Nghề rèn của người Nùng An là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình nghề thủ công truyền thống, phân bố tại Cao Bằng, được ghi danh vào Danh mục quốc gia năm 2019.
| Tiêu chí | Nội dung |
|---|---|
| Tên di sản | Nghề rèn của người Nùng An |
| Loại hình (Luật 2024) | Nghề thủ công truyền thống — khoản 6 Điều 10 |
| Loại hình ghi trong quyết định | Nghề thủ công truyền thống |
| Tỉnh, thành phố hiện hành | Cao Bằng |
| Địa bàn cụ thể | Xã Phúc Sen, Quảng Yên, Cao Bằng |
| Dân tộc chủ thể | Người Nùng — nhóm Nùng An |
| Quyết định công bố | 446/QĐ-BVHTTDL ngày 29/01/2019 |
| Năm ghi danh | 2019 |
| Số thứ tự trong Danh mục | 272 |
Người Nùng An ở xã Phúc Sen, huyện Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng có nghề rèn lâu đời, hiện vẫn lưu truyền 2 truyền thuyết về nguồn gốc của nghề rèn: thứ nhất, nghề rèn được người Nùng An mang theo khi di dân từ Trung Quốc sang; thứ 2, nghề rèn được kế thừa từ lò rèn đúc vũ khí vào thời nhà Mạc (thế kỷ XVI). Bí kíp gia truyền của rèn Phúc Sen nằm ở khâu dồn sắt để tạo độ cứng cho sản phẩm và khâu tôi sản phẩm. Sản phẩm của nghề rèn Phúc Sen phong phú về chủng loại và kiểu dáng, từ các loại đinh, khuy cho đến dao, búa, cày, cuốc, súng kíp..., trong đó chủ yếu là các công cụ phục vụ cho lao động sản xuất và đời sống sinh hoạt hàng ngày. Có khoảng 30 loại sản phẩm như: các loại dao, búa, rìu, liềm, cuốc, lưỡi cày, bừa, cưa, đục, bào, kéo… phục vụ nhu cầu trong huyện, tỉnh và các tỉnh lân cận như: Bắc Kạn, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Thái Nguyên và một số tỉnh có đồng bào Cao Bằng đi làm kinh tế mới như Lâm Đồng, Gia Lai, Kom Tum, Đắc Lắc, Bình Dương, Bình Phước. Đặc biệt, một số đồng bào vùng ven biên giới Trung Quốc cũng rất ưa chuộng sản phẩm rèn của Phúc Sen. Sản phẩm được tiêu thụ và đặt hàng nhiều nhất đó là các loại dao, búa, lưỡi cuốc, cào cỏ. Nghề rèn được trao truyền theo phương thức cha truyền con nối, thường truyền nghề cho con trai với những bí quyết riêng của từng gia đình.Nghề rèn ở Phúc Sen góp phần làm giàu bản sắc văn hóa truyền thống của người Nùng An với tục thờ Tổ nghề, các giá trị văn hóa liên quan đến bản nghề, thơ ca dân gian, truyện cổ tích.
Đoạn giới thiệu trích từ bộ dữ liệu mở Open Development Vietnam — Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của các dân tộc thiểu số, giấy phép CC BY-SA 4.0, nguồn gốc: http://dsvh.gov.vn/nghe-ren-cua-nguoi-nung-an-3130.
Cùng chủ thể là người Nùng, cùng địa bàn hoặc cùng loại hình với Nghề rèn của người Nùng An.
Căn cứ pháp lý: Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15) và Nghị định 215/2025/NĐ-CP. Các cột loại hình theo luật hiện hành, tỉnh/thành sau sắp xếp 2025 và dân tộc chủ thể là phần đối chiếu do công cụ bổ sung.