Quy phạm xung đột là gì?

"Phạm trù khái niệm thuộc ngành luật tư pháp quốc tế, được hình thành khi có hiện tượng pháp luật của hai hay nhiều nước khác nhau cùng có thể áp dụng để điều chỉnh một quan hệ xã hội có yếu tố nước ngoài. Quy phạm xung đột là loại quy phạm pháp luật đặc biệt, không trực tiếp quy định quyền và nghĩa vụ pháp lý của các bên tham gia quan hệ xã hội cũng như các hình thức và biện pháp chế tài có thể được áp dụng đối với bên đương sự vi phạm pháp luật. Quy phạm xung đột chỉ quy định việc chọn pháp luật nước này hoặc pháp luật nước kia để điều chỉnh các mối quan hệ dân sự theo nghĩa rộng có yếu tố nước ngoài. So với các quy phạm pháp luật bình thường khác có ba bộ phận (giả định, quy định và chế tài), quy phạm xung đột chỉ có hai bộ phận cấu thành (phần phạm vi và phần hệ thuộc). Phần phạm vi là phần quy định quy phạm xung đột được áp dụng đối với loại quan hệ dân sự theo nghĩa rộng có yếu tố nước ngoài cụ thể (quan hệ sở hữu, thừa kế, quan hệ trái vụ hợp đồng hay quan hệ trái vụ ngoài hợp đồng, quan hệ vợ chồng hay quan hệ giữa cha mẹ và con cái, vv.). Phần hệ thuộc là phần quy định pháp luật nước nào phải được áp dụng để điều chỉnh loại quan hệ xã hội nêu trong phần phạm vi, pháp luật của nước đương sự mang quốc tịch hay pháp luật của các nước nơi đương sự cư trú, pháp luật của nước nơi tồn tại tài sản hay pháp luật của nước nơi hợp đồng được ký kết, vv. Ở Việt Nam cũng có hệ thống quy phạm pháp luật xung đột của mình, nhưng còn thiếu quá nhiều và chưa đồng bộ. Các quy phạm xung đột của Việt Nam phần lớn đều nằm rải rác trong nhiều văn bản pháp quy của các ngành luật, như: Luật hôn nhân và gia đình năm 1986 (Điều 52); Pháp lệnh hợp đồng dân sự năm 1991 (Điều 57); Bộ luật hàng hải Việt Nam năm 1991 (Điều 4,5). Bộ luật dân sự của Việt Nam do Quốc hội khóa IX, Kì họp thứ 8 thông qua ngày 28.10.1995 có cả một phần (phần thứ bảy) quy định về quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài, việc áp dụng pháp luật dân sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, điều ước quốc tế, tập quán quốc tế và pháp luật nước ngoài; các nguyên tắc áp dụng luật nước ngoài và tập quán quốc tế; căn cứ chọn pháp luật áp dụng đối với người không quốc tịch hoặc người có nhiều quốc tịch nước ngoài,vv."