Kéo co của người Tày, người Giáy là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình tập quán xã hội và tín ngưỡng, phân bố tại Lào Cai, được ghi danh vào Danh mục quốc gia năm 2014.
| Tiêu chí | Nội dung |
|---|---|
| Tên di sản | Kéo co của người Tày, người Giáy |
| Loại hình (Luật 2024) | Tập quán xã hội và tín ngưỡng — khoản 3 Điều 10 |
| Loại hình ghi trong quyết định | Tập quán xã hội và tín ngưỡng |
| Tỉnh, thành phố hiện hành | Lào Cai |
| Địa bàn cụ thể | Tỉnh Lào Cai |
| Dân tộc chủ thể | Người Tày |
| Quyết định công bố | 2684/QĐ-BVHTTDL ngày 25/08/2014 |
| Năm ghi danh | 2014 |
| Số thứ tự trong Danh mục | 62 |
| Ghi danh của UNESCO | Nghi lễ và trò chơi kéo co — Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại (2015) |
Trong các trò dân gian, kéo co là một trong những trò mang tính nghi lễ, gắn với tín ngưỡng cầu mùa, cầu sinh sôi, phát triển và không thể thiếu trong lễ hội Xuống đồng (thường được tổ chức vào đầu xuân) của người Tày, người Giáy ở Lào Cai. Trong lễ hội Xuống đồng, trò kéo co được tổ chức trên một cánh đồng bằng phẳng, nằm ở trung tâm của làng hoặc ở vị trí thuận lợi, có nhiều đường qua lại và phía dưới thường có con suối chảy qua. Theo quan niệm truyền thống của người Tày, người Giáy, những khu vực có địa hình cao luôn mang tính dương “giàng”, khu vực có địa hình thấp mang tính âm “din”, bên trái là dương, bên phải là âm,...Thời gian tổ chức kéo co thường diễn ra vào buổi sáng, mang tính dương. Đội hình tham gia kéo co cũng được sắp xếp sao cho âm dương hòa hợp - Đội nam luôn ở phía Tây, còn nữ ở phía Đông. Hướng Đông là hướng mặt trời mọc, với ánh sáng mát dịu, tượng trưng cho sự tươi sáng, trong lành, sinh sôi, phát triển nên thường được người Tày, người Giáy rất coi trọng khi làm các việc lớn trong đời. Chọn dây để kéo co đối với người Tày, người Giáy là công việc quan trọng và phải tuân thủ một số kiêng kỵ nhất định. Họ thường dùng dây song (mây) hoặc dây “má me”. Cả hai loại cây này đều có nhiều hoa, nhiều quả và tượng trưng cho một con rồng thiêng “pẻng luông”, mang sức mạnh dẻo dai,…
Đoạn giới thiệu trích từ bộ dữ liệu mở Open Development Vietnam — Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của các dân tộc thiểu số, giấy phép CC BY-SA 4.0, nguồn gốc: http://dsvh.gov.vn/keo-co-cua-nguoi-tay,-nguoi-giay-o-lao-cai-1107.
Cùng chủ thể là người Tày, cùng địa bàn hoặc cùng loại hình với Kéo co của người Tày, người Giáy.
Căn cứ pháp lý: Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15) và Nghị định 215/2025/NĐ-CP. Các cột loại hình theo luật hiện hành, tỉnh/thành sau sắp xếp 2025 và dân tộc chủ thể là phần đối chiếu do công cụ bổ sung.