Căn cứ Luật Công nghệ thông tin ngày 29/6/2006;

Căn cứ Nghị định số 64/2007/NĐ-CP ngày 10/4/2007 của Chính phủ về ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quan nhà nước;

Căn cứ Nghị định số 132/2013/NĐ-CP ngày 16/10/2013 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Thông tin và Truyền thông;

Căn cứ Nghị định số 102/2009/NĐ-CP ngày 06/11/2009 của Chính phủ về quản lý đầu tư ứng dụng công nghệ thông tin sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước;

Căn cứ Công văn số 3228/BTTTT-VCL ngày 24/10/2011 của Bộ Thông tin và Truyền thông về việc hướng dẫn kiểm thử phần mềm nội bộ.

Bộ Thông tin và Truyền thông công bố Hướng dẫn phương pháp xác định chi phí kiểm thử chất lượng phần mềm kèm theo văn bản này để cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan tham khảo sử dụng vào việc xác định chi phí kiểm thử chất lượng phần mềm phục vụ công tác ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quan nhà nước.

Công văn này bổ sung làm rõ Công văn số 3228/BTTTT-VCL ngày 24/10/2011 của Bộ Thông tin và Truyền thông về việc hướng dẫn kiểm thử phần mềm nội bộ.

Trong quá trình thực hiện, nếu có điều gì vướng mắc, đề nghị Quý cơ quan phản ánh về Bộ Thông tin và Truyền thông để được hướng dẫn giải quyết./.

HƯỚNG DẪN

PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH CHI PHÍ KIỂM THỬ CHẤT LƯỢNG PHẦN MỀM
(Kèm theo Công văn số 3787 /BTTTT-THH ngày 26tháng 12 năm 2014 của Bộ Thông tin và Truyền thông)

I. HƯỚNG DẪN CHUNG

1.Hướngdẫnnàydùngđểxácđịnhchi phí kiểm thử hệ thống, kiểm thử chấp nhận chất lượng phần mềm (gọi chung là chi phí kiểm thử phần mềm)sửdụngnguồnvốnngânsáchnhànước phụcvụchoứngdụngcôngnghệ thôngtintronghoạtđộngcủacơquannhànước.

2.Xácđịnhchi phí kiểm thửlàviệcxácđịnhkhốilượngcôngviệccụthể,phươngthức tínhtoán,kiểmtratrêncơsở giá trị nỗlựcvà giờcôngđểthựchiệnkiểm thử cáctrườnghợpsửdụng(use case)quyđịnhtrongBiểuđồ trường hợp sử dụngtheocácchỉdẫncóliênquantrênnguyêntắctuân thủcáctiêuchuẩn,quyđịnhvềứng dụngcôngnghệthôngtincủa ViệtNam.

3. Trong Hướng dẫn này, cáctừngữdướiđâyđượchiểunhư sau:

a)Phầnmềmlànhữngchươngtrìnhđiềukhiểncácchứcnăngphầncứngvà hướngdẫnphầncứngthựchiệncác tácvụcủa mình;

b)Tácnhân (actor)làngườihayhệthốngbênngoàitươngtác,traođổithôngtinvới phầnmềm;

c) Giao dịch (transaction) là một chuỗi các hành động có tính chất tương tác giữa tác nhân và hệ thống phần mềm. Khởi đầu của chuỗi hành động này là một hành động từ tác nhân tới hệ thống. Kết thúc của chuỗi hành động này là một hành động phản hồi từ hệ thống tới tác nhân;

d)Trường hợp sử dụng (use case) là một tập hợp các giao dịch của hệ thống phần mềm nhằm giúp tác nhân đạt được một mục tiêu sử dụng nào đó. Một trường hợp sử dụng mô tả mức độ phức tạp về mặt nghiệp vụ bên trong một quy trình nghiệp vụ cần tin học hóa thông qua một hoặc nhiều tình huống sử dụng xảy ra khi các tác nhân thao tác với hệ thống phần mềm;

đ) Biểuđồ trường hợp sử dụng (use casediagram) là một bản vẽ môtả đầy đủ các tác nhân, các trường hợp sử dụng và quan hệ giữa chúng nhằm thống nhất cách hiểu yêu cầu chức năng mà hệ thống phần mềm cung cấp giữa các bên có liên quan. Biểu đồ trường hợp sử dụng là bản vẽ trung tâm, chi phối các bản vẽ kỹ thuật trong thiết kế phần mềm;

e) Trường hợp kiểm thử (test case) là một tập hợp các giá trị nhập, các điều kiện tiên quyết thực thi, các kết quả mong đợi và các điều kiện kết thúc, được xây dựng cho mục đích hoặc điều kiện kiểm thử riêng biệt, như thực hiện một đường dẫn chương trình riêng hoặc để kiểm tra lại có đúng với một yêu cầu cụ thể hay không;

g) Kiểm thử hệ thống là việc tìm lỗi phần mềm ở giai đoạn cuối cùng trong quá trình phát triển của nhà thầu (đơn vị phát triển/nâng cấp phần mềm) sau khi hoàn thành tích hợp hệ thống nhằm đảm bảo đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, công nghệ của phần mềm đã được phê duyệt tại thiết kế thi công, đồng thời giúp nhà thầu khẳng định chất lượng phần mềm;

h) Kiểm thử chấp nhận phần mềm là việc tìm lỗi phần mềm ở giai đoạn đóng gói và chuyển giao phần mềm cho chủ đầu tư, đơn vị thụ hưởng nhằm mục đích giúp các bên có liên quan chứng minh phần mềm đáp ứng yêu cầu người sử dụng đã được phê duyệt tại thiết kế sơ bộ, bao gồm các loại lỗi về chức năng, hiệu năng và an toàn bảo mật bằng các kỹ thuật, phương tiện chuyên ngành. Kết quả kiểm thử chấp nhận là cơ sở để giúp các bên tiến hành thủ tục nghiệm thu kỹ thuật;

i) Lỗi phần mềm được định nghĩa là những sai lệch của phần mềm so với yêu cầu chức năng và phi chức năng đã được phê duyệt.

4. Chi phí kiểm thử phần mềm (gọi tắt là chi phí kiểm thử) được xác định là cơ sở cho việc lập và quản lý chi phí ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quan nhà nước.

5.Nộidung hồ sơphụcvụchoviệcxácđịnh chi phí kiểm thử bao gồm cáctài liệunêutại Mục2PhầnII.

6.Đối vớinhữngphầnmềmcóđiểmđặcthùmàhướngdẫnxácđịnhchiphígiờ công chưaphùhợpthìcáctổchức,cánhâncóthểtựđưaphươngphápxácđịnhgiờcôngtrên cơsở phùhợp vớihướngdẫnnàyvàphảicóthuyếtminhcụthể cáchtính.

7.Trườnghợpsửdụngcáctàiliệu,hướngdẫncủanướcngoàiđểthựchiệnviệcxácđịnh chiphígiờcôngcầnnghiêncứu,thamkhảohướngdẫnnàyđểbảođảmnguyêntắcthống nhấtvềquảnlý chi phí kiểm thử phần mềm phụcvụứngdụng côngnghệthôngtintronghoạtđộngcủacơquannhànước.

II. HƯỚNG DẪN CỤ THỂ

1. Yêu cầu đối với việc xác định chi phí kiểm thử

a)Chi phí kiểm thử phần mềm phảiđượcđo,đếm,tínhtoántheotrìnhtựphùhợpvớiquytrình côngnghệ, trìnhtựkiểm thửphầnmềm.

b)Cácsốliệudùngtrongtínhtoánphảiphùhợpvới sốliệucủaHồ sơ phụcvụxácđịnh chi phíkiểm thử phầnmềm.Nếulấysốliệutừnguồnkhácthìphảighirõ nguồnsốliệu.

c)Mứclươnglaođộngbìnhquâncầnđượctínhđúng,tínhđủtiềnlương, cáckhoản lươngphụvàphụcấplương(kểcả các khoảnhỗtrợlương).

d)Hệsốphứctạpvềmôitrường,kỹthuật-côngnghệvàmứclươnglaođộngbình quânchỉrađiềukiệnnănglựcvềkỹthuậtvàkinhnghiệmmàlaođộngcủađơnvịkiểm thửcầnphảiđápứngđể cóthể thực hiện hoạt động kiểm thử theo yêu cầu của dự án phần mềm.

2. Hồ sơ phục vụ xác định chi phí kiểm thử

a)Tênphầnmềm;

b)Cácthôngsốchủyếu:

- Danh sáchcáctácnhânthamgiavàoquy trìnhnghiệpvụ (Phụ lục I);

-Danh sách các trường hợp sử dụng của phần mềm (Phụ lục II).

c)Cácyêucầu về nănglực củacánbộ tham giakiểm thử phầnmềm;

d)Yêucầu vềmôitrườngchokiểm thửphầnmềm;

đ)Yêucầu vềđộ phứctạpkỹthuật-côngnghệ củakiểm thử phầnmềm.

3. Trình tự xác định chi phí kiểm thử phần mềm

a) Nghiên cứu, kiểm tra nắm vững các thông tin cần có trong Hồ sơ phục vụ xác định giá trị kiểm thử phần mềm.

b) Lập Bảng tính toán điểm các tác nhân (actors) tương tác, trao đổi thông tin với phần mềm (Phụ lục III).

c) Thực hiện đếm các trường hợp sử dụng (use-case) và lập Bảng tính toán điểm các trường hợp sử dụng (Phụ lục IV).

d) Lập Bảng tính toán hệ số phức tạp kỹ thuật-công nghệ (Phụ lục V). Bảng tính toán này phải phù hợp với nội dung yêu cầu chức năng và phi chức năng của phần mềm đã được nêu trong Hồ sơ.

đ) Lập Bảng tính toán hệ số tác động môi trường, nhóm làm việc, hệ số phức tạp về môi trường (Phụ lục VI). Bảng tính toán này phải phù hợp với các yêu cầu về năng lực của cán bộ tham gia kiểm thử phần mềm.

e) Xác định mức lương lao động bình quân đối với việc kiểm thử phần mềm.

g) Tập hợp giá trị đã tính toán ở các bước trên vào Bảng tính toán giá trị kiểm thử phần mềm (Phụ lục VII). Giá trị sau khi tính toán được xử lý theo nguyên tắc làm tròn các trị số.

h) Lập Bảng tổng hợp chi phí kiểm thử phần mềm. (Phụ lục VIII).

i) Trong trường hợp dự án cần dữ liệu kiểm thử với khối lượng lớn thì Chủ đầu tư xem xét bổ sung chi phí nhập liệu từ bộ dữ liệu mẫu (được tính theo các quy định hiện hành) vào chi phí kiểm thử phần mềm.

4. Xác định chi phí kiểm thử phần mềm

Chi phí kiểm thử phần mềm được xác định như sau:

4.1. Giá trị kiểm thử phần mềm (G) được tính theo công thức sau:

G =  E x H

Trong đó:

E: Giá trị nỗ lực;

H: Mức lương lao động bình quân;

4.1.1Giátrịnỗlực thựctế(E)xácđịnhtheocôngthứcsau:

E =AUCP x P

Trongđó:

P: Thời gian lao động để kiểm thử 01 điểm trường hợp sử dụng (use-case) sau hiệu chỉnh, được tính tối đa bằng 20 người/giờ/AUCP;

AUCP: Giá  trị  điểm trường  hợp  sử  dụng  sau  hiệu  chỉnh,  được  tính  theo côngthức:

AUCP= UUCPxTCFxECF

với:

UUCP:  Giá  trị  điểm trường  hợp  sử  dụng  (Use-case) trướchiệu chỉnh;

TCF:Hệ sốphức tạp kỹthuật-côngnghệ;

ECF: Hệsố phức tạpmôitrường.

a)Giátrịđiểm trường hợpsửdụngtrướchiệuchỉnh(UUCP) xácđịnhtheocôngthức:

UUCP=AW+UCW

Trong đó:

AW: Giá trịđiểm cáctácnhân,đượcnêucụthểtại PhụlụcIII;

UCW: Giátrịđiểmcác trườnghợpsửdụng,đượcnêucụthểtại  PhụlụcIV.

b)Hệsốphứctạpkỹthuật-công nghệ(TCF)xácđịnhtheocôngthức:

TCF=0,6+(0,014xTTF)

Trongđó:

0,6;và0,014:Trọng sốđochuẩn;

TTF:Hệsốkỹthuật–côngnghệ,đượcnêucụthểtạiPhụlụcV.

c)Hệsố phứctạpmôitrường(ECF) xácđịnhtheocôngthức: ECF=1,4+(-0,0362xTEF)

Trongđó:

1,4;và0,0362:Trọng sốđochuẩn;

TEF:Hệsốtácđộngmôitrườngvànhómlàmviệc,đượcnêucụthểtại PhụlụcVI.

4.1.2.Mứclươnglaođộngbìnhquân(H)đượcxácđịnhcăncứtheomặtbằnggiácủathị trườnglaođộngphổbiếncủatừngkhuvực trên cơ sở thang bảng lương do các đơn vị có chức năng phát triển, nâng cấp phần mềm đăng ký với cơ quan quản lý nhà nước về lao động của địa phươnghoặcmứctiềnlươngđượccơquannhànước, địaphươngcôngbốvàcáccáckhoảnlươngphụ,phụcấplương(kểcảcáckhoảnhỗtrợ lương) tại thời điểm tính toán theo công thức:

H =   gnc   x (1+f)

Trongđó:

gnc :Mứcđơngiátiềnlươnggiờcôngtrựctiếpbìnhquântươngứngvới cấpbậclương phù hợp với từng khu vực và đặc thù của môi trường lao động.Tuỳtheotínhchất,điềukiện,cácyêucầucụthểvềnănglực kỹ thuật  và  kinh  nghiệm  mà  xác  địnhbậc  lươnglao  động  bình  quâncho phùhợp;

f: Tổng các khoảnphụ cấp lương, lương phụ có tính chất ổn định, tính theo côngthứcsau:

f =  f1 + f 2

Trongđó:

f1 :Tổngcáckhoảnphụcấplươngcótínhchấtổnđịnh(kểcảcáckhoảnhỗ trợ lương);

f 2 : Lương phụ và một số chi phí có thể trả trực tiếpchongười laođộng. Lương phụ tính bằng 12% lương cơ bản; một số chi phí có thể khoán trực tiếp cho người lao động tính bằng 4% lương cơ bản;

Ngoàira,mứclươnglaođộngbìnhquân(H)còncóthểđượcxácđịnhbằngcácphương phápkhácnhư:

-Phươngphápsosánh;

-Phươngphápchuyên gia;

-Phương  pháp kết  hợp  sử  dụng  số  liệu  theo  công  bố  của  các  cơ  quan  khác  có  chức năng…

4.2. Chi phí chung: bao gồm chi phí liên quan đến tiền lương của của bộ phận quản lý, chi phí duy trì hoạt động của tổ chức kiểm thử phần mềm và các chi phí khác có liên quan. Chi phí chung được tính bằng 65% của giá trị kiểm thử phần mềm;

Đối với các dự án triển khai tại vùng núi, biên giới, hải đảo thì định mức tỷ lệ chi phí chung sẽ được điều chỉnh với hệ số từ 1,05 đến 1,1 do chủ đầu tư quyết định tuỳ điều kiện cụ thể của dự án.

4.3. Thu nhập chịu thuế tính trước được tính xác định bằng 6% của giá trị kiểm thử phần mềm và chi phí chung.

4.4.  Thuế giá trị gia tăng của hoạt động kiểm thử phần mềm áp dụng theo quy định hiện hành.

III. CÁC PHƯƠNG PHÁP KHÁC

Ngoàiphươngphápnêutrên,chi phí kiểm thử phần mềm còncóthểđượcxácđịnhbằngcác phươngphápkhácnhư:

-Phươngphápsosánh;

-Phươngphápchuyên gia;

- Phươngphápkếthợpsửdụngsốliệutheocôngbốcủacáccơquankháccóchức năng…

PHỤ LỤC I

DANH SÁCH CÁC TÁC NHÂN (ACTORS)

Tên phần mềm...............................

Ghichú:

-Loạiđơngiản:Mộtmáy tínhvớigiao diệnlập trìnhứngdụng API.

-Loạitrung bình: Hoặclàgiaodiệnngười-máy qua“commandline”hoặcthôngquamộtgiao thứcnào đónhưng khôngcó lập trìnhquaAPI.

-Loạiphứctạp:giaodiệnngười-máy quaGUI(giaodiện đồhoạ).

PHỤ LỤC II

DANH SÁCH CÁC TRƯỜNG HỢP SỬ DỤNG (USE-CASE)

Tên phần mềm...............................

Ghichú:

- Trường hợp sử dụng được phân nhóm bằng cách theo độ phức tạp:

- Trường hợp sử dụng loại đơn giản: Có số lượng giao dịch

- Trường hợp sử dụng loại trung bình: Có số lượng giao dịch từ 4 đến 7

- Trường hợp sử dụng loại phức tạp: Có số lượng giao dịch >7

PHỤ LỤC III

BẢNG TÍNH TOÁN ĐIỂM CÁC TÁC NHÂN (ACTORS) TƯƠNG TÁC, TRAO ĐỔI THÔNG TIN VỚI PHẦN MỀM

Tên phần mềm...............................

Ghichú:

Điểm của từng loại tác nhân (đơn vị tính: điểm) được xác định theo công thức:

Điểmcủatừngloại tácnhân=Sốtácnhân  x  Trọngsố

Trong đó:

Trọng sốđượcquiđịnhnhưsau:

PHỤ LỤC IV

BẢNG TÍNH TOÁN ĐIỂM CÁC TRƯỜNG HỢP SỬ DỤNG (USE-CASE)

Tên phần mềm...............................

Điểm của từng loại trường hợp sử dụng được tính theo công thức:

Trọng số của các trường hợp sử dụng được quy định như sau:

PHỤ LỤC V

BẢNG TÍNH TOÁN HỆ SỐ PHỨC TẠP KỸ THUẬT-CÔNG NGHỆ

Tên phần mềm...............................

Ghichú:

-Hệsố kỹthuật–công nghệ(TTF)tạicộtKếtquả(đơn vịtính:giátrị)đượcxácđịnh theocông thức:

Trong đó: 

- Q_i: Giá trị xếp hạng củahệ số thứ i trong 7 hệ số thànhphần. Giátrịxếphạng đượcxácđịnhtrong khoảngtừ0đến 5vớiýnghĩa:

0=Không quan trọng;

5=Cóvaitròtácđộng cănbản;

- TS_i: Trọng số tương ứng của hệ số thứ i trong 7 hệ số thành phần

- Ý nghĩa của các hệ số thành phần như sau:

PHỤ LỤC VI

BẢNG TÍNH TOÁN HỆ SỐ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG VÀ NHÓM LÀM VIỆC, HỆ SỐ PHỨC TẠP VỀ MÔI TRƯỜNG

Tên phầnmềm...............................

I. Dự kiến trình độ và kinhnghiệm cần có của nhâncônglao động

II.Tínhtoánhệsốtácđộngmôitrườngvà nhóm làm việc,hệsốphứctạpvềmôitrường, xác định độ ổn định kinh nghiệm và nội suy thời gian laođộng (P)

Ghichú:

- Điểmđánhgiátrong bảngtại mụcI nằm trong khoảngtừ1đến5 (chấp nhận điểm đánh giá lẻ 01 chữ số thập phân sau dấu phẩy) vớicácýnghĩanhư sau:

+ Điểm 1:Trìnhđộyếu;

+ Điểm 3: Trung bình;

+ Điểm 5:Giỏi;

-KếtquảđánhgiábằngchođiểmtạimụcIlàcơsởchoviệcxácđịnhGiátrịxếphạngtạimục II.

-Hệsốtácđộngmôitrườngvànhómlàmviệc(TEF)trongcộtKếtquả(đơnvịtính:giátrị) được xác định theo công thức:

Trong đó:       

+ M_i: Giá trị xếp hạngcủahệsố thứ i trong 7 hệ số thànhphần;

+ TS_i: Trọng số tương ứng của hệ số thứ i trong 7 hệ số thành phần;

+ Giá trị xếp hạngM_iđược đánh giá như sau:

- Ý nghĩa của các hệ số thành phần như sau:

PHỤ LỤC VII

BẢNG TÍNH TOÁN GIÁ TRỊ KIỂM THỬ PHẦN MỀM

Tên phần mềm...............................

Ghichú:

- Nêu các ghi chú cần thiết nhằm giảithích,làm rõkếtquả tínhtoán vàcơsởtínhtoán;

PHỤ LỤC VIII

BẢNG TỔNG HỢP CHI PHÍ KIỂM THỬ PHẦN MỀM

Tên phần mềm:……………………………..

Trong đó, định mức tỷ lệ cho chi phí chung, thu nhập chịu thuế tính trước theo bảng sau:

Đơn vị tính: %

Ghi chú:

Tham khảo các quy định về chi phí chung và thu nhập chịu thuế tính trước tại điểm 4.2 và điểm 4.3 phần II.