Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian, phân bố tại Đắk Lắk, Lâm Đồng, Gia Lai, Quảng Ngãi, được ghi danh vào Danh mục quốc gia năm 2012.
| Tiêu chí | Nội dung |
|---|---|
| Tên di sản | Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên |
| Loại hình (Luật 2024) | Nghệ thuật trình diễn dân gian — khoản 2 Điều 10 |
| Loại hình ghi trong quyết định | Nghệ thuật trình diễn dân gian |
| Tỉnh, thành phố hiện hành | Đắk Lắk, Lâm Đồng, Gia Lai, Quảng Ngãi |
| Tên tỉnh trong quyết định | Đắk Nông, Kon Tum (trước sắp xếp 2025) |
| Địa bàn cụ thể | Đắk Lắk, Đắk Nông, Gia Lai, Kon Tum, Lâm Đồng |
| Quyết định công bố | 5079/QĐ-BVHTTDL ngày 27/12/2012 |
| Năm ghi danh | 2012 |
| Số thứ tự trong Danh mục | 2 |
| Ghi danh của UNESCO | Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên — Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại (2005) |
Không gian văn hóa Cồng Chiêng Tây Nguyên trải rộng suốt 5 tỉnh Kon Tum, Gia Lai, Đăk Lăk, Đăk Nông và Lâm Đồng. Chủ nhân của di sản văn hóa quý giá và đặc sắc này là 17 dân tộc thiểu số thuộc nhóm ngôn ngữ Nam Á (Austro-Asian) và Nam đảo (Austronesian) sống trên khu vực cao nguyên trung bộ của Việt Nam. Tín ngưỡng chủ đạo của cư dân nơi đây xuất phát từ tục thờ cúng tổ tiên, shaman giáo và thờ cúng vật linh. Gắn bó mật thiết với cuộc sống hằng ngày của cư dân và chu kỳ các mùa trong năm, những tín ngưỡng này hình thành nên một thế giới thần bí, nơi mà những chiếc cồng chiêng là chiếc cầu nối thông linh giữa con người, thần linh và thế giới siêu nhiên. Chứa đựng bên trong mỗi chiếc chiêng, chiếc cồng là một vị thần. "Cồng chiêng càng già thì thần linh càng mạnh và càng thiêng"*. Hầu như nhà nào cũng có cồng chiêng, thậm chí có gia đình có tới vài bộ. Điều này thể hiện sự giàu có và quyền thế, đồng thời cũng là vật che chắn, bảo vệ cho gia đình. Bao ngàn đời nay, cồng chiêng gắn với Tây Nguyên như một phần không thể thiếu trong suốt vòng đời mỗi con người và trong hầu như tất cả các sự kiện quan trọng của cộng đồng: từ lễ thổi tai cho trẻ sơ sinh, lễ cưới xin, lễ tiễn đưa người chết, lễ đâm trâu trong ngày bỏ mả, v.v. cho đến lễ cúng máng nước, mừng lúa mới, lễ đóng cửa kho, lễ mừng nhà rông mới, v.v.
Đoạn giới thiệu trích từ bộ dữ liệu mở Open Development Vietnam — Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của các dân tộc thiểu số, giấy phép CC BY-SA 4.0, nguồn gốc: http://dsvh.gov.vn/khong-gian-van-hoa-cong-chieng-tay-nguyen-484.
Cùng địa bàn hoặc cùng loại hình với Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên.
Căn cứ pháp lý: Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15) và Nghị định 215/2025/NĐ-CP. Các cột loại hình theo luật hiện hành, tỉnh/thành sau sắp xếp 2025 và dân tộc chủ thể là phần đối chiếu do công cụ bổ sung.