Lễ Cấp sắc của người Sán Dìu là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình tập quán xã hội và tín ngưỡng, phân bố tại Thái Nguyên, được ghi danh vào Danh mục quốc gia năm 2018.
| Tiêu chí | Nội dung |
|---|---|
| Tên di sản | Lễ Cấp sắc của người Sán Dìu |
| Loại hình (Luật 2024) | Tập quán xã hội và tín ngưỡng — khoản 3 Điều 10 |
| Loại hình ghi trong quyết định | Tập quán xã hội và tín ngưỡng |
| Tỉnh, thành phố hiện hành | Thái Nguyên |
| Địa bàn cụ thể | Phú Bình, Thái Nguyên |
| Dân tộc chủ thể | Người Sán Dìu |
| Quyết định công bố | 4069/QĐ-BVHTTDL ngày 30/10/2018 |
| Năm ghi danh | 2018 |
| Số thứ tự trong Danh mục | 268 |
Người Sán Dìu nói chung và người Sán Dìu ở xã Nam Hòa (huyện Đồng Hỷ), xã Bàn Đạt (huyện Phú Bình), tỉnh Thái Nguyên, muốn trở thành thầy cúng phải trải qua thủ tục bắt buộc là nghi lễ Cấp sắc để được thế giới thần linh chấp thuận, đồng thời, đánh dấu bước trưởng thành của họ trong cộng đồng người Sán Dìu. Để được Cấp sắc, người thụ lễ, thường là nam giới, phải có quá trình học chữ Hán nôm, biết đọc, viết thành thạo, có thời gian phụ giúp thầy, hiểu và thực hành được một số nghi lễ truyền thống của dân tộc mình. Người được cấp sắc có thể là người nối nghiệp gia đình, dòng họ; người có “căn”; những người do mong muốn được hành nghề và tham gia vào công việc của cộng đồng. Khi đạt đến một trình độ nhất định, được cộng đồng tín nhiệm thì xin thầy, xin thần linh tổ chức nghi lễ “Cấp sắc” để chính thức hành nghề. Nghi lễ Cấp sắc có vai trò quan trọng đối với đời sống tâm linh của cộng đồng người Sán Dìu, góp phần tạo niềm tin cho người thụ lễ cũng như cộng đồng rằng các thần thánh đã chứng nhận, giúp họ có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, khỏi những ốm đau hoạn nạn… Nghi lễ Cấp sắc thể hiện ý thức tôn sư trọng đạo của người Sán Dìu, người Thày được người thụ lễ kính trọng như cha, thực hiện các hành động báo hiếu. Nghi lễ góp phần giáo dục các thành viên trong cộng đồng về đạo đức, lễ nghĩa, cách ứng xử giữa con người với con người, giữa con người với thiên nhiên. Nghi lễ Cấp sắc của người Sán Dìu bảo lưu giá trị nghệ thuật như: nghệ thuật múa, cắt dán giấy, trang trí đàn lễ, hệ thống tranh thờ dân gian. Ngoài ra, nghi lễ còn thể hiện tinh thần cố kết cộng đồng qua sự tham gia, giúp đỡ của cộng đồng cho nghi lễ.
Đoạn giới thiệu trích từ bộ dữ liệu mở Open Development Vietnam — Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của các dân tộc thiểu số, giấy phép CC BY-SA 4.0, nguồn gốc: http://dsvh.gov.vn/le-cap-sac-cua-nguoi-san-diu-3132.
Cùng chủ thể là người Sán Dìu, cùng địa bàn hoặc cùng loại hình với Lễ Cấp sắc của người Sán Dìu.
Căn cứ pháp lý: Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15) và Nghị định 215/2025/NĐ-CP. Các cột loại hình theo luật hiện hành, tỉnh/thành sau sắp xếp 2025 và dân tộc chủ thể là phần đối chiếu do công cụ bổ sung.