Định nghĩa pháp lý chính thức, trích dẫn từ văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam.
Thông thường tòa án thực hiện chế độ hai cấp xét xử: sơ thẩm và phúc thẩm (chung thẩm), nhưng có trường hợp, đối với các vụ án đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp, pháp luật giao thẩm quyền cho Tòa án hình sự, Tòa án nhân dân tối cao, Tòa án quân sự trung ương xét sơ thẩm đồng thời chung thẩm. Xét xử sơ chung thẩm khác với xét xử sơ thẩm ở chỗ: Sau khi xét xử, bản án sơ thẩm đồng thời là chung thẩm có hiệu lực pháp luật ngay, không được kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm. Theo quy định của pháp luật, những vụ án đặc biệt nghiêm trọng, phức tạp cần được đưa ra xét xử theo thủ tục sơ chung thẩm có 4 điều kiện sau: - Bị cáo phạm những tội đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm an ninh, chính trị, tài sản xã hội chủ nghĩa hoặc tài sản của công dân, làm cho nhân dân rất căm phẫn và yêu cầu chính trị của địa phương là phải trừng trị nghiêm khắc kịp thời. - Bị cáo là những tên phản cách mạng, lưu manh, côn đồ, những tên chuyên làm ăn phi pháp, những cán bộ nhân viên sa đọa, biến chất. - Chứng từ rõ ràng đầy đủ, không còn ghi vấn gì về tội phạm. - Mức độ tội của bị cáo đặc biệt nghiêm trọng cần phải trừng trị bằng hình phạt cao nhất. Do tính chất đặc biệt của vụ án, pháp luật quy định hình thức xét xử sơ chung thẩm nhằm răn đe và phòng ngừa đối với loại tội phạm này.