KẾ TOÁN PHẢI TRẢ NỘI BỘ
a. Tµi kho¶n sö dông
Tµi kho¶n 336 –Ph¶i tr¶ néi bé. Tµi kho¶n nµy dïng ®Ó ph¶n ¸nh t×nh h×nh thanh to¸n c¸c kho¶n ph¶i tr¶ gi÷a doanh nghiÖp ®éc lËp víi c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc, phô thuéc trong mét doanh nghiÖp ®éc lËp, Tæng C«ng ty, C«ng ty vÒ c¸ kho¶n ph¶i tr¶, ph¶i nép, ph¶i c¸p hoÆc c¸c kho¶n mµ c¸c ®¬n vÞ trong doanh nghiÖp ®éc lËp ®· chi, ®· thu hé cÊp trªn, cÊp díi hoÆc ®¬n vÞ thµnh viªn kh¸c.
H¹ch to¸n tµi kho¶n nµy cÇn t«n träng mét sè quy ®Þnh sau
· Tµi kho¶n 336 chØ ph¶n ¸nh c¸c néi dung kinh tÕ vÒ quan hÖ thanh to¸n né bé ®èi víi c¸c kho¶n ph¶i tr¶ gi÷a ®¬n vÞ cÊp trªn vµ ®¬n vÞ cÊp díi, gi÷a c¸c ®¬n vÞ cÊp díi víi nhau, trong ®ã cÊp trªn lµ Tæng c«ng ty, C«ng ty ph¶i lµ ®¬n vÞ cÊp díi lµ c¸c doanh nghiÖp thµnh viªn trùc thuéc hoÆc phô thuéc Tæng C«ng ty, C«ng ty, nhng ph¶i lµ ®¬n vÞ cã tæ chøc kÕ to¸n riªng.
· Quan hÖ ®Çu t vèn cña doanh nghiÖp vµo C«ng ty con, C«ng ty liªn kÕt, c¬ së kinh doanh ®ång kiÓm so¸t vµ c¸c giao dÞch gi÷a C«ng ty mÑ víi c¸c C«ng ty con víi nhau kh«ng ph¶n ¸nh vµo Tµi kho¶n 336.
· Néi dung c¸c kho¶n ph¶i tr¶ né bé ph¶n ¸nh trªn Tµi kho¶n 336 “Ph¶i tr¶ néi bé” bao gåm:
- C¸c kho¶n mµ c¸c Tæng C«ng ty, C«ng ty, c¸c kho¶n Tæng c«ng ty, C«ng ty ph¶i cÊp cho ®¬n vÞ trùc thuéc, phô thuéc;
- C¸c kho¶n mµ c¸c Tæng C«ng ty, C«ng ty, ®¬n vÞ trùc thuéc, phô thuéc trong Tæng c«ng ty, C«ng ty ®· chi, tr¶ hé hoÆc c¸c kho¶n ®· thu hé Tæng c«ng ty, C«ng ty, ®¬n vÞ trùc thuéc, phô thuéc hoÆc c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn kh¸c vµ c¸c kho¶n thanh to¸n v·ng lai kh¸c.
Riªng vÒ vèn kinh doanh cña Tæng c«ng ty, C«ng ty giao cho ®¬n vÞ trùc thuéc, phô thuéc ®îc ghi nhËn vµo Tµi kho¶n 1361 “Vèn kinh doanh ë ®¬n vÞ trùc thuéc”, ®Ó ph¶n ¸nh sè vèn kinh doanh ®· giao cho ®¬n vÞ trùc thuéc h¹ch to¸n ®éc lËp. C¸c ®¬n vÞ trùc thuéc khi nhËn vèn kinh doanh cña Tæng c«ng ty, C«ng ty giao ®îc ghi t¨ng tµi s¶n vµ nguån kinh doanh, kh«ng h¹ch to¸n vèn kinh doanh ®îc giao vµo Tµi kho¶n 336 “Ph¶i tr¶ néi bé”.
· Tµi kho¶n 336 “Ph¶i tr¶ néi bé” ®îc h¹ch to¸n chi tiÕt cho tõng ®¬n vÞ cã quan hÖ thanh to¸n, trong ®ã ®îc theo dâi tõng kho¶n ph¶i nép, ph¶i tr¶.
· Cuèi kú, kÕ to¸n tiÕn hµnh kiÓm tra, ®èi chiÕu Tµi kho¶n 136, Tµi kho¶n 336 gi÷a c¸c ®¬n vÞ theo tõng néi dung thanh to¸n néi bé ®Ó lËp biªn b¶n thanh to¸n bï trõ theo tõng ®¬n vÞ lµm c¨n cø h¹ch to¸n bï trõ trªn 2 tµi kho¶n nµy. Khi ®èi chiÕu, nÕu cã chªnh lÖch, ph¶i t×m nguyªn nh©n vµ ®iÒu chØnh kÞp thêi.
KÕt cÊu vµ néi dung ph¶n ¸nh cña tµi kho¶n 336 – Ph¶i tr¶ néi bé
Bªn Nî:
- Sè tiÒn ®· tr¶ cho ®¬n vÞ trùc thuéc, phô thuéc;
- Sè tiÒn ®· nép cho Tæng c«ng ty, C«ng ty;
- Sè tiÒn ®· tr¶ vÒ c¸c kho¶n mµ c¸c ®¬n vÞ néi bé chi hé, hoÆc thu hé ®¬n vÞ néi bé;
- Bï trõ c¸c kho¶n ph¶i thu víi c¸c kho¶n ph¶i tr¶ cña cïng mét ®¬n vÞ
Bªn Cã:
- Sè tiÒn ph¶i nép cho Tæng c«ng ty, C«ng ty;
- Sè tiÒn ph¶i tr¶ cho ®¬n vÞ trùc thuéc, phô thuéc;
- Sè tiÒn ph¶i tr¶ cho c¸c ®¬n vÞ kh¸c trong néi bé vÒ c¸c kho¶n ®· ®îc ®¬n vÞ kh¸c chi hé vµ c¸c kho¶n thu hé ®¬n vÞ kh¸c.
Sè d bªn Cã:
Sè tiÒn cßn ph¶i tr¶, ph¶i nép cho c¸c ®¬n vÞ trong néi bé doanh nghiÖp
b. Tr×nh tù kÕ to¸n
KÕ to¸n ë ®¬n vÞ trùc thuéc, phô thuéc cã tæ chøc kÕ to¸n
· §Þnh kú tÝnh vµo chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp sè ph¶i nép cho Tæng c«ng ty, C«ng ty vÒ phÝ qu¶n lý, ghi:
Nî TK 642 – Chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp
Cã TK 336 – Ph¶i tr¶ néi bé
· TÝnh sè ph¶i nép vÒ c¸c quü ®Çu t ph¸t triÓn, quü dù phßng tµi chÝnh, quü khen thëng, phóc lîi theo quy ®Þnh cho Tæng c«ng ty, C«ng ty, ghi:
Nî TK 414 – Quü ®Çu t ph¸t triÓn
Nî TK 415 – Quü dù phßng tµi chÝnh
Nî TK 431 – Quü khen thëng, phóc lîi
Cã TK 336 – Ph¶i tr¶ néi bé
· TÝnh sè lîi nhuËn ph¶i nép vÒ Tæng c«ng ty, C«ng ty, ghi:
Nî TK 421 – Lîi nhuËn cha ph©n phèi
Cã TK 336 – Ph¶i tr¶ né bé
· Sè tiÒn ph¶i tr¶ cho Tæng c«ng ty, C«ng ty vµ c¸c ®¬n vÞ néi bé kh¸c vÒ c¸c kho¶n ®· ®îc Tæng c«ng ty, C«ng ty vµ c¸c ®¬n vÞ né bé kh¸c chi hé, tr¶ hé, ghi:
Nî TK 152 – Nguyªn liÖu, vËt liÖu
Nî TK 153 – C«ng cô, dông cô
Nî TK 331 – Ph¶i tr¶ cho ngêi b¸n
Nî TK 641 – Chi phÝ b¸n hµng
Nî TK 642 – Chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp
Cã TK 336 – Ph¶i tr¶ néi bé
· Khi thu tiÒn hé Tæng c«ng ty, C«ng ty vµ c¸c ®¬n vÞ néi bé kh¸c, ghi:
Nî TK 111, 112,…
Cã TK 336 – Ph¶i tr¶ néi bé
· Khi tr¶ tiÒn cho c¸c ®¬n vÞ néi bé vÒ c¸c kho¶n ph¶i tr¶, ph¶i nép, chi hé, thu hé, ghi:
Nî TK 336 – Ph¶i tr¶ néi bé
Cã TK 111, 112,…
· Khi cã quyÕt ®Þnh ®iÒu chuyÓn tµi s¶n cè ®Þnh h÷u h×nh cho c¸c ®¬n vÞ kh¸c trong Tæng c«ng ty, C«ng ty, ghi:
Nî TK 141 – Nguån vèn kinh doanh (Gi¸ trÞ cßn l¹i)
Nî TK 241 – Hao mßn TSC§ (2141) (Gi¸ trÞ ®· hao mßn)
Cã TK 211 – TSC§ h÷u h×nh (Nguyªn gi¸)
· Khi mua hµng ho¸ cña ®¬n vÞ néi bé
* §èi víi hµng ho¸ thuéc ®èi tîng chÞu thuÕ GTGT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ:
- Khi nhËn ®îc hµng cña Tæng c«ng ty, C«ng ty, hoÆc ®¬n vÞ kh¸ch trong Tæng c«ng ty, C«ng ty, c¨n cø vµo phiÕu xuÊt kho kiªm vËn chuyÓn néi bé vµ c¸c chøng tõ cã liªn quan, ghi:
Nî TK 156 – Hµng ho¸ (Gi¸ b¸n néi bé)
Cã TK 336 – Ph¶i tr¶ néi bé
- Khi b¸n hµng ho¸, ®¬n vÞ ph¶i lËp Ho¸ ®¬n GTGT, c¨n cø vµo Ho¸ ®¬n GTGT kÕ to¸n ph¶n ¸nh thu b¸n hµng vµ thuÕ GTGT ®Çu ra, ghi:
Nî TK 111, 131,…
Cã TK 511 – Doanh thu b¸n hµng vµ cung cÊp dÞch vô
Cã TK 3331 – ThuÕ GTGT ph¶i nép (33311)
§ång thêi lËp b¶ng kª ho¸ ®¬n hµng ho¸ b¸n ra chuyÓn cho Tæng c«ng ty, C«ng ty (hoÆc ®¬n vÞ kh¸c trong Tæng c«ng ty, C«ng ty) ®Ó x¸c ®Þnh doanh thu tiªu thô néi bé.
- Khi ®¬n vÞ trùc thuéc h¹ch to¸n phô thuéc nhËn ®îc Ho¸ ®¬n GTGT vÒ sè hµng ho¸ tiªu thô néi bé do Tæng c«ng ty, C«ng ty chuyÓn ®Õn trªn c¬ së sè hµng ho¸ ®· b¸n, kÕ to¸n c¨n cø vµo Ho¸ ®¬n GTGT ph¶n ¸nh thuÕ GTGT ®Çu vµo ®îc khÊu trõ, ghi:
Nî TK 133 – ThuÕ GTGT ®îc khÊu trõ
Cã TK 156– Hµng ho¸ (NÕu cha kÕt chuyÓn gi¸ vèn hµng ho¸)
Cã TK 632 – Gi¸ vèn hµng b¸n (NÕu ®· kÕt chuyÓn gi¸ vèn hµng ho¸)
- Trêng hîp c¸c ®¬n vÞ do ®iÒu kiÖn, yªu cÇu qu¶n lý vµ h¹ch to¸n, nÕu kh«ng muèn sö dông phiÕu xuÊt kho kiªm vËn chuyÓn néi bé mµ sö dông ngay Ho¸ ®¬n GTGT th× khi xuÊt hµng ho¸ cho c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc h¹ch to¸n phô thuéc ë kh¸c ®Þa ph¬ng lËp Ho¸ ®¬n GTGT. C¨n cø vµo Ho¸ ®¬n GTGT kÕ to¸n ph¶n ¸nh doanh thu b¸n hµng, ghi:
Nî TK 111, 112, 136 (Gi¸ b¸n néi bé ®· cã thuÕ GTGT)
Cã TK 3331 – ThuÕ GTGT ph¶i nép
Cã TK 512 – Doanh thu néi bé (Gi¸ b¸n néi bé cha cã thuÕ GTGT).
- Khi ®¬n vÞ trùc thuéc h¹ch to¸n phô thuéc nhËn ®îc Ho¸ ®¬n GTGT vµ hµng ho¸ do Tæng c«ng ty, C«ng ty giao cho ®Ó b¸n, kÕ to¸n c¨n cø vµo Ho¸ ®¬n GTGT vµ c¸c chøng tõ liªn quan ph¶n ¸nh gi¸ vèn hµng ho¸ nhËp kho theo gi¸ b¸n néi bé cha cã thuÕ GTGT, thuÕ GTGT ®Çu vµo ®îc khÊu trõ, ghi:
Nî TK 155, 156 (Gi¸ b¸n néi bé cha cã thuÕ GTGT)
Nî TK 133 – ThuÕ GTGT ®îc khÊu trõ
Cã TK 111, 112, 336 (Tæng gi¸ thanh to¸n néi bé)
* §èi víi hµng ho¸ thuéc ®èi tîng chÞu thuÕ GTGT theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp.
- Khi ®¬n vÞ trùc thuéc, h¹ch to¸n phô thuéc nhËn ®îc s¶n phÈm cña Tæng c«ng ty, C«ng ty ®iÒu ®éng, giao b¸n, c¨n cø vµo phiÕu xuÊt kho kiªm vËn chuyÓn néi bé vµ c¸c chøng tõ cã liªn quan ghi:
Nî TK 155 – Thµnh phÈm (Gi¸ b¸n néi bé)
Cã TK 336 – Ph¶i tr¶ néi bé
- Khi xuÊt b¸n hµng ho¸, ®¬n vÞ ph¶i lËp ho¸ ®¬n b¸n hµng, c¨n cø vµo ho¸ ®¬n b¸n hµng kÕ to¸n ph¶n ¸nh doanh thu b¸n hµng, ghi:
Nî TK 111, 112, 131,…
Cã TK 511 – Doanh thu b¸n hµng vµ cung cÊp dÞch vô
· Khi vay tiÒn ®¬n vÞ cÊp trªn (C«ng ty, Tæng c«ng ty) vµ c¸c ®¬n vÞ néi bé, ghi:
Nî TK 111, 112,…
Cã TK 336 – Ph¶i tr¶ néi bé
· Bï trõ gi÷a c¸c kho¶n ph¶i thu cña Tæng c«ng ty, C«ng ty, c¸c ®¬n vÞ kh¸c trong Tæng c«ng ty, C«ng ty víi c¸c kho¶n ph¶i nép, ph¶i tr¶ Tæng c«ng ty, C«ng ty vµ c¸c ®¬n vÞ kh¸c trong Tæng c«ng ty, C«ng ty (ChØ bï trõ trong quan hÖ ph¶i thu, ph¶i tr¶ víi mét ®¬n vÞ béi bé trong Tæng c«ng ty, C«ng ty), ghi:
Nî TK 336 – Ph¶i thu néi bé
Cã TK 136 – Ph¶i tr¶ néi bé
KÕ to¸n ë Tæng c«ng ty, C«ng ty
· Sè quü ®Çu t ph¸t triÓn mµ Tæng c«ng ty, C«ng ty ph¶i cÊp cho c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc, ghi:
Nî TK 414 – Quü ®Çu t ph¸t triÓn
Cã TK 336 – Ph¶i tr¶ néi bé
· Sè quü dù phßng tµi chÝnh Tæng c«ng ty, C«ng ty ph¶i cÊp cho c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc, ghi:
Nî TK 415 – Quü dù phßng tµi chÝnh
Cã TK 336 – Ph¶i tr¶ néi bé
· Sè quü khen thëng, phóc lîi Tæng c«ng ty, C«ng ty ph¶i cÊp cho c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc, ghi:
Nî TK 431 – Quü khen thëng, phóc lîi
Cã TK 336 – Ph¶i tr¶ néi bé
· Khi Tæng c«ng ty, C«ng ty cÊp tiÒn cho ®¬n vÞ trùc thuéc vÒ c¸c quü, ghi:
Nî TK 336 – Ph¶i tr¶ néi bé
Cã TK 111, 112,
· Trêng hîp Tæng c«ng ty, C«ng ty ph¶i cÊp bï lç vÒ ho¹t ®éng kinh doanh cho c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc, ghi:
Nî TK 421 – Lîi nhuËn cha ph©n phèi
Cã TK 336 – Ph¶i tr¶ néi bé
· Tæng c«ng ty, C«ng ty x¸c ®Þnh sè ph¶i tr¶ cho c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc vÒ c¸c kho¶n mµ c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc ®· chi hé, tr¶ hé, hoÆc Tæng c«ng ty, C«ng ty thu hé c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc, ghi:
Nî TK 152 – Nguyªn liÖu, vËt liÖu
Nî TK 153 – C«ng cô, dông cô
Nî TK 211 – TSC§ h÷u h×nh
Nî TK 331 – Ph¶i tr¶ cho ngêi b¸n
Nî TK 623 – Chi phÝ sö dông m¸y thi c«ng
Nî TK 627 – Chi phÝ s¶n xuÊt chung
Nî TK 641 – Chi phÝ b¸n hµng
Nî TK 642 – Chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp
Cã TK 336 – Ph¶i tr¶ néi bé
· Khi Tæng c«ng ty, C«ng ty tr¶ tiÒn cho ®¬n vÞ trùc thuéc vÒ c¸c kho¶n chi tr¶ hé, thu hé, ghi:
Nî TK 336 – Ph¶i tr¶ néi bé
Cã TK 111, 112,…