KẾ TOÁN DỰ PHÒNG HÀNG TỒN KHO
ViÖc dù tr÷ hµng tån kho trong c¸c doanh nghiÖp sÏ ®¶m b¶o cho doanh nghiÖp ho¹t ®éng kinh doanh nhÞp nhµng, tr¸nh ®îc sù ®×nh trÖ kinh doanh dÉn ®Õn l·ng phÝ vÒ thêi gian vµ tiÒn b¹c. Tuy nhiªn qu¸ tr×nh nµy cã thÓ sÏ g©y cho doanh nghiÖp bÞ ø ®äng vèn ®ång thêi bÞ rñi do sù gi¶m gi¸ cña hµng tån kho ph¸t sinh do gi¸ c¶ thÞ trêng t¸c ®éng tíi. §Ó tr¸nh rñi ro ®ã, doanh nghiÖp cÇn ph¶i lËp dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho.
Dù phßng thùc chÊt lµ viÖc ghi nhËn tríc mét kho¶n chi phÝ thùc tÕ cha ph¸t sinh vµo chi phÝ kinh doanh, ®Ó cã nguån tµi chÝnh cÇn bï ®¾p nh÷ng thiÖt h¹i cã thÓ x¶y ra trong niªn ®é sau.
Theo chuÈn mùc 02 -hµng tån kho quy ®Þnh:
ViÖc ghi gi¶m gi¸ gèc hµng tån kho cho b»ng víi gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ®îc lµ phï hîp víi nguyªn t¾c tµi s¶n kh«ng ®îc ph¶n ¸nh lín h¬n gi¸ trÞ thùc hiÖn íc tÝnh tõ viÖc b¸n hay sö dông chóng.
Cuèi kú kÕ to¸n n¨m, khi gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ®îc cña hµng tån kho nhá h¬n gi¸ gèc th× ph¶i lËp dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho. Sè dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho ®îc lËp lµ sè chªnh lÖch gi÷a gi¸ gèc cña hµng tån kho lín h¬n gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn cña chóng.ViÖc lËp dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho ®îc thùc hiÖn trªn c¬ së tõng mÆt hµng tån kho. §èi víi dÞch vô cung cÊp dë dang, viÖc lËp dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho ®îc tÝnh theo tõng dÞch vô cã møc gi¸ riªng biÖt.
ViÖc íc tÝnh gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ®îc cña hµng tån kho ph¶i dùa trªn b»ng chøng tin cËy thu nhËp ®îc t¹i thêi ®iÓm íc tÝnh. ViÖc íc tÝnh nµy ph¶i tÝnh ®Õn sù biÕn ®éng cña gi¸ c¶ hoÆc chi phÝ trùc tiÕp liªn quan ®Õn c¸c sù kiÖn diÔn ra sau ngµy kÕt thóc n¨m tµi chÝnh, mµ c¸ sù kiÖn nµy ®îc x¸c nhËn víi c¸c ®iÒu kiÖn cã ë thêi ®iÓm íc tÝnh. Khi íc tÝnh gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ®îc ph¶i tÝnh ®Õn môc ®Ých dù tr÷ cña hµng tån kho.
Nguyªn liÖu, vËt liÖu vµ c«ng cô dông cô dù tr÷ ®Ó sö dông cho môc ®Ých s¶n xuÊt s¶n phÈm kh«ng ®îc ®¸nh gi¸ thÊp h¬n gi¸ gèc nÕu s¶n phÈm do chóng gãp phÇn cÊu t¹o nªn sÏ ®îc b¸n b»ng hoÆc cao h¬n gi¸ thµnh s¶n xuÊt cña s¶n phÈm. Khi cã sù gi¶m gi¸ cña nguyªn liÖu, vËt liÖu vµ c«ng cô dông cô mµ gi¸ thµnh s¶n xuÊt s¶n phÈm cao h¬n gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ®îc th× nguyªn liÖu, vËt liÖu vµ c«ng cô dông cô tån kho ®îc ®¸nh gi¸ gi¶m xuèng b»ng víi gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ®îc cña chóng.
Cuèi kú kÕ to¸n n¨m tiÕp theo ph¶i thùc hiÖn ®¸nh gi¸ míi vÒ gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ®îc cña hµng tån kho cuèi n¨m ®ã. Trêng hîp cuèi kú kÕ to¸n n¨m nay, nÕu kho¶n dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho ph¶i lËp thÊp h¬n kho¶n dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho ®· lËp ë cuèi kú kÕ to¸n n¨m tríc th× sè chªnh lÖch lín h¬n ph¶i hoµn nhËp ®Ó ®¶m b¶o cho gi¸ trÞ cña hµng tån kho ph¶n ¸nh trªn b¸o c¸o tµi chÝnh lµ theo gi¸ gèc hoÆc theo gi¸ trÞ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ®îc.
3.1. Møc lËp dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho
|
Sè dù phßng cÇn trÝch lËp cho vËt t, hµng ho¸ |
= |
Sè lîng hµng tån kho t¹i thêi ®iÓm lËp BCTC |
x |
§¬n gi¸ gèc hµng tån kho |
- |
§¬n gi¸ thuÇn cã thÓ thùc hiÖn ®îc |
3.2. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n
a. Chøng tõ sö dông
- Ho¸ ®¬n chøng tõ ph¶n ¸nh gi¸ gèc cña hµng tån kho ®îc lËp dù phßng.
- Biªn b¶n kiÓm kª sè lîng hµng tån kho t¹i thêi ®iÓm lËp dù phßng.
- B¶ng tæng hîp møc lËp dù phßng
- B»ng chøng tin cËy vÒ gi¸ b¸n íc tÝnh hµng tån kho ®îc lËp dù phßng.
b. Tµi kho¶n sö dông
TK 159 -Dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho: TK nµy ph¶n ¸nh viÖc trÝch lËp vµ hoµn nhËp dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho.
Bªn Nî: Sè hoµn nhËp dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho ghi gi¶m gi¸ vèn hµng b¸n.
Bªn Cã: Sè dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho cÇn trÝch lËp cuèi niªn ®é.
Sè d Bªn Cã: Kho¶n dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho hiÖn cßn cuèi kú.
c. Ph¬ng ph¸p kÕ to¸n:
- Cuèi niªn ®é kÕ to¸n c¨n cø vµo sè lîng vËt t, hµng ho¸ vµ kh¶ n¨ng gi¶m gi¸ cña tõng thø vËt t, hµng ho¸ ®Ó x¸c ®Þnh møc trÝch lËp dù phßng tÝnh vµo chi phÝ, kÕ to¸n ghi:
Nî TK 632 –gi¸ vèn hµng b¸n
Cã TK 159 -Dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho
- Cuèi niªn ®é kÕ to¸n n¨m sau, tiÕp tôc tÝnh to¸n møc cÇn lËp dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho cho n¨m tiÕp theo. Sau ®ã sÏ so s¸nh víi sè dù phßng ®· lËp cuèi kú kÕ to¸n cña n¨m tríc.
NÕu cã sè dù phßng ph¶i lËp n¨m nay lín h¬n sè dù phßng ®· lËp n¨m tríc th× sè chªnh lÖch lín h¬n ph¶i trÝch lËp bæ sung, kÕ to¸n ghi:
Nî TK 632 -Gi¸ vèn hµng b¸n
Cã TK 159 -Dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho
NÕu sè dù phßng ph¶i lËp n¨m nay nhá h¬n sè dù phßng ®· lËp n¨m tríc th× sè chªnh lÖch nhá h¬n ®îc hoµn nhËp, kÕ to¸n ghi:
Nî TK 159 -Dù phßng gi¶m gi¸ hµng tån kho
Cã 632 - Gi¸ vèn hµng b¸n