Công văn 3849/BVHTTDL-VP năm 2025 trả lời kiến nghị của cử tri gửi tới trước Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV liên quan đến cơ chế đặc thù trong trường hợp cần tu bổ cấp thiết đối với các di tích có nguy cơ sụp đổ do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành

Kính gửi: Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Nam Định (nay là tỉnh Ninh Bình)

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhận được kiến nghị của cử tri tỉnh Nam Định (nay là tỉnh Ninh Bình) gửi tới trước Kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa XV do Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội chuyển đến theo Công văn số 602/UBDNGS15 ngày 21/5/2025 với nội dung như sau:

“Hiện nay, trên địa bàn cả nước nói chung và tỉnh Nam Định nói riêng có nhiều di tích quốc gia đã xuống cấp nghiêm trọng; thậm chí một số công trình có nguy cơ sụp đổ gây nguy hiểm cho người dân, nhưng thủ tục để tiến hành tu bổ đối với các di tích quốc gia rất phức tạp và phải được sự đồng ý bằng văn bản của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (theo quy định tại khoản 15 Điều 1 Luật sửa đổi, bổ sung một số Điều của Luật Di sản văn hóa năm 2009).

Đề nghị Bộ nghiên cứu, tham mưu cho Chính phủ có quy định cơ chế đặc thù trong trường hợp cần tu bổ cấp thiết đối với các di tích có nguy cơ sụp đổ để rút ngắn thời gian tu bổ, gìn giữ giá trị của di tích và đảm bảo an toàn cho người dân, du khách.”

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xin trả lời như sau:

Ngày 23/11/2024, Quốc hội đã thông qua Luật Di sản văn hóa năm 2024, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2025. Trên cơ sở kế thừa các quy định của Luật Di sản văn hóa năm 2001, được sửa đổi, bổ sung năm 2009, Luật Di sản văn hóa năm 2024 đã bổ sung, chỉnh lý quy định cụ thể 03 trường hợp bảo quản thường xuyên, sửa chữa nhỏ di tích và tu sửa cấp thiết di tích, để bảo đảm di tích xuống cấp kịp thời được tu bổ, tôn tạo, cụ thể nội dung Điều 36:

“1. Bảo quản thường xuyên, sửa chữa nhỏ di tích được quy định như sau:

a) Bảo quản thường xuyên là hoạt động kiểm tra, phát hiện, vệ sinh cơ học để phòng, chống nấm mốc, mối mọt, côn trùng, sinh vật gây hại cấu kiện, thành phần kiến trúc, hiện vật, cảnh quan văn hóa của di tích;

b) Sửa chữa nhỏ di tích là hoạt động sửa chữa, thay thế nhỏ các cấu kiện, thành phần kiến trúc không thuộc bộ phận cấu thành yếu tố gốc của di tích, cải tạo cảnh quan thiên nhiên, môi trường - sinh thái nhằm ngăn chặn hoặc khắc phục tình trạng xuống cấp của di tích;

c) Người đại diện, tổ chức được giao quản lý, sử dụng di tích thực hiện việc bảo quản thường xuyên, sửa chữa nhỏ di tích phải thực hiện các yêu cầu quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, nhân lực có chuyên môn, nghiệp vụ; ưu tiên sử dụng vật liệu, kỹ thuật truyền thống và bảo đảm sự bền vững và ổn định của di tích.

2. Tu sửa cấp thiết di tích được quy định như sau:

a) Việc thực hiện tu sửa cấp thiết di tích phải đáp ứng yêu cầu quy định tại Điều 78 của Luật này;

b) Việc tu sửa cấp thiết di tích phải lập thành báo cáo kinh tế - kỹ thuật theo quy định tại điểm b khoản 2 Điều 35 của Luật này, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt theo quy định tại điểm c khoản này;

c) Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Bộ trưởng, người đứng đầu ngành, cơ quan, tổ chức ở trung ương theo thẩm quyền phê duyệt báo cáo kinh tế - kỹ thuật tu sửa cấp thiết di tích sau khi có ý kiến bằng văn bản của cơ quan chuyên môn về văn hóa cấp tỉnh;

d) Việc tu sửa cấp thiết di tích có sự giám sát của cơ quan chuyên môn về văn hóa cấp tỉnh, người đại diện cho cộng đồng dân cư nơi có di tích”.

Ngày 17/7/2025, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 208/2025/NĐ-CP quy định thẩm quyền, trình tự, thủ tục, hồ sơ lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch khảo cổ; quy hoạch, dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh; dự án đầu tư xây dựng, xây dựng công trình, sửa chữa, cải tạo, xây dựng nhà ở riêng lẻ nằm trong, nằm ngoài khu vực bảo vệ di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh, di sản thế giới; dự án đầu tư xây dựng, cải tạo, nâng cấp công trình kiến trúc hạ tầng kỹ thuật và trưng bày bảo tàng công lập. Do đó, đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình chỉ đạo cơ quan chức năng và chính quyền địa phương triển khai quy trình các bước quy hoạch di tích theo quy định của Chính phủ về thẩm quyền, trình tự, thủ tục lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch, dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh. Theo đó, tại Điều 33 (Báo cáo kinh tế - kỹ thuật tu sửa cấp thiết di tích), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã tham mưu xâu dựng nội dung theo hướng rút gọn thành phần hồ sơ, trình tự, thủ tục lập, thẩm định và phê duyệt Báo cáo kinh tế - kỹ thuật tu sửa cấp thiết di tích, nhằm mục tiêu cải cách thủ tục hành chính và rút ngắn thời gian thực hiện để di tích được kịp thời tu bổ, tôn tạo trong trường hợp cấp thiết, cụ thể:

“Điều 33. Báo cáo kinh tế - kỹ thuật tu sửa cấp thiết di tích

1. Báo cáo kinh tế - kỹ thuật tu sửa cấp thiết di tích quy định tại khoản 2 Điều 36 Luật Di sản văn hóa gồm:

a) Thuyết minh Báo cáo kinh tế - kỹ thuật tu sửa cấp thiết di tích: lý do tu sửa cấp thiết, tình trạng kỹ thuật và các nguy cơ gây xuống cấp, sập đổ, hủy hoại di tích; đề xuất phương án tu sửa cấp thiết di tích;

b) Bộ ảnh màu kích thước 10 x 15 cm, mô tả hiện trạng xuống cấp của di tích tại thời điểm lập hồ sơ;

c) Bản vẽ thiết kế phương án tu sửa cấp thiết di tích;

d) Kinh phí tu sửa cấp thiết di tích được lập theo quy định tại Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Di sản văn hóa.

2. Trình tự, thủ tục lấy ý kiến, phê duyệt Báo cáo kinh tế - kỹ thuật tu sửa cấp thiết di tích:

a) Trình tự, thủ tục lấy ý kiến Báo cáo kinh tế - kỹ thuật tu sửa cấp thiết di tích: Chủ đầu tư thực hiện Báo cáo kinh tế - kỹ thuật tu sửa cấp thiết di tích gửi trực tuyến 01 bộ hồ sơ theo quy định tại điểm a khoản 3 Điều này tới cơ quan chuyên môn về văn hóa cấp tỉnh.

Trong thời hạn 07 ngày làm việc, sau khi nhận được hồ sơ đề nghị có ý kiến đối với Báo cáo kinh tế - kỹ thuật tu sửa cấp thiết di tích, người đứng đầu cơ quan chuyên môn về văn hóa cấp tỉnh có ý kiến trả lời bằng văn bản;

b) Trình tự, thủ tục phê duyệt Báo cáo kinh tế - kỹ thuật tu sửa cấp thiết di tích. Chủ đầu tư thực hiện Báo cáo kinh tế - kỹ thuật tu sửa cấp thiết di tích gửi trực tuyến 01 bộ hồ sơ theo quy định tại điểm b khoản 3 Điều này tới Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc Bộ, ngành, cơ quan, tổ chức ở trung ương được giao trực tiếp quản lý di tích.

Trong thời hạn 05 ngày làm việc, sau khi nhận được hồ sơ đề nghị phê duyệt Báo cáo kinh tế - kỹ thuật tu sửa cấp thiết di tích, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc Bộ trưởng, người đứng đầu ngành, cơ quan, tổ chức ở trung ương được giao trực tiếp quản lý di tích phê duyệt Báo cáo kinh tế - kỹ thuật tu sửa cấp thiết di tích.

3. Hồ sơ đề nghị có ý kiến, phê duyệt Báo cáo kinh tế - kỹ thuật tu sửa cấp thiết di tích gồm:

a) Hồ sơ đề nghị có ý kiến: văn bản đề nghị theo Mẫu số 06 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này; thuyết minh theo quy định tại điểm a khoản 1

Điều này; bộ ảnh màu theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều này; bản vẽ thiết kế phương án tu sửa cấp thiết theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều này; dự toán kinh phí tu sửa cấp thiết theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều này;

b) Hồ sơ đề nghị phê duyệt: tờ trình đề nghị theo Mẫu số 06 tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này; thuyết minh theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều này; bộ ảnh màu theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều này; bản vẽ thiết kế phương án tu sửa cấp thiết theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều này; dự toán kinh phí tu sửa cấp thiết theo quy định tại điểm d khoản 1 Điều này; ý kiến của đến cơ quan chuyên môn về văn hóa cấp tỉnh”.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trân trọng gửi tới Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Nam Định (nay là tỉnh Ninh Bình) để trả lời cử tri./.