Lễ Kin pang then của người Thái trắng là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình tập quán xã hội và tín ngưỡng, phân bố tại Điện Biên, được ghi danh vào Danh mục quốc gia năm 2015.
| Tiêu chí | Nội dung |
|---|---|
| Tên di sản | Lễ Kin pang then của người Thái trắng |
| Loại hình (Luật 2024) | Tập quán xã hội và tín ngưỡng — khoản 3 Điều 10 |
| Loại hình ghi trong quyết định | Tập quán xã hội và tín ngưỡng |
| Tỉnh, thành phố hiện hành | Điện Biên |
| Địa bàn cụ thể | Thị xã Mường Lay, tỉnh Điện Biên; Sơn La (huyện Quỳnh Nhai, huyện Mai Sơn) |
| Dân tộc chủ thể | Người Thái — nhóm Thái Trắng |
| Quyết định công bố | 1877/QĐ-BVHTTDL ngày 08/06/2015 |
| Năm ghi danh | 2015 |
| Số thứ tự trong Danh mục | 101 |
| Ghi danh của UNESCO | Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái — Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại (2019) |
Một trong những di sản đặc biệt được người Thái trắng tỉnh Điện Biên trao truyền đến nay là Lễ Kin Pang Then, tại bản Na Nát, phường Na Lay, thị xã Mường Lay. “Kin” có nghĩa là ăn, ăn mừng; “Pang” là lễ, người dự lễ; “Then” là chỉ các vị thần linh ở Mường Trời. Lễ Kin Pang Then diễn ra vào dịp đầu xuân (sau Tết Nguyên đán), từ trước rằm tháng Giêng đến trước rằm tháng Ba hàng năm, cứ 3 năm lại tổ chức lớn một lần. Lễ do người làm Then tổ chức để gặp mặt các con nuôi về tạ ơn, mừng mệnh Then, diễn ra từ 3 đến 5 ngày, cũng có thể dài hơn hoặc ngắn hơn tùy thuộc vào số lượng con nuôi nhiều hay ít. Mỗi năm, vào dịp Lễ Kin Pang Then, không chỉ người Thái trắng mà đông đảo các tộc người trong vùng cũng về dự lễ. Người làm Then thường ở trong gia đình có truyền thống làm Then. Ngay từ khi nhập nghề và hành nghề, họ phải trải qua quá trình học tập, rèn luyện gian khổ, vất vả trong nhiều năm: học khấn, đàn, thuộc hàng ngàn câu hát; biết hát then, hát mạng, hát xao xên theo hành trình lễ hát khấn cầu. Trên thực tế, người làm Then là những người có tài học truyền khẩu các bài thơ, các bài hát, làn điệu trong then, có năng lực ứng tác trong thơ ca, thuần thục phần nhạc đệm của cây đàn tính tẩu.
Đoạn giới thiệu trích từ bộ dữ liệu mở Open Development Vietnam — Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của các dân tộc thiểu số, giấy phép CC BY-SA 4.0, nguồn gốc: http://dsvh.gov.vn/le-kin-pang-then-cua-nguoi-thai-trang-1223.
Cùng chủ thể là người Thái, cùng địa bàn hoặc cùng loại hình với Lễ Kin pang then của người Thái trắng.
Căn cứ pháp lý: Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15) và Nghị định 215/2025/NĐ-CP. Các cột loại hình theo luật hiện hành, tỉnh/thành sau sắp xếp 2025 và dân tộc chủ thể là phần đối chiếu do công cụ bổ sung.