Chỉ thị 387-TTg năm 1961 về phòng hạn cho vụ mùa, chuẩn bị nước cho vụ đông xuân 1961-1962 do Thủ tướng Chính phủ ban hành.

CHỈ THỊ

VỀ VIỆC PHÒNG HẠN CHO VỤ MÙA, CHUẨN BỊ NƯỚC CHO VỤ ĐÔNG XUÂN 1961-1962

Trong vụ đông xuân 1960-1961, do làm tốt công tác thuỷ lợi đã bảo đảm tưới suốt vụ cho 773.000 ha lúa đạt 100% mức kế hoạch và 85% diện tích gieo cấy, và giữ độ ẩm cho 162.200 ha hoa màu và cây công nghiệp. Đó là một thành tích lớn của công tác thủy lợi, góp phần rất quan trọng vào sự thắng lợi của vụ đông xuân, có tác dụng tốt trong việc giải quyết bước đầu khó khăn về lương thực.

Đạt được thành tích nói trên là nhờ dưới ánh sáng của nghị quyết đại hội lần thứ 3, Bộ Thuỷ lợi và Điện lực và Ủy ban hành chính các cấp đã có nhiều cố gắng lãnh đạo và động viên nhân dân tích cực tu bổ và phát triển thêm nhiều công trình mới, đặc biệt là đã chú ý giữ nước từ cuối vụ mưa năm 1960,  vào ráo riết chuẩn bị phục vụ tốt từ đầu vụ.

Tuy nhiên, chúng ta cũng cần nhận định thêm rằng trong suốt cả vụ đông xuân vừa qua, thời tiết tương đối thuận lợi cũng là một yếu tố quan trọng, trong việc giữ nước, do chỉ đạo chưa được cụ thể nên kết quả chưa được thật tốt: có nơi gây ra úng làm ảnh hưởng xấu đến năng suất vụ mùa, có nơi làm trở ngại cho việc trồng màu và cây công nghiệp hoặc làm chậm trễ cho việc cấy chiêm ở những cánh đồng sâu, ngược lại ngay trong nông giang có nơi thiếu nước cấy khi cần thiết, đặc biệt là thiếu chú ý chỉ đạo chặt chẽ việc tưới nước và giữ độ ẩm cho hoa màu và cây công nghiệp, cho nên kết quả sản xuất còn bị hạn chế nhiều.

Theo tinh thần nghị quyết hội nghị Trung ương Đảng lần thứ 5 về phát triển nông nghiệp trong kế hoạch 5 năm lần thứ nhất thì sản xuất nông nghiệp phải nhằm mục đích phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa nước nhà và nâng cao đời sống vật chất và văn hóa của nhân dân, và trong sản xuất nông nghiệp thì khâu chủ yếu là sản xuất lương thực (lúa và hoa màu), đồng thời phải rất coi trọng trồng cây công nghiệp và chăn nuôi… Muốn thực hiện tốt nhiệm vụ sản xuất nông nghiệp thì thủy lợi là biện pháp hàng đầu và phải đi trước một bước.

Trên tinh thần đó, trong vụ đông xuân sắp tới, công tác thủy lợi phải  đảm bảo có đủ nước tưới suốt vụ cho 830.000 ha lúa (so với năm 1961 tăng 57.000 ha), và tưới và giữ độ ẩm cho 276.000ha hoa màu và cây công nghiệp (so với năm 1961 tăng khoảng 90.000 ha). Ngoài ra đối với số diện tích còn lại cũng trội hơn so với trước, phải bảo đảm trong điều kiện thời tiết bình thường không để xảy ra hạn,  úng thủy làm ảnh hưởng đến năng suất.

Từ đầu năm đến nay, công tác thủy lợi nói chung đã được đẩy mạnh thêm một bước. Tuy nhiên, so với yêu cầu của nhiệm vụ phục vụ nói trên, chúng ta phải thấy vẫn còn nhiều khó khăn, nhất là phải đề phòng trường hợp thời tiết không được thuận lợi. Vì vậy, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Thuỷ lợi và Điện lực và Ủy ban hành chính các khu, thành, tỉnh phải có nhiều cố gắng hơn nữa trong việc vận động nhân dân làm công tác thủy lợi, trước mắt là phải chủ động phòng hạn cho vụ mùa và chuẩn bị đủ nước cho vụ đông xuân năm 1961-1962.

Sau đây là một số việc chính cần đặc biệt chú ý:

1. Giữ nước để chủ động phòng hạn cho  vụ mùa trước mắt và cho việc cấy trồng vụ đông xuân 1961-1962.

Trong điều kiện hiện nay, nhiều vùng chưa có công trình đảm bảo, hoặc có công trình rồi nhưng chưa hoàn chỉnh (như hệ thống Bắc Hưng Hải), hoặc lưu lượng công trình thì ít mà yêu cầu tưới diện tích thì nhiều (như các hệ thống nông giang cũ), nếu nước mưa chưa đủ, phải lợi dụng trong lúc nước ngoài sông còn cao lấy vào dự trữ trong các hồ, ao. sông, ngòi, và trên một phần ruộng trong đồng, đồng thời với việc giữ nước mưa trên một phần ruộng trên các đồng cao, nhằm chủ động phòng hạn cho vụ mùa trước mắt và chuẩn bị nước cho việc cấy trồng vụ đông xuân sắp tới, là rất cần thiết.

Kinh nghiệm đã cho ta thấy, cuối vụ mùa năm 1959, một số nơi không chú ý giữ nước, nên tháng 10 đã xảy ra hạn, trước khi cấy chiêm, hạn đã trở nên nghiêm trọng và gây khó khăn lớn cho suốt vụ đông xuân 1959-1960.

Việc giữ nước năm nay cần được cải tiến cho tốt, tránh việc giữ nước tràn lan. Phải có nghiên cứu.

Bộ Thuỷ lợi và Điện lực đi sát giúp đỡ và hướng dẫn cụ thể thêm cho các địa phương, nhất là về phương diện kỹ thuật.

Ủy ban hành chính các khu, thành, tỉnh nghiên cứu kỹ và có kế hoạch thi hành tốt chỉ thị này, đồng thời cố gắng động viên nhân dân, chủ yếu là xã viên hợp tác xã quyết tâm khắc phục mọi khó khăn, làm tốt công tác thủy lợi, nhằm bảo đảm vụ mùa trước mắt, không bị hạn, bị úng và chuẩn bị phục vụ thắng lợi cho vụ đông xuân năm 1961-1962.