Công văn số 3148/LĐTBXH-BTXH của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội về việc thực hiện cứu trợ đột xuất

Kính gửi: Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương

Từ đầu năm đến nay mưa lũ, lụt, bão, lốc đã xảy ra làm cho 112 người chết (riêng ĐBSCL có 40 người chết do lũ, lốc trong đó có 20 trẻ em); 119 người bị thương; 1.183 nhà bị đổ, sập, trôi; đặc biệt là bão số 6 và lũ ĐBSCL đã gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản của nhân dân. Hạn hán đầu năm đã làm cho 1.263.682 khẩu bị thiếu đói.

Trước tình hình thiếu đói và thiên tai Chính phủ đã hỗ trợ 98 tỷ đồng và 15.000 tấn gạo cho các tỉnh bị thiệt hại nặng để cứu đói, ổn định cuộc sống và phát triển sản xuất. Các địa phương cũng đã chủ động huy động kịp thời cứu trợ cho nhân dân vùng bị ngập; một số tỉnh ở miền núi phía Bắc, Tây nguyên đã lập Quỹ cứu trợ xã hội dự phòng ở xã, huyện miền núi có nhiều khó khăn nên khi thiên tai, hỏa hoạn xảy ra đã tổ chức cứu trợ kịp thời cho những hộ gia đình bị nạn. Bên cạnh những địa phương làm tốt công tác phòng chống thiên tai cứu trợ kịp thời cho dân, vẫn còn một số tỉnh lúng túng, bị động khi thiên tai xảy ra; chưa bố trí đủ kinh phí nên khi thiên tai xảy ra, hỗ trợ chưa kịp thời và mức hỗ trợ còn thấp so với quy định, có tỉnh hỗ trợ có người chết từ 0,5 – 1 triệu đồng/người; nhà đổ, sập, trôi từ 1 triệu – 2 triệu/hộ, không đủ mức tối thiểu để các gia đình khắc phục khó khăn; cá biệt có địa phương thực hiện chưa nghiêm việc cứu trợ cho dân, dẫn đến thắc mắc khiếu nại trong dân thậm chí có vụ việc vi phạm pháp luật buộc phải xử lý về hình sự.

Để công tác phòng chống thiên tai có hiệu quả, hạn chế thấp nhất thiệt hại về tính mạng, tài sản, đồng thời đảm bảo ổn định đời sống, nhân dân yên tâm sản xuất, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện tốt một số việc sau đây:

1. Tập trung chỉ đạo sắt sao công tác phòng chống lụt bão, thiên tai, có phương án để chủ động đối phó với các tình huống xảy ra, kiên quyết không để xảy ra tình trạng dân chết vì thiếu đói, trẻ em chết vì lũ lụt; khi thiên tai xảy ra trên diện rộng. Ủy ban nhân dân các cấp thành lập Ban chỉ đạo vận động, tiếp nhận và phân phối tiền, hàng cứu trợ do 1 đồng chí lãnh đạo Ủy ban nhân dân làm Trưởng ban, các Ban, ngành, Đoàn thể tham gia, cơ quan Lao động – Thương binh và Xã hội làm thường trực. Ban chỉ đạo có trách nhiệm tiếp nhận và phân phối tiền, hàng cứu trợ, chỉ đạo thành lập các đội xung kích bằng các hình thức thích hợp để thực hiện cứu trợ khẩn cấp, kịp thời cho nhân dân, đặc biệt vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, vùng bị cô lập; chỉ đạo tổ chức vận động cứu trợ xã hội ở các cấp; thực hiện tốt chế độ thống kê, báo cáo từ cơ sở đến Trung ương.

2. Đối với vùng sâu, vùng xa, vùng xung yếu thường xảy ra lũ quét, vùng cửa sông, ven biển thường bị ngập sâu và đặc biệt vùng có nguy cơ sạt lở, vùng phân lũ, chậm lũ phải có phương án tổ chức di dời dân về nơi an toàn; có kế hoạch và vận động nhân dân củng cố nhà ở, dự phòng lương thực, thực phẩm, chất đốt, thuốc men, các vật dụng thiết yếu khác; quán triệt và thực hiện phương châm 4 tại chỗ (chỉ huy tại chỗ; lực lượng tại chỗ; vật tư, phương tiện và kinh phí tại chỗ; hậu cần tại chỗ). Duy trì và nhân rộng các mô hình, các Điểm trông giữa trẻ em, đảm bảo an toàn cho trẻ em trong mùa lũ.

Những xã vùng sâu, vùng xa, đặc biệt khó khăn, đề nghị UBND tỉnh duy trì bố trí một Khoản kinh phí làm Quỹ cứu trợ dự phòng và giao cho UBND xã chịu trách nhiệm quản lý, cứu trợ kịp thời cho những gia đình gặp hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.

3. Mức hỗ trợ:

Ủy ban nhân dân tỉnh sử dụng nguồn kinh phí từ ngân sách của tỉnh, nguồn ủng hộ của các tổ chức cá nhân trong và ngoài nước, nguồn hỗ trợ từ ngân sách Trung ương và căn cứ vào tình hình thực tế ở từng địa bàn, mức độ thiệt hại của từng gia đình để quyết định mức hỗ trợ, tối thiểu như sau:

- Hộ có người chết: 1 – 2 triệu đồng/người.

- Hộ có người bị thương nặng (phải vào viện): 0,5 – 1 triệu đồng/ người.

- Hộ có nhà bị đổ, sập, trôi, hộ phải di dời khẩn cấp: 3 – 5 triệu đồng/hộ.

- Nhà bị hỏng nặng: 1,5 – 2 triệu đồng/hộ.

- Hỗ trợ lương thực: 10 kg gạo/người/tháng, thời gian từ 1 – 3 tháng.

Ngoài nguồn hỗ trợ tối thiểu nêu trên, cần huy động sự trợ giúp của cộng đồng, nhất là đối với những hộ cá nhân bị đổ, sập, trôi, những hộ cần di dời khẩn cấp để các đối tượng sớm ổn định cuộc sống và lao động sản xuất.

5. Thực hiện đúng quy trình cứu trợ xã hội đột xuất theo Nghị định số 07/2000/NĐ-CP ngày 09/3/2000 của Chính phủ, Thông tư số 18/2000/TT-BLĐTBXH ngày 28/7/2000 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, đảm bảo kịp thời, đúng đối tượng, đúng Mục đích, sớm khắc phục hậu quả về đời sống dân sinh. Trường hợp do thiên tai nặng nề, xảy ra trên diện rộng, nguồn kinh phí đảm bảo xã hội, quỹ dự phòng vẫn không đủ cứu trợ khẩn cấp cho dân. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh cần huy động ngay các nguồn lực khác để cứu trợ kịp thời cho dân và báo cáo ngay các cơ quan chức năng (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Tài chính) để trình Chính phủ hỗ trợ bổ sung, kiên quyết không để dân chết vì đói, rét do cứu trợ không kịp thời, do thiếu tinh thần trách nhiệm của các cơ quan chức năng, Ủy ban nhân dân các cấp.

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đề nghị các tỉnh, thành phố bố trí cán bộ theo dõi nắm tình hình thiên tai xảy ra trên địa bàn, chủ động đề xuất các chủ trương biện pháp phòng chống, khắc phục hậu quả, cứu trợ kịp thời cho những người bị thiệt hại, thực hiện tốt những vấn đề nêu trên và báo cáo kết quả về Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.