ý kiến như sau:

1. Về công bố mục đích sử dụng hóa chất trên Cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất

Đối với trường hợp tổ chức, cá nhân nhập khẩu hóa chất có điều kiện với mục đích sử dụng của tổ chức, cá nhân đó, Nghị định số 26/2026/NĐ-CP[1] không quy định về thời điểm công bố mục đích sử dụng hóa chất trên Cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất. Do đó, tổ chức, cá nhân nhập khẩu hóa chất có điều kiện với mục đích sử dụng của tổ chức, cá nhân đó có thể chủ động lựa chọn thời điểm thực hiện công bố mục đích sử dụng hóa chất trên Cơ sở dữ liệu chuyên ngành hóa chất.

2. Về khái niệm hàm lượng, nồng độ và quy định đối với hỗn hợp chất

Luật Hóa chất và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành không giải thích từ ngữ về "hàm lượng", “nồng độ” do đây là các từ ngữ được sử dụng với nghĩa thông thường. Ví dụ, theo từ điển Tiếng Việt (Viện Ngôn ngữ học, GS. Hoàng Phê chủ biên, Nhà xuất bản Hồng Đức, 2023), "hàm lượng" là lượng của một chất chứa trong một hỗn hợp hoặc trong một chất nào đó, tính bằng phần trăm (%); "nồng độ" là độ đậm đặc biểu diễn bằng lượng chất tan trong đơn vị thể tích hoặc đơn vị khối lượng của dung dịch.

Để xác định tổ chức, cá nhân nhập khẩu hỗn hợp chất có cần Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất, kinh doanh hóa chất có điều kiện (Giấy chứng nhận) hoặc Giấy phép sản xuất, kinh doanh hóa chất cần kiểm soát đặc biệt (Giấy phép), đề nghị nghiên cứu thực hiện theo nguyên tắc sau: Căn cứ vào quy định tại phần II Phụ lục II, phần II Phụ lục III Nghị định số 24/2026/NĐ-CP[2] để xác định hỗn hợp chất có phải là hóa chất sản xuất, kinh doanh có điều kiện, hóa chất cần kiểm soát đặc biệt hay không; trường hợp là hóa chất sản xuất, kinh doanh có điều kiện, hóa chất cần kiểm soát đặc biệt thì tiếp tục căn cứ vào Điều 21 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP để xem xét các trường hợp miễn trừ cấp Giấy chứng nhận, Giấy phép.

3. Quy định về miễn trừ đối với sản phẩm có chứa hóa chất có điều kiện, hóa chất cần kiểm soát đặc biệt

Khoản 6 Điều 21 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP quy định: “Miễn trừ cấp Giấy chứng nhận sản xuất, kinh doanh đối với hóa chất có điều kiện và Giấy phép sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu đối với hóa chất cần kiểm soát đặc biệt trong trường hợp hóa chất có điều kiện, hóa chất cần kiểm soát đặc biệt chứa trong các sản phẩm sauđây:...”. Căn cứ quy định nêu trên, các hóa chất có điều kiện, hóa chất cần kiểm soát đặc biệt chứa trong các sản phẩm nêu tại Khoản 6 Điều 21 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP được miễn trừ cấp Giấy chứng nhận sản xuất, kinh doanh đối với hóa chất có điều kiện và Giấy phép sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nhập khẩu.

Đối với cụm từ “Các sản phẩm sử dụng trong lĩnh vực gia dụng” tại điểm d khoản 6 Điều 21 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP, Luật Hóa chất và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành không giải thích từ ngữ về “lĩnh vực gia dụng” do đây là từ ngữ được sử dụng với nghĩa thông thường. Ví dụ, theo từ điển Tiếng Việt (Viện Ngôn ngữ học, GS. Hoàng Phê chủ biên, Nhà xuất bản Hồng Đức, 2023), “gia dụng” là chuyên để dùng cho sinh hoạt gia đình.

4. Về thẩm quyền cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt

Khoản 4 Điều 14 Nghị định số 26/2026/NĐ-CP quy định: “Bộ Công Thương là cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ, cấp, cấp lại, cấp điều chỉnh, gia hạn Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt”. Do đó, với các trường hợp chưa được phân cấp tại Thông tư số 01/2026/TT-BCT, thẩm quyền cấp, cấp lại, cấp điều chỉnh, gia hạn Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất cần kiểm soát đặc biệt thuộc Bộ Công Thương.

5. Về cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hóa chất mua bán giữa doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp chế xuất

Đề nghị tham khảo Công văn số 597/HC-QLHC ngày 27 tháng 3 năm 2026 của Cục Hóa chất gửi Sở Công Thương tỉnh Quảng Ngãi (gửi kèm theo Công văn này).

6. Về tra cứu thông tin khai báo hóa chất

Về việc truy cập tài khoản khai báo hóa chất nhập khẩu, đề nghị Cục Hải quan liên hệ với Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số - Bộ Công Thương để biết thêm thông tin.

Trân trọng./.